با دنیای اوتیسم بیشتر آشنا شویم!
اوتیسم نوعی تفاوت در رشد مغز است که از ابتدای زندگی وجود دارد. این شرایط بر نحوه ارتباط فرد با دیگران و درک جهان اطرافش تأثیر میگذارد.
افراد دارای اوتیسم اغلب:
– در برقراری ارتباط با دیگران چالش دارند
– ممکناست به صداها، نورها یا لمسهای خاص حساسیت نشان دهند
– به انجام کارهای تکراری تمایل دارند
– علایق بسیار خاص و شدیدی دارند
هر فرد دارای اوتیسم مانند هر انسان دیگری، منحصر به فرد است و تواناییهای خاص خود را دارد. برخی در مهارتهای خاصی مانند هنر، موسیقی یا محاسبات بسیار قوی عمل میکنند.
درک و پذیرش این تفاوتها به ما کمک میکند جامعهای دوستداشتنیتر و شاملتر برای همه بسازیم.

اوتیسم که نام کامل آن اختلال طیف اوتیسم (ASD) است، یک تفاوت در رشد سیستم عصبی است. این اختلال بر شیوه ارتباط فرد با دیگران، چگونگی برقراری ارتباط و رفتارهایش اثر میگذارد. تشخیص اوتیسم معمولاً در سالهای نخست زندگی، عمدتاً حول سن دو تا سه سالگی، صورت میگیرد و نشانههای آن میتواند از بسیار خفیف تا کاملاً قابل توجه در افراد مختلف دیده شود.
ویژگیها و علائم اوتیسم
اوتیسم مجموعهای از ویژگیهای مختلف دارد که در هر فرد ممکن است به شکل خاصی دیده شود. یکی از جنبههای مهم آن، چالش در ارتباط با دیگران است. کسانی که اوتیسم دارند ممکن است نگاه کردن به چشمان دیگران برایشان سخت باشد، در تشخیص احساسات اطرافیان مشکل داشته باشند و ندانند در موقعیتهای اجتماعی چگونه رفتار کنند. گاهی این افراد کمتر به دیگران توجه نشان میدهند و در ایجاد و نگهداری روابط دوستانه با مشکل روبرو هستند.
از نظر گفتاری نیز بعضی از کودکان مبتلا به اوتیسم دیرتر حرف زدن را شروع میکنند یا اصلاً صحبت نمیکنند. حتی اگر بتوانند حرف بزنند، ممکن است در شروع کردن یا ادامه دادن یک مکالمه مشکل داشته باشند. برخی نیز به شکل غیرعادی از کلمات استفاده میکنند، مثلاً یک عبارت یا کلمه را بارها تکرار میکنند.
یکی دیگر از نشانههای اوتیسم، انجام رفتارهای تکراری است. این افراد ممکن است حرکاتی مانند چرخاندن دستها یا تکان دادن بدن را به کرات انجام دهند یا به یک اسباببازی یا فعالیت خاص علاقه شدیدی پیدا کنند. معمولاً تغییر در برنامه روزانه برای آنها ناراحتکننده است و اگر اتفاق غیرمنتظرهای رخ دهد، ممکن است دچار اضطراب شوند. برخی نیز نسبت به محرکهای حسی مانند صدا، نور یا جنس اشیا واکنشهای غیرمعمول نشان میدهند؛ یا بیش از حد حساس هستند یا برعکس، کمتر از دیگران متوجه این محرکها میشوند.
این نشانهها معمولاً از سالهای اولیه زندگی ظاهر میشوند و ممکن است در تمام عمر همراه فرد باشند، اما با کمک درمانها و آموزشهای مناسب، شدت این ویژگیها میتواند کاهش یابد یا فرد راههای بهتری برای کنار آمدن با آنها یاد بگیرد.
دلایل اوتیسم
هنوز به طور قطع نمیدانیم چه عواملی دقیقاً باعث بروز اوتیسم میشوند، اما بررسیها نشان داده که هر دو عامل ارثی و محیطی در این زمینه نقش دارند. اوتیسم یک بیماری با یک دلیل مشخص نیست، بلکه گروهی از ویژگیهای رفتاری و عصبی است که به خاطر تفاوتهایی در رشد و ساختار مغز پدید میآید.
