پوست ما به طور طبیعی چرب و مرطوب است و این ویژگی چند دلیل اصلی دارد:
غدد چربی که در لایه پوست قرار دارند، به طور مداوم چربی تولید میکنند. این چربی یک لایه محافظ روی پوست ایجاد میکند که هم از پوست در برابر عوامل بیرونی محافظت میکند و هم باعث نرمی و لطافت آن میشود.
علاوه بر این، بدن ما به طور طبیعی رطوبت دارد و پوست سعی میکند این رطوبت را حفظ کند تا خشک و شکننده نشود. این رطوبت باعث میشود پوست انعطافپذیر و سالم بماند.
پس چربی و رطوبت پوست دو عامل کلیدی هستند که در کنار هم از پوست ما مراقبت میکنند و سلامت و شادابی آن را حفظ میکنند.

در این بخش، علتهای چرب شدن پوست را بر اساس کتاب علوم کلاس پنجم بررسی میکنیم. با ما همراه باشید.
پوست چیست؟
پوست، پوشش محافظتی و بسیار حیاتی بدن ماست. این عضو از سه لایه اصلی تشکیل شده است:
♦ اِپیدِرم: این لایه، بیرونیترین قسمت پوست است که به آن لایه شاخی هم گفته میشود.
♦ دِرم: لایهای است که درست زیر اپیدرم قرار گرفته است. فولیکولهای مو، غدد چربی و رگهای خونی در این لایه یافت میشوند.
♦ بافت زیر پوستی: این بخش، عمیقترین لایه پوست است که زیر لایه درم واقع شده. این لایه از یک بافت چربی تشکیل شده که مواد مغذی لازم برای لایههای درم و اپیدرم را فراهم میکند. علاوه بر این، مانند یک عایق عمل کرده و بدن را در برابر سرمای و گرمای زیاد محافظت مینماید.

وظایف پوست
1- محافظت از بدن:
پوست بدن ما مانند یک سپر دفاعی قدرتمند عمل میکند. یکی از کارهای اصلی آن، محافظت از بدن در برابر میکروبهای مضر مانند ویروسها، باکتریها و قارچهاست تا نتوانند به درون بدن نفوذ کنند. اگر پوست زخمی یا آسیبدیده شود، این سپر محافظتی ضعیف میشود و راه برای ورود عوامل بیماریزا باز میشود. در موارد شدید، مانند وقتی که بخش وسیعی از پوست در اثر سوختگی از بین میرود، این آسیب میتواند حتی جان فرد را به خطر بیندازد.
2- عایق در برابر گرما و سرما و ضربه:
پوست انسان مانند یک محافظ قدرتمند برای بدن عمل میکند. این لایه بیرونی مانع از نفوذ سرما و گرمای بیرون به درون بدن میشود و همچنین مانند یک ضربهگیر از بافتهای نرم و حساس زیر خود در برابر آسیبها محافظت میکند.
وقتی هوا گرم است، پوست با عرق کردن بدن را خنک میکند. در هوای سرد نیز، ماهیچههای کوچک کنار ریشههای مو منقبض میشوند و باعث راست ایستادن موها میگردند. این حالت یک لایه عایق از هوا را در کنار پوست به دام میاندازد و به گرم ماندن بدن کمک میکند.
3- حفظ آب بدن
پوست انسان نقش مهمی در حفظ آب بدن دارد. این لایه محافظتی از تبخیر شدن و هدر رفتن آب بدن در برابر گرما جلوگیری میکند. جانورانی که پوست نازکی دارند، معمولاً نزدیک آب زندگی میکنند؛ زیرا آب بدن آنها به سرعت از دست میرود و به همین دلیل باید در محیطهای مرطوب ساکن شوند.
4- احساس شرایط خارجی
پوست ما این قابلیت را دارد که چیزهای مختلف را لمس کند و ویژگیهایی مثل گرمی، سردی، زبری، نرمی و موارد مشابه را تشخیص دهد. دلیل این امر وجود انتهای عصبهایی است که در لایههای زیرین پوست قرار گرفتهاند. وقتی چیزی را لمس میکنیم یا شرایط محیط تغییر میکند، این عصبها تحریک شده و پیامی به مغز ارسال میکنند. سپس مغز با پردازش این پیامها، احساساتی مانند گرما، سرما، درد، لذت یا ترس را در ما به وجود میآورد و باعث میشود واکنش مناسبی نسبت به محیط اطراف خود نشان دهیم.
