همه انسانها دوست دارند زیبا باشند. این زیبایی دو جنبه مهم دارد: ظاهر و باطن.
زیبایی ظاهری، همان چیزی است که با چشم دیده میشود؛ مانند چهرهی آراسته، لباس مرتب و اندام موزون. این نوع زیبایی، زودگذر است و با گذشت زمان کمرنگ میشود.
اما زیبایی باطنی، به ویژگیهای درونی ما مربوط میشود. مهربانی، صداقت، اخلاق خوب و دانش، نمونههایی از زیبایی درون هستند. این زیبایی، ماندگار است و هرچه بیشتر از آن استفاده کنیم، درخشندهتر میشود.
راستی زیبایی حقیقی زمانی پدیدار میشود که ظاهر و باطن، هر دو با هم هماهنگ و زیبا باشند. پس بیاییم علاوه بر رسیدگی به ظاهر، برای زیبایی قلب و روح خود نیز تلاش کنیم.

زیبایی ظاهری و باطنی چیست؟
منظور از زیباییهای ظاهری، همان چیزهایی است که در بیرون و قیافهٔ انسان دیده میشود و همه میتوانند آن را ببینند؛ مثل زیبایی چهره، لبخندی که صورت را زیبا میکند، دندانهای سفید و براق و چیزهایی از این قبیل.
اما زیباییهای باطنی، آنهایی هستند که با چشم دیده نمیشوند، ولی اثرشان در صورت و حالات فرد آشکار میگردد؛ برای مثال، یک دل پاک و مهربان، باعث میشود آرامشی در چهرهٔ فرد دیده شود.
منافق کیست؟
در ادامه توضیحاتی که در ابتدا ارائه کردیم، اکنون به توصیف فرد منافق میپردازیم. کلمه “منافق” از ریشه “نفق” گرفته شده و به معنای دوگانگی و دورویی است. منافق به کسی گفته میشود که ظاهر و باطنش با هم فرق دارد و دو چهره کاملاً متفاوت دارد.
فردی که در ظاهر، رفتار خوبی دارد، به دیگران لبخند میزند و با مهربانی برخورد میکند، اما در دل خود نسبت به آنها بدبین است و پشت سرشان غیبت میکند، چنین شخصی منافق محسوب میشود.
خداوند در قرآن کریم میفرماید:
«يَقُولُونَ بِأَفْوَاهِهِم مَّا لَيْسَ فِي قُلُوبِهِمْ وَاللّهُ أَعْلَمُ بِمَا يَكْتُمُونَ» (آل عمران/۱۶۷)
ایشان با دهان چیزی میگویند که در دلشان نیست (و گفتار و کردارشان با هم نمیخواند) و خداوند (از هر کس دیگری) داناتر بدان چیزی است که پنهانش میدارند.
امام علی علیه السلام میفرماید:
اِيّاكَ وَالنِّفاقَ فَاِنّ ذالوَجهَينِ لايكونُ وَجيهاً عِندَ اللهِ.
برحذر باش و از نفاق بپرهیز و بدان که آدم دو چهره نزد خدا وجهه و منزلتی ندارد. (فهرستغرر، ص ۳۹۴)
زیبایی ظاهری چیست؟
همانطور که پیشتر اشاره کردیم، زیبایی ظاهری به ویژگیهایی مربوط میشود که در صورت یک فرد آشکار است و دیگران با دیدن آن، جذب میشوند. به عنوان مثال، وقتی به کسی که چهرهی زیبایی دارد نگاه میکنید، ممکن است چشمها و ابروهای جذاب او توجه شما را جلب کند؛ چه آن شخص از درون فرد خوبی باشد و چه نباشد.
زیبایی باطنی چیست؟
زیباییهای واقعی انسان، همان خوبیهای درونی و اخلاقی اوست. افرادی که راستگو، دلسوز، نیکقلب و بخشنده هستند، درون پاک و زیبایی دارند زیرا پر از صفتهای خوبند. این صفتهای خوب، حتی بر ظاهر آنها نیز اثر میگذارد؛ برای نمونه، کسی که بسیار خوشاخلاق و مهربان است، چهرهای نرم و دوستداشتنی پیدا میکند.
یک صورت زیبا و خوشقیافه، لزوماً نشاندهندهٔ درون زیبا نیست؛ اما یک قلب پاک و زیبا، بیشک ظاهری جذاب و دلنشین به همراه میآورد.
زیبایی به صورت نیست به سیرت است (اهمیت سیرت زیبا)
پیامبر اسلام (صلی الله علیه و آله) با وجود داشتن ظاهری زیبا و آراسته، مورد ستایش خداوند قرار گرفت. در آیه ۴ سوره قلم، خداوند خطاب به پیامبر میفرماید: «انك لعلي خُلق عظيم» و در این آیه، به جای زیبایی صورت، به زیبایی اخلاق و درون او اشاره میکند.
زیبایی باطنی، همیشگی و پایدار است. حتی وقتی سن انسان بالا میرود و جوانی میرود، از جلوهٔ اخلاق نیک او چیزی کم نمیشود؛ اما زیبایی ظاهری به تدریج و با گذر زمان کمرنگ میشود. کسانی که تنها جذب ظاهر دیگران میشوند، با محو شدن زیباییهای صورت، علاقهشان نیز کاهش مییابد.
در سخنان معصومان نیز بر خوشاخلاقی و نیکوسیرتی بسیار تأکید شده است. از جمله این که یکی از راههای جلب محبت مردم، داشتن سیرت نیکو است.
خداوند را بخوانیم که علاوه بر زیبایی ظاهر، زیبایی باطن نیز به ما عطا کند.
پیشنهاد: بررسی جایگاه آراستگی و زینت در قرآن کریم.













