هیچ محصولی در سبد خرید نیست.
زمان مطالعه1 دقیقه
می پسنـدم0
اندازه متن12
اورانوس، هفتمین سیاره از خورشید، یکی از جهانهای یخی و اسرارآمیز در منظومه شمسی ماست. این سیاره بسیار بزرگ است و به دلیل داشتن حلقههای کمرنگ و رنگ آبی-سبز زیبایش معروف است.
یک روز کامل در اورانوس، یعنی زمانی که یک بار به دور خود میچرخد، حدود ۱۷ ساعت طول میکشد. اما یک سال آن بسیار طولانیتر از زمین است و برابر با ۸۴ سال زمینی میباشد. جالب اینجاست که این سیاره به پهلو میچرخد، گویی که به روی خود غلتیده است. این ویژگی باعث میشود که فصلهای آن بسیار عجیب و طولانی باشند؛ به طوری که هر قطب آن به مدت ۲۱ سال در نور خورشید و ۲۱ سال در تاریکی کامل به سر میبرد.
اورانوس یک غول گازی و یخی است و عمدتاً از گازهایی مانند هیدروژن، هلیوم و متان تشکیل شده است. وجود متان در جو آن است که رنگ آبی-سبز زیبایش را به آن میبخشد. این سیاره دارای ۱۳ حلقه باریک و کمرنگ و ۲۷ قمر شناختهشده است که به دور آن در حال گردش هستند.
به دلیل فاصله بسیار زیاد از خورشید، اورانوس محیطی به شدت سرد دارد و دمای آن میتواند تا منفی ۲۲۴ درجه سانتیگراد برسد. این سیاره تنها یک بار توسط فضاپیمای وویجر ۲ در سال ۱۹۸۶ از نزدیک مورد مطالعه قرار گرفته و هنوز رازهای زیادی برای کشف کردن دارد.
اورانوس هفتمین سیاره در منظومه شمسی ماست که برای یک بار چرخیدن به دور خورشید، ۸۴ سال و ۷ روز زمان نیاز دارد. همچنین این سیاره در مدت حدود ۱۰ ساعت و ۴۸ دقیقه یک بار به دور خود میچرخد. در ادامه بیشتر با این سیاره آشنا خواهیم شد.
اورانوس دست کم ۲۷ قمر طبیعی دارد که بزرگترین آنها میراندا، آریل، آمبریل، تیتانیا و ابرون نام دارند.
کشف اورانوس: این سیاره توسط ویلیام هرشل در سال ۱۷۸۱ میلادی شناسایی شد.
اورانوس یکی از هشت سیاره منظومه شمسی است و از نظر فاصله از خورشید، پس از سیاره زحل، در جایگاه هفتم قرار دارد. فاصله متوسط آن تا خورشید حدود ۲ میلیارد و ۸۶۹ میلیون و ۶۰۰ هزار کیلومتر است و اندازه آن تقریباً ۴ برابر کره زمین است.
این سیاره را میتوان بدون تلسکوپ و با چشم غیرمسلح در آسمان مشاهده کرد. یکی از ویژگیهای جالب اورانوس این است که محور چرخش آن تقریباً در راستای مدارش به دور خورشید قرار گرفته است. تاکنون کمتر از ده مأموریت فضایی برای کاوش اورانوس انجام شده که مهمترین آن مأموریت ویجر ۲ بود. این فضاپیما در ژانویه سال ۱۹۸۶ به اورانوس رسید.
رنگ سیاره اورانوس: اورانوس یکی از چهار سیاره غولپیکر گازی در منظومه شمسی است. روی هسته سنگی آن را لایهای از گاز و یخ پوشانده است. جو این سیاره مقدار زیادی گاز متان دارد که باعث میشود رنگ آبی و سبز در آن دیده شود.
اورانوس در فاصله زیادی از خورشید قرار گرفته و بسیار سرد است. دمای لایههای بالایی ابرهای آن به ۲۱۰ درجه زیر صفر میرسد. این سیاره ۱۵ ماه و چند حلقه دارد، ولی سطح آن تقریباً یکدست و بدون ویژگی خاصی است. تنها چیزی که در آن مشاهده شده، چند ابر متان است که فضاپیمای ویجر۲ در سال ۱۹۸۶ آنها را ثبت کرد.
محور چرخش اورانوس تقریباً ۹۸ درجه کج است، به همین دلیل به جای چرخش عمودی، تقریباً به حالت خوابیده دور خود میچرخد. این انحراف باعث میشود هر قطب آن به مدت ۴۲ سال در روشنایی و ۴۲ سال در تاریکی کامل باشد. یک سال کامل در اورانوس برابر ۸۴ سال زمینی است.
با این حال، به دلیل فاصله بسیار زیاد از خورشید، اختلاف دمای قطبها در تابستان و زمستان فقط حدود ۲ درجه سانتیگراد است. اورانوس سومین سیاره بزرگ منظومه شمسی است و اندازه آن حدود چهار برابر زمین است. مدت زمان گردش آن به دور خورشید ـ ۸۴ سال ـ پس از نپتون و پلوتون، طولانیترین مدار در میان سیارات محسوب میشود.
