تحقیق در مورد پژوهش دانش آموزی و چند نمونه از آن

کنجکاو هستید دربارهٔ پروژه‌های تحقیقاتی دانش‌آموزی بیشتر بدانید؟

این پژوهش‌ها، فرصت‌های فوق‌العاده‌ای برای یادگیری هستند! دانش‌آموزان در این مسیر، علاوه بر یادگیری یک موضوع جدید، مهارت‌های بسیار ارزشمندی را نیز کسب می‌کنند. آنان می‌آموزند چگونه سؤال‌های خوب مطرح کنند، اطلاعات مورد نیاز خود را به درستی جست‌و‌جو و جمع‌آوری کنند و سپس نتایج را تجزیه و تحلیل نمایند. در نهایت نیز یافته‌های خود را در قالب یک گزارش یا ارائه، با دیگران به اشتراک می‌گذارند.

این کار نه تنها درک آنان را از درس‌های مدرسه عمیق‌تر می‌کند، بلکه اعتماد به‌نفس، قدرت تفکر انتقادی و توانایی حل مسئله را در آنان تقویت می‌نماید. در واقع، پژوهش دانش‌آموزی، اولین و شیرین‌ترین گام برای ورود به دنیای بزرگ و جذاب علم است.

در دنیای امروز، همه کشورها برای پیشرفت و رشد بیشتر، به نیروی انسانی توانمند نیاز دارند و رقابت سختی در این زمینه بین آنها وجود دارد.
پژوهش و تحقیق، از اصلی‌ترین راه‌های رسیدن به توسعه و پیشرفت است و پژوهشگران، همان نیروهای ارزشمندی هستند که هر کشوری برای حرکت رو به جلو به آنها وابسته است.
این افراد با مطالعه و جست‌وجوهای علمی خود، جامعه را به سوی تحرک و دگرگونی‌های مثبت علمی هدایت می‌کنند.
در این نوشته، قصد داریم اهمیت انجام پژوهش در دوره دانش‌آموزی را بررسی کنیم.

پژوهش چیست؟

تحقیق و جستجو، یک سفر پرهیجان به سرزمین ناشناخته‌هاست. این سفر با یک حس کنجکاوی شروع می‌شود و وقتی به واقعیت و کشف جدیدی می‌رسد، پایان می‌یابد. مثل این است که در تاریکی به دنبال چیزی بگردیم که گم شده؛ چیزی به اسم دانایی. اما چنین سفری بدون یک راهنما و نقشه ممکن نیست. در اینجا، روش علمی مانند یک چراغ قوه عمل می‌کند که راه را به ما نشان می‌دهد. قدم به قدم، با دقت و حوصله، دنبال جواب سوال‌هایمان می‌رویم.

همه چیز از یک فکر شروع می‌شود؛ یک ایده کوچک که در ذهن روشن می‌شود و ما را به دنبال خودش می‌کشاند. وقتی سوالی مطرح می‌کنیم، مسیر تحقیق شکل می‌گیرد. بعد با جمع‌آوری اطلاعات و مدارک، کم‌کم به جواب نزدیک‌تر می‌شویم. در این راه، گاهی به بن‌بست می‌خوریم، گاهی حدس‌هایمان اشتباه از آب درمی‌آید و گاهی هم به نتیجه‌های غافلگیرکننده‌ای می‌رسیم. اما نباید ناامید شد. آزمون و خطا بخش طبیعی و مهمی از فرآیند تحقیق است.

تحقیق، نیروی پیشبرنده همه پیشرفت‌ها در حوزه‌های مختلف است. از علم و فناوری گرفته تا پزشکی و اقتصاد، در هر زمینه‌ای که بخواهیم رشد کنیم، به تحقیق نیاز داریم. تحقیق فقط کار دانشمندان و متخصصان نیست. هر کسی، حتی یک دانش‌آموز، می‌تواند در دنیای اطراف خودش به جستجو بپردازد و به دنبال پاسخ سوالاتش برود.

پژوهش دانش آموزی و اهمیت آن

تحقیق دانش‌آموزی راهی برای جستجو و رسیدن به دانش و رمزگشایی از ناشناخته‌هاست. باید بدانید که پژوهش یک مهارت است و مانند هر مهارت دیگری می‌توان آن را آموخت و تمرین کرد. در این زمینه، آموزش و پرورش نقش بسیار مهم و کلیدی دارد. این نهاد که مسئولیت آموزش شما سازندگان آینده کشور را بر عهده دارد، می‌تواند پایه و الگوی پیشرفت هر جامعه‌ای را تعیین کند.

