تحقیق درباره چگونگی جهت یابی در روز و شب

در طول روز، وقتی خورشید در آسمان است، می‌توانیم از آن برای پیدا کردن جهت‌ها کمک بگیریم. خورشید همیشه از سمت شرق طلوع می‌کند و در غرب غروب می‌نماید. پس اگر دست راستتان را به سمت طلوع خورشید (مشرق) بگیرید، دست چپتان غرب خواهد بود، روبروی شما شمال و پشت سرتان جنوب است.

در شب هم که خورشید نیست، با نگاه کردن به ستاره‌ها می‌توانیم مسیر را پیدا کنیم. در آسمان شب، مجموعه‌ای از ستاره‌ها به نام “دب اصغر” وجود دارد. ستاره‌ای که در انتهای این مجموعه قرار دارد، ستاره قطبی نامیده می‌شود. این ستاره همیشه تقریباً ثابت است و جهت شمال را به ما نشان می‌دهد. وقتی رو به ستاره قطبی بایستید، جهت شمال در مقابل شما، جنوب پشت سرتان، شرق در سمت راست و غرب در سمت چپ شما قرار دارد.

به این ترتیب، حتی اگر قطب نما یا GPS هم نداشته باشیم، با استفاده از خورشید در روز و ستاره‌ها در شب، می‌توانیم راه خود را پیدا کنیم.

در این مطلب از آدینوشاپ، با روش‌های پیدا کردن جهت‌های جغرافیایی در روز و شب از کتاب آمادگی دفاعی پایه نهم آشنا خواهید شد.

تا به حال به این فکر کرده‌اید که چطور می‌توانید بدون گوشی و اینترنت، جهت‌های اصلی را پیدا کنید؟ اگر به گردش و طبیعت‌گردی علاقه دارید، احتمالاً پیش آمده که در جایی باشید که نه آنتن اینترنت وجود دارد و نه GPS کار می‌کند. در چنین مواقعی، دانستن راه‌های جهت‌یابی می‌تواند بسیار مفید باشد.

توانایی پیدا کردن جهت در طبیعت، گاهی آنقدر مهم می‌شود که حتی ممکن است جان شما را نجات دهد. برعکس، ندانستن این روش‌ها می‌تواند خطرناک باشد. اگر دوست دارید راه‌های تشخیص جهت در روز و شب را یاد بگیرید، این نوشته شامل نکات سودمندی است که برای افزایش آگاهی شما تهیه شده است.

چگونه جهت یابی کنیم؟

راه‌های مختلفی برای پیدا کردن جهت‌های جغرافیایی وجود دارد. تنوع این روش‌ها، شانس پیدا کردن مسیر درست را بیشتر می‌کند. حتی اگر کسی به ابزاری مثل قطب‌نما یا میله‌ی عمودی دسترسی نداشته باشد، می‌تواند از ساعت مچی خود کمک بگیرد.

اگر ساعت مچی هم در دسترس نبود، می‌توان از یک چوب راست که به صورت عمودی در زمین قرار گرفته است استفاده کرد. البته همه می‌دانیم که با کمک خورشید، ماه و ستاره‌ها نیز می‌توان جهت‌ها را تشخیص داد. اما ممکن است در زمان نیاز، هوا ابری باشد و نتوان این اجرام آسمانی را در آسمان دید. به همین دلیل، ارتباطات و قوانینی بین چیزهایی مثل میله‌ی عمودی، ساعت مچی، ماه و ستاره‌ها با جهت‌های اصلی (شمال، جنوب، شرق و غرب) وجود دارد که در ادامه با چند نمونه از آنها آشنا خواهیم شد.

ساده ترین ابزار جهت یابی

قطب نما یکی از ابزارهای کاربردی برای پیدا کردن مسیر در طبیعت است. این وسیله یک عقربه مغناطیسی دارد که روی محور خود آزادانه می‌چرخد. این عقربه به دلیل خاصیت آهنربایی‌اش همواره به سمت قطب‌های مغناطیسی زمین قرار می‌گیرد.

روی صفحه قطب نما، چهار جهت اصلی یعنی شمال، جنوب، شرق و غرب مشخص شده‌اند. بعضی از قطب‌نماها جهت‌های فرعی مثل شمال شرقی یا جنوب غربی را هم نشان می‌دهند.

وقتی در هر جایی از زمین باشید، نوک تیز عقربه معمولاً به سمت شمال اشاره می‌کند و طرف دیگر آن به سمت جنوب است. اگر رو به شمال بایستید، سمت راست شما شرق و سمت چپ شما غرب خواهد بود.

قطب نما به عنوان ساده‌ترین وسیله برای پیدا کردن جهت‌ها شناخته می‌شود و در سفرهای طبیعت‌گردی بسیار مفید است.

جهت یابی به کمک خورشید

خورشید یکی از ابزارهای طبیعی برای پیدا کردن جهت‌ها در طول روز است. همه می‌دانیم که خورشید از سمت شرق طلوع می‌کند و در غرب غروب می‌نماید. به همین دلیل می‌توانیم جهت‌های اصلی را به سادگی تشخیص دهیم.

روش دیگری هم برای پیدا کردن جهت‌ها وجود دارد که با استفاده از یک میله صاف و راست انجام می‌شود. این میله باید حدود یک متر طول داشته باشد و به صورت عمودی روی زمین قرار بگیرد. نوک سایه میله را روی زمین علامت بگذارید. بعد از چند دقیقه، دوباره نوک سایه میله را علامت بزنید. حالا پای چپتان را روی علامت اول و پای راستتان را روی علامت دوم بگذارید. در این حالت، روبروی شما شمال و پشت سرتان جنوب خواهد بود.

جهت یابی به کمک اجرام آسمانی

گاهی ممکن است در شب نیاز داشته باشیم تا جهت‌های جغرافیایی را پیدا کنیم. در چنین موقعیتی، دیگر نمی‌توان از خورشید یا یک میله عمودی کمک گرفت. پس چاره چیست؟ باید به سراغ ستارگان و اجرام آسمانی برویم.

برای پیدا کردن جهت‌ها در شب، اولین قدم این است که ستاره قطبی را در آسمان پیدا کنید. ستاره قطبی همیشه جهت شمال جغرافیایی را به ما نشان می‌دهد. اما چطور می‌توان این ستاره را پیدا کرد؟

راه‌های مختلفی برای این کار وجود دارد، اما یکی از ساده‌ترین روش‌ها، استفاده از دو صورت فلکی معروف به نام‌های «دب اکبر» (خرس بزرگ) و «دب اصغر» (خرس کوچک) است. در این روش، کافی است فاصله بین دو ستاره «دبه» و «مراق» را در صورت فلکی دب اکبر اندازه بگیرید (این فاصله را یک واحد در نظر می‌گیریم). سپس از ستاره «دبه» به اندازه پنج برابر این فاصله، در راستای مشخصی جلو بروید.

با طی این مسافت، به ستاره پرنوری می‌رسید که همان ستاره قطبی است. وقتی رو به این ستاره بایستید، در واقع رو به شمال ایستاده‌اید. راه دیگر برای پیدا کردن ستاره قطبی، استفاده از صورت فلکی ذات‌الکرسی است.

در این نوشته، به روش‌های کلی جهت‌یابی در روز و شب پرداختیم. البته روش‌های دیگری هم وجود دارند که در فرصت‌های دیگر به آن‌ها خواهیم پرداخت.

(طول این بردار، 5 برابر فاصله دبه تا مراق است)

پیشنهادی: همه چیز درباره حرکات زمین