کمی از فضای روزمره فاصله بگیرید و به دنیای شگفتانگیز طبیعت پا بگذارید. گردش در دامن طبیعت، علاوه بر تفریح و سرگرمی، فواید بسیار زیادی برای جسم و روحتان دارد.
هوای تازه و پاک جنگلها و کوهستانها، مانند یک دوز انرژی طبیعی عمل میکند و خستگی را از تن شما بیرون میراند. وقتی در فضای سبز قدم میزنید، استرس و نگرانیهای ذهنتان کم میشود و به آرامش درونی میرسید. این سفرهای کوچک، فرصتی است برای ورزش کردن بدون اینکه حتی متوجه شوید؛ پیادهروی، کوهنوردی و تحرک در طبیعت، بدنی سالم و قوی برای شما به ارمغان میآورد.
علاوه بر اینها، طبیعتگردی دید شما را باز میکند. با دیدن مناظر زیبا، رنگهای گوناگون و شنیدن صدای آرامشبخش آب و پرندگان، احساس بهتری پیدا خواهید کرد. این کار ذهن شما را تقویت میکند و حتی میتواند خلاقیتتان را افزایش دهد. پس برای یک روز هم که شده، برنامهریزی کنید و این موهبت بینظیر را از خودتان دریغ نکنید.

طبیعت بخش مهمی از زندگی ما انسانهاست. همه ما در زندگی گاهی از فشار کار و شلوغی شهر خسته میشویم و به دنبال جایی آرام برای استراحت و بازیابی انرژی میگردیم. در این مواقع، طبیعت بهترین گزینه برای ماست. به همین دلیل میتوان گفت هر کسی در دورهای از زندگی خود به نوعی به طبیعت پناه برده است. بعضیها به شکل جدی و برنامهریزیشده و برخی دیگر تنها برای تفریح و گذراندن اوقات فراغت.
طبیعت گردی به چه معناست؟
سفر در طبیعت، که با نامهای گردشگری سبز یا بومگردی هم شناخته میشود، گونهای از سفر است که در آن مردم به دیدار مناطق طبیعی و دستنخورده جهان میروند. هدف از این سفرها، لذت بردن از چشماندازهای زیبا و دنیای جانوران و همچنین یادگیری بیشتر درباره محیط زیست است. این شیوه از گردشگری، بر محافظت از طبیعت و پاسداشت فرهنگهای بومی تأکید میورزد.
فواید طبیعت گردی
گشتوگذار در طبیعت مزایای فراوانی برای تکتک افراد و همچنین جامعه به همراه دارد. این فواید مهم عبارتاند از:
سلامت جسمی
کم کردن فشار عصبی: وقتی در طبیعت وقت میگذرانید، میزان هورمون کورتیزول (که هورمون استرس نامیده میشود) در بدنتان کمتر میشود و این به آرام شدن ذهن و جسم شما منجر میگردد.
قویتر کردن سیستم دفاعی بدن: نفس کشیدن در هوای تمیز و تازهی طبیعت، تعداد گلبولهای سفید خون را بیشتر کرده و باعث تقویت سیستم ایمنی بدن شما میشود.
پایین آوردن فشار خون: قدم زدن و انجام فعالیتهای بدنی در فضای سبز، جریان خون را بهتر کرده و به کاهش فشار خون کمک میکند.
بالا بردن سطح انرژی: وقتی در معرض نور آفتاب قرار میگیرید، بدن شما ویتامین D بیشتری تولید میکند. این ویتامین به افزایش انرژی و بهتر شدن حالتان کمک زیادی میکند.
بهبود وضعیت جسمانی: گردش در طبیعت، یک فعالیت بدنی مفید است که باعث قویتر شدن ماهیچهها و افزایش آمادگی جسمانی شما میشود.
سلامت روانی
پیادهروی در طبیعت باعث کاهش اضطراب و افسردگی میشود، زیرا سطح هورمون شادی (سروتونین) در مغز را افزایش میدهد.
وقتی در دل طبیعت قرار میگیرید، قوه تخیل شما فعال شده و خلاقیتتان بیشتر میشود.
تحقیقات نیز نشان دادهاند که وقت گذراندن در فضای سبز، حافظه و توانایی یادگیری را تقویت میکند.
همچنین طبیعتگردی به شما کمک میکند تمرکز بهتری پیدا کنید و توجهتان را بالا ببرید.
علاوه بر این، این گردشها فرصتی است برای اینکه با خودتان تنها باشید و از هیاهوی زندگی روزمره فاصله بگیرید.
مزایای دیگر
سفر به دل طبیعت، دریچهای به سوی فرهنگها و شیوه زندگی مردم بومی در سراسر جهان میگشاید.
سفر مسئولانه به طبیعت، دانایی ما را درباره ارزشهای زیستمحیطی افزوده و همه را به پاسداری از سرمایههای طبیعی ترغیب میکند.
