تحقیق در مورد ظروف مسی

با هم نگاهی به دنیای ظروف مسی و خواص جالب آن بیندازیم!

ظروف مسی از دیرباز در بسیاری از خانه‌ها جایگاه ویژه‌ای داشته‌اند. این ظروف علاوه بر زیبایی و درخشندگی، ویژگی‌های مفیدی نیز دارند. گفته می‌شود پخت غذا در این ظروف می‌تواند به حفظ سلامتی بدن کمک کند.

مس یکی از مواد معدنی ضروری برای بدن است و استفاده از این ظروف می‌تواند مقدار بسیار کمی از این ماده را به غذای شما اضافه کند. این موضوع به عملکرد بهتر سیستم دفاعی بدن و بهبود گوارش کمک می‌کند.

همچنین، بسیاری بر این باورند که نگهداری آب در کوزه یا ظرف مسی می‌تواند به تصفیه طبیعی آب و خنک‌تر ماندن آن بیانجامد.

البته به یاد داشته باشید که نباید برای مدت طولانی غذاهای اسیدی یا ترش را در این ظروف نگه دارید و بهتر است از ظروفی استفاده کنید که سطح داخلی آنها قلع‌اندود شده باشد تا از واکنش بیش از حد مس با غذا جلوگیری شود.

در نهایت، استفاده درست و به جا از ظروف مسی می‌تواند ترکیبی از سنت، زیبایی و سلامتی را به آشپزخانه شما بیاورد.

برای قرن‌های بسیار طولانی، مردم در نقاط مختلف جهان از ظروف مسی در زندگی روزمره خود استفاده کرده‌اند. دلیل این محبوبیت، ویژگی‌های خاص و فواید زیادی است که این ظروف برای سلامتی بدن دارند. در این نوشته، به نکات کلیدی درباره ظروف مسی می‌پردازیم؛ از جمله اینکه این ظروف چه تأثیری بر سلامت ما می‌گذارند، چه خوبی‌ها و چه محدودیت‌هایی دارند و در زمان استفاده از آن‌ها باید چه نکاتی را رعایت کنیم.

ظروف مسی از چه چیزی ساخته شده‌اند؟

ظروف مسی در اصل از جنس مس ساخته می‌شوند، اما برای مقاوم‌تر شدن و کارایی بهتر، گاهی مواد دیگری هم به آن‌ها اضافه می‌شود. همچنین برای ایمنی بیشتر، ممکن است روی این ظروف را با پوشش‌های خاصی بپوشانند.

– مس خالص: ظروف سنتی مسی معمولاً از مس خالص درست می‌شوند که گرم را خیلی خوب منتقل می‌کند. این ظروف گاهی بدون پوشش هستند و گاهی هم برای اینکه مس وارد غذا نشود، داخل آن‌ها را با یک لایه می‌پوشانند.

– فولاد ضد زنگ: بیشتر ظروف مسی جدید، مخصوصاً قابلمه و تابه‌ها، داخلشان با فولاد ضد زنگ پوشش داده می‌شود. این لایه مانع تماس مستقیم غذا با مس می‌شود و احتمال ورود مس به خوراکی‌ها را کم می‌کند.

– قلع: برخی از ظروف مسی، مثل بعضی مدل‌های خاص، با لایه‌ای از قلع پوشیده می‌شوند. قلع نسبت به مس کمتر با مواد غذایی واکنش نشان می‌دهد و مانند یک محافظ بین مس و غذا عمل می‌کند.

فرایند ساخت ظروف مسی

روش ساخت این ظروف بسته به نوع محصول، کاربرد آن و طرحی که دارد می‌تواند متفاوت باشد. بعضی از ظروف مسی را استادکاران با مهارت بالا می‌سازند؛ مخصوصاً وقتی قرار است ظرفی تزئینی یا به سبک سنتی تولید شود. در مقابل، ظروفی که به تعداد زیاد ساخته می‌شوند، معمولاً در کارخانه‌ها تولید می‌گردند. در هر صورت، استفاده از مواد مرغوب و دقت در ساخت، برای تولید ظروف مسی باکیفیت و بادوام ضروری است. به طور کلی، مراحل ساخت این ظروف به شرح زیر است:

۱. انتخاب مس:
کار با انتخاب ورق‌های مسی با کیفیت شروع می‌شود. این ظروف معمولاً از مس خالص ساخته می‌شوند، چون گرما را به خوبی منتقل می‌کنند و برای کارهای مختلف مناسب هستند.