به عنوان مثال، وقتی فرد دست خود را روی یک شیء داغ میگذارد، بلافاصله پیام از طریق عصبها به مغز میرسد. مغز نیز با ارسال پیام درد به ماهیچههای دست، سبب میشود که فرد به سرعت دست خود را از روی آن شیء بردارد.
5- زیبایی
انسان را در نظر بگیرید که پوشش پوست خود را از دست داده و بافتهای ماهیچهای و رگهای خونی او بدون هیچ محافظی دیده میشود! پوست علاوه بر پوشاندن اندامهای داخلی، به بدن فرم میدهد و بر زیبایی ظاهری انسان میافزاید. هر فردی با هر رنگ پوستی، دارای زیبایی و گیرایی منحصربهفردی است که میتواند با مراقبت و آرایش مناسب، این زیبایی را بیشتر به چشم بیاورد.
رطوبت و چربی پوست
پوست مرطوب و چرب، شرایطی ایجاد میکند که باکتریها نتوانند به راحتی در آن رشد کنند. همچنین، این ویژگی باعث میشود پوست کشسانی بیشتری داشته باشد و حرکت اندامها راحتتر صورت بگیرد. وقتی در هوای گرم عرق میکنیم، رطوبت روی پوست باعث خنک شدن بدن میشود. جالب است بدانید کسانی که پوست چرب و مرطوبتری دارند، معمولاً دیرتر از دیگران نشانههای پیری مانند چین و چروک را تجربه میکنند.
چرب و مرطوب نگه داشتن پوست بر عهده چه قسمت هایی از پوست هستند؟
رطوبت و چربی طبیعی پوست توسط غدههایی در لایههای زیرین آن تولید میشوند. این غدهها با ترشح عرق و چربی، از طریق منافذ ریز روی پوست، این مواد را به سطح آن میرسانند.
راه های تامین رطوبت و چربی پوست
برای داشتن پوستی نرم و سالم، باید به تغذیه خود اهمیت بدهید. نوشیدن آب به اندازه کافی، استفاده از روغنهای طبیعی مانند روغن زیتون، کنجد و آفتابگردان، خوردن میوه و سبزیجات تازه و پرهیز از مصرف زیاد فستفودها و خوراکیهای ناسالم، نقش مهمی در سلامت پوست دارند.
توجه داشته باشید که تغذیه نادرست نه تنها باعث خشکی پوست میشود، بلکه ممکن است باعث افزایش چربی پوست و بروز جوش و آکنه نیز بشود. به عنوان مثال، مصرف بیش از حد غذاهای سرخکردنی یکی از دلایل اصلی ترشح چربی اضافه در پوست است.
روش دیگر برای حفظ رطوبت پوست، استفاده از لوسیونها، کرمها و روغنهای مناسب است. اما باید دقت کنید که بدون مشورت پزشک از این محصولات استفاده نکنید یا در مصرف آنها زیادهروی نکنید، زیرا ممکن است منافذ پوست بسته شده و تنفس پوست مختل شود که نتیجه آن ایجاد جوش و آکنه است.
پس اگر پوست خشکی دارید، حتماً به پزشک مراجعه کنید تا کرم مناسب پوست شما را تجویز کند. همچنین بهتر است از کرمها و لوسیونهای معتبر و دارای مجوزهای بهداشتی استفاده کنید و تحت تأثیر تبلیغات فریبنده قرار نگیرید. محصولاتی که از منابع نامعتبر و ناشناس عرضه میشوند، ممکن است آسیبهای جدی به پوست وارد کرده و سلامت و زیبایی آن را به خطر بیندازند.
نتیجه
پوست یکی از بافتهای مهم و اساسی بدن ماست که کارکردهای حیاتی زیادی برای حفظ سلامت کلی بدن دارد. میزان رطوبت و چربی طبیعی پوست، نقش کلیدی در سالم ماندن آن ایفا میکند. برای حفظ این رطوبت و چربی، میتوان از راههایی مانند تغذیه سالم و بهکارگیری نرمکنندهها و مرطوبکنندههای مناسب پوست استفاده کرد.













