تحقیق در مورد سیاره زهره (ناهید) + ویژگی های آن

سیاره زهره، که به آن ناهید هم می‌گویند، یکی از همسایه‌های نزدیک زمین در منظومه شمسی است. این سیاره بعد از خورشید و ماه، درخشان‌ترین جرم آسمانی است که در آسمان شب دیده می‌شود. به همین خاطر، اغلب آن را به نام “ستاره صبحگاهی” یا “ستاره عصرگاهی” می‌شناسند.

زهره از نظر اندازه و ساختار، بسیار شبیه به زمین است و به آن لقب “خواهر زمین” داده‌اند. اما شرایط روی سطح آن با زمین کاملاً متفاوت و بسیار خشن است.

جو این سیاره بسیار غلیظ و پر از ابرهای اسیدی است. این ابرها مانند یک پتو عمل می‌کنند و باعث شده‌اند دمای سطح زهره به طور باورنکردنی بالا برود، طوری که حتی سرب هم روی آن ذوب می‌شود. علاوه بر این، فشار هوا در سطح این سیاره به قدری زیاد است که مانند این می‌ماند در اعماق بسیار زیاد یک اقیانوس باشی.

زهره بر خلاف بیشتر سیارات منظومه شمسی، در جهت عقربه‌های ساعت به دور خودش می‌چرخد. این یعنی اگر روی زهره باشید، خورشید از غرب طلوع و در شرق غروب می‌کند! یک روز کامل در زهره (از یک طلوع خورشید تا طلوع بعدی) حتی از یک سال آن هم طولانی‌تر است.

به دلیل همین شرایط سخت و غیرقابل سکونت، هیچ انسانی نمی‌تواند روی زهره زندگی کند. با این حال، این سیاره زیبا و اسرارآمیز، همیشه مورد توجه ستاره‌شناسان و دانشمندان بوده است.

سیاره زهره

سیاره زهره که با نام‌های ناهید و ونوس نیز شناخته می‌شود، دومین سیاره در منظومه خورشیدی ماست و هیچ قمری ندارد. این سیاره از نظر اندازه، جرم و برخی ویژگی‌های دیگر شبیه به زمین است، به همین دلیل گاهی آن را خواهر زمین می‌نامند. در ادامه اطلاعات بیشتری درباره این سیاره خواهیم خواند.

مدار سیاره زهره بین مدار زمین و عطارد قرار دارد و از نظر فاصله مداری، نزدیک‌ترین سیاره به زمین محسوب می‌شود. زهره پس از ماه، روشن‌ترین جرم طبیعی در آسمان شب است و میزان درخشندگی آن به ۴٫۶- می‌رسد.

نام های دیگر زهره

سیاره زهره علاوه بر نام‌های معروفی مثل ناهید و ونوس، اسم‌های دیگری هم در گذشته داشته است. برای مثال، در زبان فارسی به آن “بیدخت” و “بیلفت” هم می‌گفتند. ریشه کلمه “بیدخت” در واقع به شکل قدیمی‌تر “بغدخت” برمی‌گردد که به معنای “دختر خدا” است.

در زبان لاتین، نام این سیاره “ونوس” است که از اسم الهه عشق و زیبایی در روم باستان گرفته شده است. یونانیان باستان نیز نام الهه زیبایی خود، آفرودیته، را بر این سیاره گذاشته بودند.

ویژگی های سیاره زهره

سیاره زهره داغ‌ترین سیاره در منظومه شمسی به شمار می‌رود. این سیاره دارای جو است. جو آن بسیار غلیظ و ضخیم است و به همین دلیل دیدن سطح آن با چشم غیرمسلح تقریباً غیرممکن است. بخش عمده‌ای از جو آن از گاز کربن‌دی‌اکسید تشکیل شده و در لایه‌های بالایی ابرهای آن، قطرات کوچکی از اسید سولفوریک وجود دارد.

وجود مقدار زیاد کربن‌دی‌اکسید در جو زهره، باعث به دام افتادن گرما شده و دمای سطح سیاره را به شکل چشمگیری بالا برده است؛ به طوری که دمای آن نزدیک سطح به حدود ۴۸۰ درجه سانتی‌گراد می‌رسد.

زهره از جمله سیاره‌های سنگی و متراکم است که آتشفشان‌های فعال، زمین‌لرزه و کوه‌های گسترده در آن دیده می‌شود. این سیاره هر ۲۲۵ روز زمینی یک بار به دور خورشید می‌چرخد.

زهره در مقایسه با بسیاری از سیاره‌های منظومه شمسی از جمله زمین، شکلی کروی‌تر دارد. چون به آرامی به دور خود می‌چرخد، اثر تخت شدن قطب‌ها و برآمدگی استوا در آن بسیار کم‌تر از سایر سیارات است. جالب است بدانید که طول یک روز کامل در زهره از مدت زمان یک سال آن کمی بیشتر است.

ساختار درونی

به دلیل نبود اطلاعات دقیق از لرزش‌های درونی، میزان مقاومت و ترکیب شیمیایی خاک سیاره ناهید، دانشمندان اطلاعات کمی از بخش‌های داخلی و ویژگی‌های شیمیایی این سیاره دارند. در مورد ساختار درونی ناهید، دو نظریه اصلی وجود دارد.

به نظر می‌رسد چون اندازه، جرم و چگالی ناهید و زمین به هم نزدیک هستند، لایه‌های درونی ناهید نیز احتمالاً مانند زمین، از یک پوسته، یک لایه میانی (گوشته) که به احتمال زیاد جامد است، و یک هسته مایع تشکیل شده باشد. همچنین احتمال دارد هسته این سیاره هم مانند زمین، از آهن و نیکل ساخته شده باشد.