درمان اوتیسم
اگر چه اوتیسم درمان قطعی ندارد، اما شروع زودهنگام آموزش و برنامههای درمانی مناسب میتواند زندگی افراد دارای اوتیسم را بهبود بخشد و به رشد مهارتهای ارتباطی، اجتماعی و رفتاری آنها کمک کند. این برنامهها شامل کاردرمانی، گفتاردرمانی، روشهای اصلاح رفتار و آموزشهای ویژه است. تشخیص و همراهی افراد دارای اوتیسم باید با همکاری گروهی از متخصصان مانند پزشک، روانشناس، گفتاردرمان و دیگر کارشناسان انجام شود.
راه های تشخیص
تشخیص اوتیسم اغلب در سالهای اولیه زندگی کودک و با توجه به رفتارهای او صورت میگیرد. در بسیاری از موارد، این والدین هستند که نخستین بار متوجه میشوند فرزندشان در برقراری ارتباط با دیگران یا یادگیری مهارتهای اجتماعی تأخیر دارد. آنها این دغدغه را با پزشک اطفال در میان میگذارند. پزشک نیز با بررسی تاریخچه سلامت و روند رشد کودک، ارزیابی را آغاز میکند. اگر نشانههایی مانند عدم تماس چشمی مناسب، تأخیر در حرف زدن یا انجام کارهای تکراری دیده شود، پزشک، کودک را به یک متخصص مانند روانشناس کودک یا متخصص مغز و اعصاب کودکان معرفی میکند. این متخصصان با کمک پرسشنامهها، آزمونهای ویژه و زیر نظر گرفتن رفتار کودک، شدت و شکل علائم اوتیسم را بررسی میکنند.
ابزارهایی مانند «چکلیست رفتار اوتیسم» یا «پرسشنامه غربالگری اوتیسم» نیز گاهی برای تشخیص به کار میروند. همچنین، گروه تشخیص ممکن است رفتار و ارتباطات کودک را در موقعیتهای گوناگون مثل خانه یا مدرسه بررسی کنند تا تصویر روشنتری از تواناییها و رفتارهای او به دست آورند. در پایان، تشخیص قطعی اوتیسم معمولاً با ترکیبی از معاینههای بالینی، ارزیابیهای روانشناختی و گفتههای والدین انجام میشود.
عوارض اوتیسم
اوتیسم میتواند تأثیرات گوناگونی بر زندگی فرد و اطرافیانش بگذارد. یکی از این تأثیرات، دشواری در ارتباط برقرار کردن و تعامل با دیگران است که گاهی باعث احساس تنهایی و دوری از جمع میشود. افراد دارای اوتیسم ممکن است در دوستیابی، حفظ روابط یا درک احساسات اطرافیان مشکل داشته باشند و این مسئله بر رضایت آنان از زندگی و ارتباطاتشان اثر منفی میگذارد. همچنین، بعضی از این افراد ممکن است رفتارهای تکرارشونده از خود نشان دهند و در برابر تغییرات روزمره مقاومت کنند، که این موضوع هنگام روبرو شدن با موقعیتهای جدید، استرس و نگرانی زیادی برایشان ایجاد میکند.
یکی دیگر از چالشهای مرتبط با اوتیسم، مشکلات حسی است. در این شرایط، فرد ممکن است نسبت به صدا، نور یا تماس فیزیکی حساسیت بیش از حد داشته باشد، یا برعکس، کمتر از دیگران به این محرکها واکنش نشان دهد. این حساسیتهای حسی میتوانند انجام کارهای روزانه و حضور در اجتماع را برای فرد دشوار کنند.
علاوه بر این، یادگیری مهارتهای تازه و انجام امور عادی روزمره ممکن است برای افراد دارای اوتیسم سخت باشد. در نتیجه، آنان گاهی به حمایت و مراقبت ویژه در محیط خانه یا مدرسه نیاز پیدا میکنند. این شرایط فقط بر خود فرد اثر نمیگذارد، بلکه زندگی خانواده را نیز تحت تأثیر قرار میدهد. پدر و مادر یا مراقبان اصلی ممکن است وقت و انرژی بیشتری برای رسیدگی به فرزند خود صرف کنند، که این مسئله گاه فشار روانی و مشکلات مالی به همراه دارد.
اگر اوتیسم با مشکلات دیگری مانند اضطراب، بیشفعالی یا صرع همراه شود، مدیریت آن پیچیدهتر خواهد شد و به مراقبتهای تخصصی بیشتری نیاز است. در نهایت، این مجموعه چالشها ممکن است باعث شود فرد نتواند به طور مستقل زندگی کند یا در جامعه حضور فعالی داشته باشد. از این رو، حمایت و همراهی مناسب از سوی اطرافیان و متخصصان برای بهبود کیفیت زندگی این افراد ضروری است.
بیماری برگر













