هیچ محصولی در سبد خرید نیست.
زمان مطالعه2 دقیقه
می پسنـدم0
اندازه متن12
مواد و فرآوردههای سنگی از دیرباز نقش مهمی در زندگی انسان داشتهاند. سنگها به شکلهای گوناگون در طبیعت یافت میشوند و انسان با بهرهگیری از خلاقیت خود، از آنها استفادههای فراوانی کرده است.
یکی از سادهترین راههای استفاده از سنگ، به کارگیری آن در ساخت وسایل اولیه بوده است. در گذشته از سنگ برای درست کردن ابزارهایی مانند چاقو، تبر و نیزه استفاده میشد. این ابزارها به انسان در شکار، برش مواد و انجام کارهای روزمره کمک میکردند.
با گذشت زمان، انسان یاد گرفت که چگونه از سنگها در ساختمانسازی استفاده کند. سنگهای بزرگ و محکم برای ساخت دیوار، خانه و قلعه به کار رفتند. برخی سنگها مانند گرانیت و مرمر به دلیل زیبایی و استحکام، در نمای ساختمانها و تزئینات داخلی مورد استفاده قرار گرفتند.
امروزه نیز سنگها کاربردهای گستردهای در صنعت دارند. برای مثال، از برخی سنگها در تولید سیمان، آهک و گچ استفاده میشود که این مواد پایه و اساس ساخت بسیاری از بناها هستند. همچنین، از سنگهای تزئینی مانند مرمر و تراورتن در ساخت کفپوش، پله و مجسمه استفاده میگردد.
در زندگی روزمره، بدون آن که متوجه باشیم، از محصولات سنگی زیادی استفاده میکنیم. نمک خوراکی، گچی که روی دیوار میکشیم، و حتی برخی از رنگها از پردازش سنگها به دست میآیند.
به طور کلی، سنگها نه تنها در ساخت وسایل کاربردی، بلکه در ایجاد آثار هنری و تزئینی نیز اهمیت زیادی دارند. این مواد طبیعی با دوام و استحکام بالا، همچنان یکی از پایههای اصلی تمدن انسانی به شمار میروند.
سنگها در سرتاسر سیاره زمین وجود دارند و همیشه در زندگی انسانها جایگاه ویژهای داشتهاند. آنها از جمله مواد پرکاربرد و متنوع به شمار میروند. از زمانهای بسیار قدیم، حتی قبل از آغاز عصر آهن، انسانها از سنگ برای ساختن ابزارهای دفاعی، وسایل کشاورزی، ابزار شکار و حتی ساخت ظروف استفاده میکردند. بدون شک، اگر بیشتر با سنگها و کاربردهایشان آشنا شویم، نگاهمان به وسایل و چیزهایی که هر روز میبینیم، تغییر خواهد کرد.
سنگ یک ماده سخت و جامد است که از بخشهای مختلف پوسته زمین جدا میشود و از به هم پیوستن یک یا چند کانی به وجود میآید. این کانیهای تشکیلدهنده سنگ، حدود ۲۴ نوع هستند که در لایههای بیرونی زمین پیدا میشوند. کانیها در واقع مواد طبیعی و جامدی هستند که در طبیعت وجود دارند، از عناصر غیرآلی ساخته شدهاند و ساختاری یکنواخت دارند. هر کانی ترکیب شیمیایی مشخصی دارد و معمولاً به شکل بلورهای منظم دیده میشود.
از گذشتههای بسیار دور، سنگها بخش مهمی از زندگی انسانها بودهاند. با گذشت زمان، ارزش اقتصادی آنها نیز بیشتر شده است. تمدنهای امروزی به شکل قابل توجهی برای ساخت ساختمانهای بلند، تولید رایانه و بسیاری چیزهای دیگر به سنگها نیاز دارند.