گشتوگذار در طبیعت، لحظههای تکرارنشدنی و یادهای زیبایی برایمان میسازد.
انواع طبیعت گردی
سفر کردن در دل طبیعت با اکوتوریسم فرق دارد. وقتی ما فقط برای تفریح و لذت بردن از مناظر زیبا به دامان طبیعت میرویم، به آن طبیعتگردی معمولی میگویند. اما در اکوتوریسم، هدف تنها لذت بردن نیست؛ بلکه محافظت از محیط زیست و احترام به فرهنگ و زندگی مردم محلی آن منطقه نیز بسیار مهم است. گونههای مختلفی از سفرهای طبیعتمحور وجود دارد که هر کدام حس و تجربهی ویژهای برای مسافر به ارمغان میآورند. از میان این گونهها، برخی از پرطرفدارترین آنها عبارتاند از:
طبیعت گردی کوهستانی
سفر به طبیعت کوهستان شامل فعالیتهایی مانند پیادهروی، برپایی چادر و بالا رفتن از کوه میشود. معمولاً این نوع سفرها در فصلهای سرد و برفی سال انجام میگیرد. کسانی که به این سبک از گردش در طبیعت علاقه دارند، برای لذت بردن از سرگرمیهای زمستانی به نواحی کوهستانی میروند. از جمله این سرگرمیها میتوان به اسکی، سورتمه سواری روی برف، زیپلاین و مواردی از این دست اشاره کرد. البته گردش در کوهستان فقط مخصوص زمستان نیست و در تابستان نیز افراد برای ورزشهایی مانند سنگنوردی، کوهپیمایی و زیپلاین به این مناطق سفر میکنند. برای این نوع سفرها، استفاده از وسایل و تجهیزات مناسب ضروری است تا ایمنی افراد در محیط کوهستان حفظ شود.
طبیعت گردی جنگلی
این شکل از گردشگری در طبیعت، شامل پیادهروی، برپایی چادر و جستوجو در دل جنگلها میشود. جنگلها و پارکهای جنگلی از مهمترین مقاصد برای این نوع سفرها به شمار میروند. این مناطق در هر فصل و با هر آبوهوایی، زیباییهای ویژه خود را دارند و تقریباً هر گردشگری دوست دارد حداقل یک روز از زندگی خود را در فضای یک جنگل سپری کند. گوناگونی گیاهان و انواع مختلف حیوانات در جنگلها، هم برای مسافران جذاب است و هم برای پژوهشگران. به همین دلیل، گردشگری در جنگلها هواداران زیادی پیدا کرده و جنگلهای شمال کشور به یکی از پرطرفدارترین و فعالترین مقاصد گردشگری تبدیل شدهاند.
طبیعت گردی ساحلی
این سبک از گردش در طبیعت، شامل شنا کردن، آفتاب گرفتن و قدم زدن در کنار دریا میشود. سواحل، مقصد محبوب بسیاری از مسافران برای سپری کردن اوقات استراحت و تفریح هستند. فعالیتهای آبی مانند شنا، قایقرانی، اسکی روی آب و دیگر سرگرمیهای مشابه، چنان شور و نشاطی به بازدیدکننده میبخشند که باعث میشوند برای دقایقی همه نگرانیهای روزمره را فراموش کند. علاوه بر این، کنار دریا فقط برای گشتوگذار نیست؛ بلکه محیطی عالی برای عکسبرداری و همچنین خرید سوغاتی و کالاهای محلی نیز به شمار میرود.
طبیعت گردی کویر
سفر و گردش در بیابان، شامل پیادهروی، چادر زدن و گشتوگذار در دل کویر است. برخی از افراد به طور خاص، به طبیعت خشک و وسیع کویر علاقه دارند. البته باید در نظر داشت که سفر به کویر به تنهایی میتواند خطرناک باشد و بهتر است این کار با گروهی انجام شود که به خوبی با منطقه آشنا هستند. امکانات رفاهی در این نوع سفر معمولاً محدود است، اما شاید همین سادگی و دستنخورده بودن طبیعت، باعث جذابیت بیشتر کویر برای بعضی افراد باشد. گردشگری در کویر به دو دستهی منابع فرهنگی و منابع طبیعی تقسیم میشود. منابع فرهنگی شامل رسوم ویژهی مردم بومی ساکن مناطق کویری، آیینهای محلی، شترسواری و مواردی از این قبیل است. منابع طبیعی نیز شامل گیاهان و حیوانات خاصی میشود که در آن منطقه به صورت بکر و طبیعی حفظ شدهاند.
طبیعت گردی حیات وحش
در این نوع سفر طبیعت، افراد به تماشای جانوران در محیط زندگی طبیعی آنها میروند. معمولاً این کار با اهداف آموزشی و پژوهشی انجام میشود. گردشگران در گروههای سازمانیافته به مناطق حیات وحش سفر کرده و از نزدیک رفتار و زندگی جانداران را مشاهده و بررسی میکنند. بیشتر این برنامهها با همراهی یک راهنمای محلی و آگاه به شرایط منطقه و عادات جانوران انجام میگیرد.