کنجکاوی و علاقه به کشف نادانسته‌ها، شما را به سوی پژوهش می‌کشاند. پس بهتر است این حس کنجکاوی را به شکلی هدفمند به سمت علم و دانش هدایت کنید. دنیای دانش پایانی ندارد و هنوز چیزهای ناشناخته و کشف‌نشدهٔ زیادی وجود دارد. برای درک این موضوع، سعی کنید با نگاهی تازه به دنیای اطرافتان بنگرید. سؤال‌های تازه در ذهن خود ایجاد کنید. به ذهن پرسشگر خود پرواز دهید و از خیال‌پردازی نترسید. زیرا اختراع هواپیما نیز از روی خیال‌پردازی برادران رایت آغاز شد. هدف این نیست که ذهن خود را از اطلاعات انباشته کنید، بلکه هدف این است که یادگیری برایتان لذت‌بخش‌تر شود. پژوهش برای شکوفا کردن و پرورش خلاقیت و استعدادهای درونی شماست.

نمونه پژوهش دانش آموزی

برای اینکه کارتان را خوب شروع کنید، بهتر است اول یک موضوع انتخاب کنید. سعی کنید موضوعی را بر اساس علاقه‌تان انتخاب کنید تا وسط کار به خاطر سخت بودن، آن را رها نکنید.
موضوعی که انتخاب می‌کنید بهتر است تکراری نباشد و همچنین امکان تحقیق و بررسی روی آن وجود داشته باشد. حواستان باشد که منابع کافی برای مطالعه در مورد آن موضوع در دسترس باشد.

در ادامه چند نمونه موضوع برای شما آورده شده است:

– چطور از انرژی خورشید استفاده کنیم و باتری خورشیدی را شارژ کنیم.
– میتو چیست و چرا به آن کتری آینده می‌گویند.
– اطلاعات جالب درباره سیاه‌چاله‌ها.
– دلیل چسبندگی تار عنکبوت چیست.
– چطور یک فضاپیما یا زیردریایی ساخته می‌شود.
– ترفند نوری آرمسترانگ چگونه کار می‌کند.
– روش استفاده از صفحه کلید نامرئی لپ‌تاپ.

روش تحقیق برای دانش آموزان

بعد از این که موضوع تحقیق خود را انتخاب کردید، همه سوال‌ها و نکته‌هایی که به فکرتان می‌رسد را یادداشت کنید. سوال‌هایتان را با کلمه‌هایی مثل چه چیزی، چه زمانی، کجا، چگونه و چرا شروع کنید و سپس به آن‌ها جواب دهید. بعد، اطلاعاتی که جمع کرده‌اید را مرتب و منظم کنید.

پیشنهاد می‌شود در طول انجام پژوهش، با معلم خود در ارتباط باشید و نظر او را بپرسید.

حالا یک فرضیه برای تحقیق خود در نظر بگیرید. به عنوان مثال، اگر موضوع شما درباره زندگی انسان در سیارات دیگر است، باید ببینید که به نظر شما این اتفاق امکان دارد بیفتد یا نه. پاسخ شما به این سوال به همراه دلیل آن، همان فرضیه تحقیق شما خواهد بود. در واقع شما با پرسیدن یک سوال و پاسخ دادن به آن، فرضیه خود را آزمایش می‌کنید و آن را بارها با تفکر و درک خود و بر اساس روش علمی می‌سنجید. این گونه متوجه می‌شوید که آیا سوالی که مطرح کرده‌اید درست است یا نه.

در کتاب‌ها و منابع مختلف به دنبال جواب سوال‌های خود بگردید. می‌توانید از کتاب‌های کتابخانه مدرسه، کتابخانه عمومی محل زندگی یا وب‌سایت‌های علمی معتبر استفاده کنید. وقتی برای پیدا کردن پاسخ سوالاتتان منابع گوناگون را مطالعه می‌کنید، در واقع دارید بخش‌های مختلف ذهن خود را سازماندهی می‌کنید.

در پایان، بر اساس نتیجه‌ای که از تحقیق خود گرفته‌اید، یک جمع‌بندی برای پژوهشتان بنویسید.

برای اطلاعات بیشتر می‌توانید به این کتاب‌ها مراجعه کنید:
– کتاب «روش تحقیق و پژوهش ویژه دانش‌آموزان و نوجوانان»، نوشته جنیس ون کلیو، ترجمه زهرا اسمعیل پور، انتشارات راشدین.
– کتاب «پژوهش دانش‌آموزی»، نوشته علیرضا مصباح‌فر، انتشارات تیک.

معرفی چهار مرکز علمی جهان اسلام