هیچ محصولی در سبد خرید نیست.
زمان مطالعه1 دقیقه
می پسنـدم0
اندازه متن12
عیسی بهنام، یکی از سرشناسترین باستانشناسان ایران بود که نقش بسیار مهمی در شناسایی و حفظ میراث فرهنگی کشور داشت. او در سال ۱۲۹۳ خورشیدی در تهران به دنیا آمد و پس از گذراندن تحصیلات خود در ایران و فرانسه، به یکی از استادان برجسته در زمینه باستانشناسی تبدیل شد.
بهنام در طول زندگی پربار خود، در کاوشهای مهمی در محوطههای تاریخی ایران مانند تخت جمشید و پاسارگاد شرکت کرد و در شناسایی و معرفی این گنجینههای ملی به جهانیان تلاش فراوانی انجام داد. او همچنین سالها در دانشگاه تهران به تدریس باستانشناسی مشغول بود و شاگردان بسیاری را در این رشته تربیت کرد.
از عیسی بهنام آثار نوشتاری ارزشمندی به جا مانده که از میان آنها میتوان به کتابهایی دربارهٔ هنر و معماری ایران باستان اشاره کرد. کارهای او نه تنها برای expertها و متخصصان، بلکه برای همه دوستداران تاریخ و فرهنگ ایران آموزنده و الهامبخش است.
عیسی بهنام در سال ۱۳۸۹ خورشیدی چشم از جهان فروبست، اما یاد و میراث او همچنان در دنیای باستانشناسی ایران زنده است.
دکتر عیسی بهنام در سال ۱۲۸۵ خورشیدی در محله عودلاجان تهران به دنیا آمد. او از همان سالهای اول مدرسه، به تاریخ و کاوش در آثار قدیمی علاقهی زیادی داشت. با این حال، در آن زمان، مرکزی برای آموزش رشته باستانشناسی وجود نداشت. تحصیلات ابتدایی خود را در مدرسه آلیانس به پایان برد و پس از آن، در دبیرستان وارد رشته ادبیات شد.
در هجدهسالگی، زمانی که آرزوی تحصیل در رشته باستانشناسی را در سر داشت، به همراه گروهی از دانشجویان برای رسیدن به این هدف به فرانسه سفر کرد. بهنام هشت سال در آن کشور ماند و در این مدت، علاوه بر دریافت مدرک لیسانس باستانشناسی از دانشگاه علوم فرانسه، موفق شد دیپلم موسسه هنر باستانشناسی فرانسه را نیز کسب کند.
در آخرین سال اقامتش در فرانسه، از سوی دولت ایران و وزارت فرهنگ، برای شرکت در مراسم گشایش یک موزه باستانشناسی در ایران دعوت شد. بهنام این دعوت را افتخاری بزرگ برای خود دانست، بنابراین پایاننامه دکتری را ناتمام گذاشت و به ایران بازگشت.
او در سال ۱۳۱۶ به سمت ریاست موزه ایران باستان منصوب شد و تصمیم گرفت برای همیشه در ایران بماند. دو سال بعد، از طرف وزارت فرهنگ مأموریت یافت تا به همراه “علی سامی” در محوطه تاریخی تختجمشید به کاوش و پژوهش بپردازد. در سال ۱۳۱۹، “اریخ اشمیت”، که ریاست هیئت علمی تختجمشید را بر عهده داشت، بازنشسته شد و عیسی بهنام جایگزین او شد و به طور رسمی به استخدام وزارت فرهنگ درآمد.
یک سال بعد، یعنی در سال ۱۳۲۰، او به آرزوی دوران کودکی خود جامه عمل پوشاند و رشته باستانشناسی را در دانشگاه تهران پایهگذاری کرد و خود تدریس این رشته را بر عهده گرفت. تا سال ۱۳۳۳، بهنام مدرک معادل دکتری خود را از هیئت علمی دانشگاه تهران دریافت کرد و به مدت ۲۳ سال به تدریس در دانشگاه ادامه داد. البته در این مدت، برای مدتی کوتاه منشی سفارت افغانستان در تهران نیز بود، اما چون این شغل با روحیه جستجوگر و علمدوست او سازگاری نداشت، آن را رها کرد.
دکتر بهنام علاوه بر کارهای ارزشمندی که پیش از این به آنها اشاره کردیم، در طول سالها فعالیت حرفهای خود، کارهای مهم دیگری نیز انجام داده است. در اینجا به چند نمونه از برجستهترین آنها میپردازیم.
* عضویت در شورای موزههای ایران
* شرکت در کنگره مردمشناسی در پاریس – او در این کنگره به عنوان نماینده رسمی دولت و مردم ایران حاضر شد تا اشیای تاریخی ایران را به نمایشگاهی با موضوع “هفت هزار سال هنر ایران” در پاریس منتقل کند.
* برگزاری نمایشگاه نقاشی در شهرهای مسکو و لنینگراد
* راهاندازی موزه مردمشناسی در تهران
دکتر بهنام علاوه بر این اقدامات مؤثر در پیشرفت و شکوفایی فرهنگ و باستانشناسی ایران، چندین بار نیز موفق به دریافت جایزه و تقدیرنامههای معتبر بینالمللی از دانشگاهها و نهادهای شناختهشده در سراسر جهان شده است.
دکتر بهنام در طول زندگی پرسود خود، کتابهای مهم و ارزشمندی نوشت و منتشر کرد. از جمله کارهای ایشان میتوان به این موارد اشاره کرد:
* نوشتن کتاب «تاریخ صنایع و تمدن مردم فلات ایران پیش از تاریخ»
* نوشتن کتاب «تاریخ صنایع اروپا در قرون وسطی»
* ترجمه کتاب «تمدن های ایرانی»
* نوشتن کتاب «هنر مادها و هخامنشیان»
* نوشتن کتاب «باستان شناسی ایران باستان»
دکتر بهنام کسی بود که برای اولین بار، رشته باستانشناسی را در دانشگاه تهران پایهگذاری کرد. او به همراه استادان بزرگی مانند امینه پاکروان، فردریک کرفتر و سعید نفیسی، سالهای زیادی به آموزش دانشجویان این رشته پرداخت. دکتر بهنام همچنین اولین مدیر گروه باستانشناسی دانشگاه تهران بود.
او با همکاری دکتر عزتالله نگهبان، سالها تلاش کرد تا سطح دانش باستانشناسی در ایران را بالا ببرد و این علم را پیشرفت دهد. پس از یک عمر کوشش و فعالیت در این راه دشوار، دکتر بهنام که درگذشت همسرش را به تازگی تجربه کرده بود و این غم بر دوشش سنگینی میکرد، تنها چند روز پس از همسرش، در سن ۷۸ سالگی، در نهم آذر سال ۱۳۶۳ درگذشت.
درگذشت او ضایعهای بزرگ برای همه کسانی بود که در زمینه تاریخ و فرهنگ ایران پژوهش میکردند.
پیشنهادی: آشنایی با علم باستانشناسی