۲. شکل‌دهی:
ورق‌های مس را به شکل دلخواه برش داده و فرم می‌دهند. برای ظروف آشپزی مثل قابلمه و تابه، شکل‌دهی متناسب با کاربردشان انجام می‌شود و برای ظروف دیگر مانند وسایل تزئینی یا نگهداری، این مرحله ممکن است متفاوت باشد.

۳. درزگیری و اتصال:
در ظروف پخت و پز، بخش‌های مختلف به هم متصل و درزگیری می‌شوند. این مرحله شامل وصل کردن دسته، درپوش و سایر قطعات برای تکمیل ساختار ظرف است.

۴. پوشش داخلی:
اگر ظرف نیاز به پوشش محافظ داشته باشد، در این مرحله لایه‌ای از جنس فولاد ضد زنگ یا قلع به آن اضافه می‌شود. این پوشش مانع تماس مستقیم مس با مواد داخل ظرف شده و از حل شدن مس در غذا جلوگیری می‌کند.

۵. صیقل و پرداخت:
در این مرحله، سطح ظرف صیقل داده می‌شود تا صاف و براق شود. این کار بر زیبایی نهایی محصول تأثیر زیادی دارد.

۶. کنترل کیفیت:
ظروف ساخته‌شده بازرسی می‌شوند تا از نظر ایمنی، کارایی و ظاهر مطابق استانداردها باشند. این بررسی‌ها شامل تست نشتی، کیفیت پوشش و استحکام کلی ظرف است.

۷. تزئین و حکاکی:
برخی از ظروف مسی با نقش‌ها و طرح‌های زیبا تزئین می‌شوند. این کار معمولاً توسط هنرمندان انجام می‌شود و باعث زیبایی بیشتر و افزایش ارزش ظرف می‌گردد.

۸. بسته‌بندی و ارسال:
پس از پایان کنترل کیفی و تزئینات، ظروف بسته‌بندی شده و برای فروش به بازار یا ارسال به مشتریان آماده می‌شوند.

خواص ظروف مسی برای بدن

– ضد باکتری بودن: مس به طور طبیعی خاصیت میکروب‌کشی دارد و به همین دلیل برای نگهداری و تهیه غذا بسیار مناسب است. این ویژگی جلوی رشد باکتری‌های مضر را می‌گیرد و باعث می‌شود مس به ویژه برای نگهداری آب گزینه خوبی باشد.

– انتقال خوب گرما: مس گرما را خیلی خوب منتقل می‌کند و باعث می‌شود غذا هنگام پختن به طور یکسان حرارت ببیند. این قابلیت کمک می‌کند تا دما به خوبی کنترل شود و احتمال سوختن یا داغی بیش از حد غذا کمتر شود.

– کمک به گوارش: در طب سنتی پیشنهاد شده که آب ذخیره‌شده در ظرف مسی را بنوشید، چون به هضم غذا کمک می‌کند. دلیل آن این است که یون‌های مس وارد آب می‌شوند و دستگاه گوارش را تقویت می‌کنند.

– مس یک ماده معدنی ضروری: مس یک عنصر لازم و مهم برای بدن انسان است. این ماده برای ساخت گلبول‌های قرمز خون، حفظ سلامت استخوان‌ها، تقویت سیستم عصبی و کمک به سیستم ایمنی بدن ضرورت دارد. وقتی غذا در ظرف مسی پخته می‌شود، مقدار کمی مس وارد غذا شده و به تأمین نیاز بدن به این ماده معدنی کمک می‌کند.

– خاصیت ضد التهابی: مس به خاطر ویژگی‌های ضد التهابی که دارد معروف است. نوشیدن آب از لیوان مسی می‌تواند التهاب بدن را کاهش دهد و ممکن است باعث کم شدن نشانه‌های برخی بیماری‌ها مانند آرتریت شود.

فواید و مضرات ظروف مسی

کاربرد این ظرف‌ها، مانند هر وسیله دیگری، خوبی‌ها و کاستی‌هایی دارد. برای نمونه می‌توان به این موارد اشاره کرد:

مزایا

1- پخت یکنواخت: مس به دلیل رسانایی گرمایی بالایی که دارد، حرارت را به طور مساوی در سطح ظرف پخش می‌کند. این ویژگی باعث می‌شود غذا به صورت یکدست بپزد و از سوختن قسمت‌های مختلف آن جلوگیری شود.