کاوشگر وویجر ۲ دریافت که جو سیاره اورانوس بسیار آرام است و طوفانهای آن به قدرت طوفانهای سیارههای مشتری، زحل و نپتون نیست. تنها ده روز قبل از نزدیکترین عبور وویجر ۲ از کنار اورانوس، ابرهای کوچکی در بخش بالایی جو این سیاره دیده شد که به دانشمندان امکان داد سرعت بادهای آن را بین ۴۰ تا ۱۶۰ متر در ثانیه تخمین بزنند. این در حالی است که سریعترین بادهای زمین، موسوم به جت استریم، حدود ۵۰ متر در ثانیه سرعت دارند.
با این حال، اخترشناسان در اواخر سال ۲۰۰۴ با استفاده از تلسکوپ بزرگ ۱۰ متری کِک در هاوایی متوجه شدند که جو اورانوس نیز مملو از طوفانهای کوچک و بزرگ است.
اورانوس به شکل غیرمعمولی به پهلو خوابیده است؛ به این معنا که محور چرخش آن حدود ۹۸ درجه نسبت به حالت عمودی کج شده است. برخی پژوهشگران معتقدند این کجی احتمالاً نتیجه برخورد یک جسم بسیار بزرگ، در ابعاد یک سیاره سنگی، در میلیاردها سال پیش با اورانوس بوده است.
به دلیل همین خوابیدگی، اورانوس طولانیترین فصلها را در میان سیارات دارد؛ هر فصل آن حدود ۲۱ سال زمینی طول میکشد. یک سال کامل اورانوس، یعنی مدت زمان گردش آن به دور خورشید، برابر با ۸۴ سال زمینی است.
در نیمی از سال اورانوس (معادل ۴۲ سال زمینی)، قطب شمال آن رو به خورشید است و نور دریافت میکند و در نیمه دیگر سال، قطب جنوب در روشنایی و قطب شمال در تاریکی فرو میرود. با این حال، با وجود تفاوت در تابش خورشید، وویجر ۲ کشف کرد که دمای اورانوس در همه جای آن تقریباً یکسان و حدود ۲۱۴- درجه سانتیگراد است. به نظر میرسد یک مکانیسم ناشناخته، گرما را به طور یکنواخت در جو این سیاره پخش میکند.
حلقههای سیاره اورانوس در تاریخ ۱۰ مارس ۱۹۷۷ میلادی و توسط جیمز الیوت در رصدخانه کوئیپر ناسا شناسایی شد. نحوه کشف این حلقهها به این صورت بود که در زمان عبور یک ستاره از پشت اورانوس، نور آن ستاره به شکل متناوب کم و زیاد میشد. پس از بررسیهای دقیق، دانشمندان در آن زمان متوجه شدند که اورانوس دارای ۵ حلقه است. این تعداد بعدها به ۹ حلقه افزایش یافت و پس از گذر فضاپیمای ویجر ۲ از کنار این سیاره، تعداد حلقهها به ۱۱ عدد رسید.
حلقههای اورانوس به ترتیب از بیرونیترین به درونیترین عبارتاند از: اپسیلون، 1986U1R، دلتا، گاما، اتا، بتا، آلفا، ۴، ۵، ۶ و 1986U2R. پهنای حلقه اپسیلون تا ۱۰۰ کیلومتر میرسد و اندازه ذرات تشکیلدهنده آن بین ۱۳ تا ۱۳٫۶ سانتیمتر است. در مقابل، پهنای دیگر حلقهها کمتر از ۱۰ کیلومتر است و ذرات آنها نیز از ذرات حلقه اپسیلون کوچکتر هستند. در نهایت، کل این حلقهها تنها ۵ درصد از نوری را که به آنها میتابد، بازمیتابانند.
اورانوس یک کلمه یونانی به معنی آسمان است. در گذشته، یونانیان به خدای آسمان هم اورانوس میگفتند. در میان سیارههای هشتگانه منظومه شمسی، اورانوس تنها سیارهای است که نامش از اسطورههای یونانی گرفته شده است. این در حالی است که بقیه سیارات نامهای خود را از افسانههای رومی دارند.
این سیاره جرمی برابر با (۰٫۰۰۱۳ ± ۸٫۶۸۱۰) × ۱۰²⁵ کیلوگرم دارد که حدود ۱۴٫۵۳۶ برابر سنگینتر از زمین است. چگالی آن نیز ۱٫۲۵ گرم بر سانتیمتر مکعب برآورد شده است. با توجه به این ویژگیها، به نظر میرسد که این سیاره از یک جو بسیار غلیظ، یک لایه میانی مایع و یک هسته جامد و کوچک تشکیل شده باشد.
همچنین، نیروی گرانش در سطح این سیاره تقریباً ۹۰ درصد نیروی گرانش زمین است. دمای لایه مایع آن به ۲۳۰۰ درجه سانتیگراد و دمای هسته آن نیز به ۷۰۰۰ درجه سانتیگراد میرسد.
سیاره پلوتون برخلاف سیارات غولپیکری مانند مشتری، فاقد منبع گرمایی درونی قابل توجهی است.