بر اساس اطلاعاتی که کاوشگر ونرا-۴ در سال ۱۹۶۷ میلادی جمع‌آوری کرد، سیاره ناهید یک میدان مغناطیسی بسیار ضعیف دارد. به نظر می‌رسد چون ناهید بسیار آرام به دور خود می‌چرخد، هسته مذاب آن (که منبع ایجاد میدان مغناطیسی است) حرکت چرخشی کافی ندارد و به همین دلیل میدان مغناطیسی آن قدرتمند نیست. اما گرمایی که طی میلیون‌ها سال در دل این سیاره به دام افتاده، گاهی به صورت ناگهانی و در قبال فوران‌های عظیم آتشفشانی آزاد می‌شود و باعث دگرگونی و تغییر شکل سطح سیاره می‌گردد.

مشخصات فیزیکی

هواکره

سیاره زهره دارای جو بسیار غلیظی است. این جو ضخیم و متراکم باعث می‌شود که نتوانیم سطح این سیاره را به راحتی ببینیم.

مواد سازنده

سیاره زهره با زمین یک تفاوت بسیار بزرگ دارد و آن جو یا هوای آن است. هوای اطراف زهره تقریباً کاملاً از گاز کربنیک تشکیل شده و فقط مقدار بسیار کمی نیتروژن در آن وجود دارد. علاوه بر این، در لایه‌های بالایی جو این سیاره، ابرهایی از اسید سولفوریک دیده می‌شود.

وجود این مقدار زیاد گاز کربنیک، باعث شده است که دمای سیاره زهره به شکل باورنکردنی بالا برود، تا جایی که دمای سطح آن به حدود ۴۸۰ درجه سانتی‌گراد می‌رسد.

گرما

سیاره زهره داغ‌ترین سیاره در منظومه خورشیدی ما است. وقتی نور خورشید از جو این سیاره عبور می‌کند و به سطح آن می‌رسد، به شکل گرما از سطح بازمی‌گردد. اما لایه ضخیم دی‌اکسید کربن موجود در جو زهره، این گرمای بازتابیده را به دام می‌اندازد و اجازه نمی‌دهد به فضا برگردد.

این پدیده که به اثر گلخانه‌ای معروف است، باعث شده میانگین دمای زهره از همه سیاره‌های دیگر، حتی سیاره عطارد، بیشتر باشد. آنقدر دما بالا است که می‌تواند فلز سرب را ذوب کند. به همین دلیل، امکان وجود هرگونه زندگی شبیه به انسان در این سیاره وجود ندارد.

لایه‌ها

از نظر اندازه ذرات و غلظت آنها، جوّ این سیاره سه لایه اصلی دارد:

1. **ترپوسفر**: این لایه از ارتفاع ۱۰۰ تا ۷۵ کیلومتری سطح سیاره قرار دارد و دمای آن از ۹۳- درجه سلسیوس تا ۲۷- درجه سلسیوس متغیر است.
2. **اکسپوسفر**: این بخش در فاصله ۷۰ تا ۵۰ کیلومتری از سطح سیاره واقع شده و دما در آن بین ۲۷- درجه تا ۹۳- درجه سلسیوس تغییر می‌کند.
3. **ترموسفر**: این لایه از ۵۰ کیلومتری تا سطح سیاره ادامه دارد و دما در آن از ۹۳- درجه به ۴۷۰ درجه سلسیوس می‌رسد.

لایه اکسپوسفر در قسمت تاریک سیاره از بین می‌رود. در ترپوسفر، قطرات اسید سولفوریک، مواد اصلی تشکیل‌دهنده ابرهای این سیاره هستند. این قطرات از واکنش بین مولکول‌های آب و دی‌اکسید گوگرد در بخش‌های بالای جو و تحت تأثیر انرژی نور فرابنفش خورشید به وجود می‌آیند.

دمای ابرهای بالایی ترپوسفر حدود ۲۷- درجه سلسیوس است، اما در سطح سیاره به ۴۷۰ درجه سلسیوس افزایش می‌یابد. دمای کلی سیاره از مقدار فعلی بیشتر نمی‌شود، زیرا جو و سطح سیاره در تعادل شیمیایی پایدار با یکدیگر قرار دارند.

تندباد

سیاره زهره بسیار آهسته به دور خود می‌چرخد، اما ابرهای آن با سرعت زیادی حرکت می‌کنند و هر چهار روز یک بار دور سیاره می‌گردند. در لایه‌های بالایی جو این سیاره، بادهایی با سرعت شگفت‌انگیز ۳۶۰ کیلومتر در ساعت در جریان هستند. این پدیده به این دلیل رخ می‌دهد که انرژی حرکت آهسته خود سیاره و لایه‌های متراکم پایین جو، به لایه‌های بالایی که چگالی بسیار کمتری دارند، منتقل می‌شود.

در ارتفاع ۱۰ کیلومتری از سطح زهره، سرعت بادها به حدود ۱۸ کیلومتر در ساعت کاهش می‌یابد. نزدیک به سطح سیاره، به دلیل غلظت و تراکم بسیار بالای جو، سرعت باد فقط ۳ کیلومتر بر ساعت است. همین جو غلیظ و متراکم باعث می‌شود که حتی نور درخشان بزرگترین رعد و برق‌ها نیز نتواند به سطح سیاره زهره برسد.

بیشتر بخوانید: همه چیز درباره سیاره عطارد
منبع: ویکی پدیا