بیماری برگر که با نام علمی «ترومبوآنژیت انسدادی» نیز شناخته میشود، یک مشکل جدی در رگهای خونی است. در این بیماری، رگهای کوچک و متوسط دستها و پاها ملتهب و متورم میشوند. این التهاب باعث میشود که لختههای خون در رگها تشکیل شده و مسیر جریان خون را مسدود کنند. وقتی خون نتواند به خوبی به اندامها برسد، بافتها اکسیژن و مواد مغذی کافی دریافت نمیکنند و این مسئله به تدریج به آنها آسیب میزند.
**نشانههای اصلی بیماری برگر:**
* **درد:** بیمار معمولاً در دستها یا پاها، به ویژه در کف پا، ساق پا یا کف دستان خود احساس درد میکند. این درد اغلب زمانی که از اندام استفاده میکنید (مثلاً راه میروید) بیشتر میشود و با استراحت کمی بهتر میشود.
* **تغییر رنگ پوست:** در مراحل پیشرفتهتر، انگشتان دست و پا ممکن است در مواقعی که سرما میخورند، رنگ پریده، کبود یا حتی قرمز شوند.
* **احساس سردی و بیحسی:** بیماران اغلب از سرد بودن و بیحسی در انگشتان دست و پا شکایت دارند.
* **زخم و التهاب:** روی انگشتان دست و پا ممکن است زخمهای دردناکی ایجاد شود که به راحتی بهبود نمییابند.
* **لنگیدن:** به دلیل درد و گرفتگی در عضلات پا، فرد ممکن است هنگام راه رفتن میلنگد و نیاز به توقف و استراحت داشته باشد.
مهم است بدانید که این بیماری ارتباط بسیار قوی با مصرف سیگار و سایر محصولات تنباکو دارد و ادامه مصرف میتواند وضعیت را به شدت بدتر کند.

بیماری برگر چیست؟
بیماری برگر که با نام علمی بورگر نیز شناخته میشود، یک بیماری نادر است که در آن رگهای کوچک و متوسط دست و پا دچار انسداد میشوند. این انسداد به دلیل التهاب و تشکیل لخته در رگها ایجاد میشود و جریان خون را مختل میکند. در ادامه بیشتر با این بیماری آشنا خواهیم شد.
این بیماری یک مشکل عروقی است که برخلاف برخی بیماریهای مشابه، ارتباطی با سخت شدن دیواره رگها ندارد. بیماری برگر در نقاط مختلف دنیا دیده میشود، اما بیشتر در مناطق خاورمیانه، مدیترانه و شرق آسیا مشاهده میگردد. نکته مهم این است که رابطه مستقیمی بین مصرف سیگار و افزایش این بیماری در جامعه وجود دارد.
علت بیماری برگر
دلیل این گرفتگی، ورم پی در پی و پیشروندۀ رگها و تشکیل لخته در دیوارۀ آنهاست. این بیماری معمولاً به دنبال مصرف محصولات تنباکو به ویژه کشیدن سیگار ایجاد میشود، اما استفاده از انواع تنباکوهای بدون دود نیز میتواند در بروز آن نقش داشته باشد. در این بیماری، یک لخته بسیار ملتهب در رگ تشکیل میشود. این التهاب تمام لایههای دیوارۀ رگ را تحت تأثیر قرار میدهد و در اطراف رگ درگیر، سلولهای التهابی، به ویژه سلولهای بزرگ چند هستهای، درون آبسههای بسیار ریز دیده میشوند.
علائم برگر
این بیماری اغلب در مردان جوانی که سیگار میکشند دیده میشود. نشانههای آن معمولاً با کمخونی در رگهای انگشتان دست و پا آغاز میشود و به تدریج به رگهای بالاتر نیز سرایت میکند.
درگیر شدن رگهای بزرگ در این بیماری کمتر اتفاق میافتد، اما اگر بیماری بهبود نیابد، ممکن است به از دست دادن عضو منجر شود. بیمار در مراحل ابتدایی، هنگام راه رفتن دچار درد میشود.