سنگها شکلها و اندازههای گوناگونی دارند. بعضی از آنها درشت و برخی ریز هستند. بعضی زبر و بعضی دیگر صاف به نظر میرسند. رنگ سنگها هم بسته به شرایط محیطی، بسیار متنوع است و طیف گستردهای را در بر میگیرد. برخی سنگها مانند تالک، آزبست و گوگرد پس از استخراج، بدون تغییر زیاد مورد استفاده قرار میگیرند. اما بیشتر سنگها باید فرآوری شوند تا به مواد مفید تبدیل شوند.比如 آجر، شیشه، سیمان، گچ و حدود بیست نوع فلز از آهن تا طلا از این دستهاند. سنگها به طور طبیعی در زمین، رودخانهها، کوهها، کف دریاها و داخل پوسته زمین یافت میشوند و هر کدام بسته به ویژگیهای خود، کاربردهای مختلفی دارند.
– برخی از سنگها به خاطر رنگ درخشان و زیبایشان در ساخت جواهرات به کار میروند. الماس، یاقوت، زمرد و نمونههای دیگر از این گروه هستند.
– یکی از رایجترین کاربردهای سنگها، استفاده از آنها در ساختوساز است. سنگهایی مانند گرانیت، مرمر و ماسهسنگ از مهمترین سنگهایی هستند که در ساختمانسازی و صنایع وابسته به کار میروند. این کاربرد شامل امور تزئینی مثل نماکاری، سنگفرش کردن و پوشش سقف نیز میشود.
– سنگها در راهسازی هم موارد استفاده زیادی دارند؛ از جمله در ساخت پل، زیرسازی جادهها، سنگفرش و همچنین زیر ریلهای راهآهن.
– در صنعت برق نیز از سنگها برای انتقال جریان الکتریسیته و ساخت ترانزیستورها استفاده میشود.
– مهمترین منابع تأمین انرژی ما از سنگها به دست میآید. زغالسنگ یکی از منابع حیاتی انرژی است که بیشتر برای تولید برق، ذوب فلزات و صنایع پتروشیمی مصرف میشود.
– در صنایع غذایی هم سنگها نقش دارند. مثلاً در کارخانههای قند، سنگ آهک به تصفیه قند کمک میکند. خاک رس نیز برای پاکسازی ناخالصیها در این صنعت استفاده میشود. سنگ نمک نیز در سه نوع خوراکی، تزئینی و صنعتی به کار میرود.
– تمام فلزات موجود در زمین از سنگمعدن استخراج میشوند. هنگام ذوب فلزات در صنعت، از زغالسنگ کک استفاده میشود. همچنین برای ساخت سازههای مقاوم در برابر آتش نیز از سنگها کمک گرفته میشود.
– در صنایع شیمیایی هم سنگها کاربردهای متنوعی دارند؛ مانند ساخت لنت ترمز، لولههای فارسیت و ایرانیت. علاوه بر این، کاغذ سنگ در تولید نوشتافزار، لوازم تحریر، کتاب و بسیاری محصولات دیگر استفاده میشود.
– صنعت داروسازی نیز از سنگها بهره میبرد؛ برای نمونه در تولید پودر تالک یا همان پودر بچه. همچنین برخی سنگها دارای ویژگیهای درمانی هستند.
نتیجهگیری
به طور کلی، انسان در طول تاریخ اطلاعات ارزشمندی درباره چگونگی تشکیل سنگها، جنس، ساختار و ویژگیهای آنها کسب کرده و به اهمیت و ارزش آنها پی برده است. از نظر اقتصادی، بسیاری از کشورهای جهان مانند شیلی و گینه، اقتصاد خود را بر پایه مواد معدنی و سنگ بنا نهادهاند. سنگها از جنبه درمانی نیز جایگاه ویژهای دارند. برخی از آنها حاوی مواد سمی و خطرناک هستند و از نظر زیبایی نیز نزد مردم ارزش زیادی دارند، تا جایی که برخی از آنها برای تزئین استفاده میشوند یا افراد به گردآوری مجموعههایی از کانیها علاقه نشان میدهند.
کانی ها را بهتر بشناسید