2- ماندگاری طولانی: اگر از این ظرف‌ها به درستی مراقبت شود، سال‌های بسیار طولانی و حتی برای چندین نسل قابل استفاده خواهند بود. با مرتب قلع‌کاری کردن، می‌توان ظاهر آن‌ها را مانند روز اول نو و درخشان نگه داشت.

3- فواید برای سلامتی: همانطور که گفته شد، استفاده از این ظروف می‌تواند برای سلامت بدن مفید باشد؛ به گوارش بهتر غذا کمک کند و مقدار مورد نیاز مس را برای بدن فراهم آورد.

4- زیبایی خیره‌کننده: این ظروف، زیبایی و جلوه‌ی خاصی دارند که به فضای آشپزخانه جلوه‌ی بیشتری می‌بخشند.

5- کاربردهای گوناگون: از ظروف مسی می‌توان برای انواع روش‌های آشپزی مانند تفت‌دادن، سرخ کردن، جوشاندن و پختن در فر استفاده کرد. همچنین، به دلیل کنترل عالی دما، برای درست کردن دسرها و شیرینی‌ها نیز گزینه‌ی بسیار مناسبی هستند.

مضرات ظروف مسی

در ادامه، نکاتی درباره استفاده از ظروف مسی بیان می‌شود:

۱. **واکنش با مواد غذایی**: اگر غذاهای ترش یا قلیایی در ظرف مسی پخته شوند، ممکن است مس با آن‌ها واکنش دهد. این واکنش باعث می‌شود کمی مس وارد غذا شود. در نتیجه، ممکن است طعم فلزی در غذا حس شود و اگر مقدار آن زیاد باشد، برای سلامتی مضر خواهد بود.

۲. **نیاز به مراقبت**: ظرف‌های مسی برای این که همیشه براق و زیبا بمانند، باید مرتب تمیز و جلا داده شوند. اگر به خوبی از آن‌ها مراقبت نشود، به مرور زمان کدر و تیره می‌شوند.

۳. **هزینه زیاد**: خرید ظروف مسی مرغوب معمولاً هزینه بیشتری نسبت به ظروفی از جنس استیل یا چدن دارد.

۴. **محدودیت در استفاده روی اجاق‌ها**: این ظروف را نمی‌توان روی اجاق‌های القایی استفاده کرد، مگر این که یک لایه فولاد ضد زنگ در کف آن‌ها به کار رفته باشد.

۵. **سنگین بودن**: جابجا کردن ظروف مسی اصل معمولاً سخت است، چون وزن زیادی دارند.

چه غذاهایی را نباید در ظروف مسی پخت؟

– غذاهای ترش: بهتر است از پختن خوراکی‌های ترش مثل گوجه، آبلیمو و مرکبات در ظرف مسی پرهیز کنید. چون خاصیت اسیدی این مواد ممکن است با مس واکنش دهد و باعث آزاد شدن مس در غذا شود که مصرف زیاد آن برای سلامتی ضرر دارد.
– غذاهای قلیایی: موادی مثل جوش‌شیرین یا بکینگ‌پودر هم ممکن است با مس ترکیب شوند و یون‌های مس را وارد غذا کنند. توصیه می‌شود برای این نوع مواد از ظرف دیگری استفاده کنید.
– غذاهای شیرین: پخت غذاهای بسیار شیرین در ظرف مسی ممکن است باعث تیرگی ظرف شود و لکه‌هایی روی آن ایجاد کند که تمیز کردنشان سخت است.
– پخت‌وپز طولانی: وقتی غذا برای مدت زیادی روی حرارت بماند، به‌ویژه اگر مواد اولیه ترش داشته باشد، ممکن است مقدار بیشتری مس وارد غذا شود. بنابراین برای خورشت‌ها یا سس‌هایی که زمان پخت طولانی دارند، بهتر است به جای مس از ظرف دیگری استفاده کنید.
– نگهداری غذای مانده: غذاهای پخته‌شده را در ظرف مسی نگهداری نکنید، زیرا ماندن غذا در این ظروف برای مدت طولانی باعث جذب مس بیشتر توسط غذا می‌شود. برای نگهداری باقیمانده غذا، ظروف شیشه‌ای یا پلاستیکی گزینه بهتری هستند.

درباره ظروف سنگی