همچنین ممکن است درد ناشی از کمخونی در حالت استراحت یا در اثر ایجاد زخم نیز دیده شود.
معمولاً دو عضو یا بیشتر در بدن درگیر میشوند و در حدود چهل درصد از بیماران، التهاب سیاهرگهای سطحی و پدیده رینولد مشاهده میگردد.
در معاینه بیمار، انجام تست آلن میتواند به تشخیص این بیماری و تمایز آن از انسداد ناشی از تصلب شرایین کمک کند.
از دیگر نشانههای رایج این بیماری میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
◊ احساس درد بهصورت مقطعی در پا یا ساق پا هنگام ورزش. این درد با استراحت بهتر میشود.
◊ احساس درد، کبود شدن رنگ پوست، گرمی و سوزنسوزن شدن پاها در مواجهه با هوای سرد
◊ گاهی ظاهر شدن زخمهای دردناک روی انگشتان و نوک انگشتان پا
درمان برگر
مهمترین روش برای درمان این بیماری، ترک کامل و همیشگی سیگار است. اما متأسفانه حدود ۴۰ درصد از بیماران نمیتوانند سیگار را ترک کنند. برای کنترل این بیماری، گاهی از داروهایی مانند آسپیرین، ایلوپروست (iloprost)، داروهای مسدودکننده کانال کلسیم، آنتیبیوتیک، داروهای ضد انعقاد خون یا داروهای بلوک کننده سیستم عصبی سمپاتیک استفاده میشود.
عمل جراحی بایپاس عروق معمولاً نتیجه رضایتبخشی نداشته است. روشهای دیگری که نتایج بهتری داشتهاند عبارتند از: استفاده از فاکتورهای رشد عروق، قرار دادن سیم کیرشنر در استخوان ساق پا برای کمک به تشکیل رگهای جدید، استفاده از دستگاه کمپرسور برای بهبود جریان خون و مصرف داروهای آنتاگونیست اندوتلین مانند بوسنتان.
رعایت نکات زیر بسیار مهم است:
◊ آزمایشهای تشخیصی ممکن است شامل سونوگرافی، پلتیسموگرافی (برای تشخیص کاهش جریان خون در رگهای محیطی) و آرتریوگرافی (عکسبرداری از سرخرگها) برای پیدا کردن محل دقیق گرفتگی عروق باشد.
◊ هدف اصلی درمان، بهبود علائم و جلوگیری از بروز مشکلات جدیتر است.
◊ اگر بیمار به سیگار کشیدن ادامه دهد، درمانها به ندرت موفق خواهند بود. بنابراین ترک سیگار ضروری است و بهتر است در برنامههای مخصوص ترک سیگار شرکت کنید.
◊ از سرما دوری کنید و همیشه از جوراب، شلوار و دستکش گرم استفاده کنید. موقع کوتاه کردن ناخنها دقت کنید تا به پوست آسیبی نرسد.
◊ جوراب نخی یا پشمی بپوشید و کفشی انتخاب کنید که کاملاً اندازه پایتان باشد. از پوشیدن جورابهای مصنوعی خودداری کنید.
◊ برای محافظت از پاها، از کفی مناسب و پوشش نرم داخل کفش استفاده کنید.
◊ هیچوقت بدون کفش بیرون از خانه راه نروید.
◊ گاهی ممکن است عمل جراحی برای قطع اعصاب سمپاتیک ناحیه مبتلا انجام شود.
◊ در صورت ایجاد قانقاریا، ممکن است نیاز به قطع انگشتان دست یا پا، یا حتی قطع کامل عضو باشد.
◊ ممکن است مشاوره برای تغییر سبک زندگی و تطبیق با محدودیتهای ناشی از بیماری توصیه شود.
سلامت و تندرست باشید.