مکان های طبیعت گردی در ایران
ایران سرزمینی وسیع و رنگارنگ است که شگفتیهای طبیعی فراوانی دارد و هر سال مسافران زیادی را به سوی خود میکشد. از قلههای پوشیده از برف البرز تا بیابانهای گرم و بیآب لوت، ایران برای هر سلیقهای جاذبههای طبیعی دارد. تعداد این جاذبهها آنقدر زیاد است که نمیتوان همه را در یک فهرست گنجاند؛ در ادامه با چند نمونه از آنها آشنا میشویم.
کوه دماوند: این قله، بلندترین کوه ایران و از مقاصد محبوب طبیعتدوستان است. مسیرهای کوهنوردی گوناگونی دارد و چشمانداز از فراز آن بسیار تماشایی است.
پارک ملی کویر لوت: این منطقه بزرگترین بیابان ایران و یکی از گرمترین نقاط کره زمین به شمار میرود. برای پیادهروی، چادر زدن و رانندگی با خودروهای آفرود مناسب است.
دریاچه ارومیه: بزرگترین دریاچه آب شور در خاورمیانه است که برای شنا، قایقرانی و پرندهنگری بسیار ایدهآل است. متأسفانه این دریاچه در سالهای اخیر با بحران خشکسالی و مشکلات زیستمحیطی روبرو شده است.
جنگلهای حرا در قشم: وسیعترین جنگل حرا در جهان که امکان قایقسواری، پیادهروی و تماشای پرندگان را فراهم میکند.
باغ ایرانی: این باغ نمونهای از هنر باغسازی ایرانی است که در آن طبیعت و معماری زیبا درهم آمیخته. این باغ که در محله ده ونک تهران جای دارد، با جویهای آب، حوضها و فوارهها آراسته شده و فضایی دنج برای آرامش و تفریح در هوای آزاد فراهم کرده است.
کویر مرنجاب: این بیابان با تپههای شنی زیبا، دشتهای نمکی و چاههای آب، مکان مناسبی برای پیادهروی، اقامت در چادر و رانندگی در مسیرهای خاکی است.
غار علیصدر: بزرگترین غار آبی ایران و یکی از طویلترین غارهای آبی جهان است. گردشگران زیادی برای قایقرانی و غارنوردی به این منطقه سفر میکنند.
کوههای زاگرس: این رشتهکوه بلندترین رشتهکوه ایران و خانهی گونههای کمیاب گیاهی و جانوری است. برای پیادهروی، کمپینگ و کوهپیمایی بسیار محبوب است.
روستای ماسوله: این روستای پلکانی از زیباترین روستاهای ایران محسوب میشود. گردش در آن و آشنایی با فرهنگ مردم منطقه تجربهای بهیادماندنی است.
بازار تبریز: بزرگترین بازار سرپوشیده جهان که معماری خیرهکنندهای دارد و مکانی عالی برای گشتوگذار و خرید سوغاتی است.
اورامانات: این روستای پلکانی در دامنه کوههای غرب ایران قرار دارد و به خاطر جاذبههای فراوانش، هر سال پذیرای شمار زیادی از گردشگران است.
اینها تنها بخش کوچکی از جاذبههای طبیعی ایران هستند. ایران آنقدر زیبا و پرنقشونگار است که هیچکس نمیتواند بگوید همه جای آن را دیده است؛ حتی آنهایی که سالها از عمر خود را به سفر و گردش در این سرزمین گذراندهاند.
نکاتی برای طبیعت گردی
برای شروع یک گردش در طبیعت، این نکات ساده میتوانند به شما کمک کنند:
مقصد مناسب را پیدا کنید: جایی را انتخاب کنید که هم دوست دارید و هم برایتان قابل دسترس است. میتوانید با جستجوی اینترنتی یا مراجعه به کتابخانههای نزدیک، مکانهای خوبی برای طبیعتگردی پیدا کنید.
وسایل لازم را همراه داشته باشید: لباس و تجهیزات مناسب با آب و هوا بردارید و به اندازه کافی خوراکی و آب همراه خود ببرید.
در مسیر بمانید: از راههای مشخص شده خارج نشوید و از گروه خود جدا نشوید.
مروّد طبیعت باشید: هیچ اثری از خود در طبیعت به جا نگذارید و به جانوران و محیط احترام بگذارید.
لذت ببرید: با آرامش از زیباییهای اطرافتان استفاده کنید و با طبیعت ارتباط برقرار کنید.
طبیعتگردی راهی زیبا برای رهایی از هیاهوی زندگی روزمره و نزدیک شدن به دنیای طبیعی است. این فعالیت سالم و شادیبخش، هم برای شما و هم برای محیط زیست سودمند است.













