مجرای گوش ما، همان مسیر لولهای شکلی که صدا را از بیرون به سمت پرده گوش هدایت میکند، دارای یک سیستم محافظتی هوشمند است. دو جزء اصلی این سیستم، **موها** و **موم گوش** هستند که هر کدام وظیفهای مهم بر عهده دارند.
**موهای ریز مجرا: نگهبانان ورودی**
در بخش بیرونی مجرای گوش، تعداد زیادی موی بسیار ریز و نازک وجود دارد. این موها مانند یک صافی طبیعی عمل میکنند و مانع از ورود ذرات گرد و غبار، حشرات ریز و دیگر آلودگیها به عمق گوش میشوند. آنها اولین خط دفاعی گوش شما محسوب میگردند.
**موم گوش: محافظ چندکاره**
موم گوش که به آن “جرم گوش” یا به زبان علمی “سرومن” نیز گفته میشود، مادهای چرب و معمولاً به رنگ زرد یا قهوهای است که از غدههای داخل مجرای گوش ترشح میشود. این ماده به ظاهر ساده، چندین نقش حیاتی بازی میکند:
* **محافظت و نرمکنندگی:** موم گوش از پوست ظریف و حساس مجرای گوش در برابر خشکی، سایش و عفونت محافظت میکند و آن را نرم نگه میدارد.
* **به دام انداختن آلودگی:** این ماده حالت چسبندگی دارد و ذرات گرد و غبار و آلودگیهایی که از فیلتر موها عبور کردهاند را به دام میاندازد.
* **دفع طبیعی:** به لطف حرکت طبیعی پوست مجرای گوش و حرکات فک (مثل حرف زدن یا جویدن)، موم گوش به تدریج و به آرامی از عمق مجرا به سمت بیرون حرکت میکند و آلودگیهای به دام افتاده را با خود خارج میکند. این یک سیستم پاکسازی خودکار است.
پس این موها و موم گوش، برخلاف تصور برخی، آلوده نیستند، بلکه بخشی مهم و ضروری از سیستم دفاعی بدن شما محسوب میشوند که از گوشهایتان در برابر عوامل بیرونی مراقبت میکنند.

موها و مواد ترشحی مجرای گوش
برای درک بهتر کارکرد محافظتی موها و مایعات داخل کانال گوش، ابتدا باید یک توضیح کوتاه درباره خود کانال گوش داشته باشیم. در ادامه با ما همراه باشید.
مجرای گوش چیست؟
مجرای گوش، کانالی است که قسمت خارجی گوش را به قسمت میانی آن وصل میکند. در افراد بزرگسال، این کانال از لاله گوش شروع شده و تا پرده گوش ادامه دارد. طول آن حدود ۲٫۵ سانتیمتر و پهنای آن تقریباً ۰٫۷ سانتیمتر است. اگر از طول به آن نگاه کنیم، شکل هلالی دارد و اگر مقطع عرضی آن را ببینیم، بیضیشکل است. این مجرا از پشت و بالا به سمت جلو و پایین سر امتداد یافته است.
برای صاف کردن مسیر مجرای گوش، معمولاً لاله گوش را به سمت بالا و عقب میکشند. خود این مجرا کاملاً راست نیست، بلکه دو انحنا دارد که در مجموع شبیه حرف S میشوند. همین پیچوخمها باعث میشوند که دیدن پرده گوش سخت شود. به همین دلیل، قبل از اینکه پزشک با وسیلهٔ مخصوص معاینه گوش (اتوسکوپ) به درون گوش نگاه کند، باید مسیر آن را صاف کند. اتوسکوپ وسیلهٔ شناختهشدهای است که برای بررسی و معاینه گوش از آن استفاده میشود.
نقش مواد ترشحی مجرای گوش (جرم گوش)
موم گوش که با نامهای جرم گوش یا سرومن هم شناخته میشود، معمولاً به طور طبیعی و خودکار از مجرای گوش به سمت بیرون حرکت میکند و از گوش خارج میشود. به همین دلیل، لازم نیست برای درآوردن آن دستکاری انجام دهید. با این حال، گاهی در افرادی که زمینه ترشح بیش از حد این ماده را دارند، ممکن است مجرای گوش بسته شود و شنوایی کم شود. در چنین شرایطی، فرد باید برای شستوشوی گوش و انجام اقدامات درمانی به پزشک مراجعه کند.
خواص موم گوش:
ترشحات موجود در مجرای گوش فواید زیر را دارند:
– موم گوش مادهای چرب و زردرنگ است که حالت چسبندگی دارد و برای حفظ نرمی و سلامت مجرای گوش بیرونی لازم است.
– این ماده خاصیت اسیدی دارد و از رشد باکتری و قارچ در گوش جلوگیری میکند.
– ماده قهوهای رنگ و تلخی که در مجرای گوش ترشح میشود، از ورود حشرات، گرد و غبار و ذرات ریز به داخل گوش جلوگیری میکند.
در هنگام پاک کردن جرم گوش مراقب باشید! (خطرات گوش پاک کن)
جرم گوش در بخش داخلی و نزدیک به پرده گوش تشکیل نمیشود، بلکه در قسمت بیرونی مجرای گوش ایجاد میگردد. بنابراین، وقتی پزشک گوش را معاینه میکند و میبیند جرم نزدیک پرده گوش جمع شده، این نشان میدهد که فرد قبلاً سعی کرده با گوش پاککن جرم را خارج کند. در این حالت، او بخشهای بیرونی را پاک کرده، اما جرم قسمتهای عمقی را فشرده و به داخل رانده است؛ درست مثل برفی که وقتی فشرده شود، به صورت تودهای سفت درمیآید.
وقتی چیزی مثل گوش پاککن را داخل گوش میکنیم، علاوه بر خطر آسیب به پرده گوش، ممکن است خراشهای بسیار ریزی در دیواره مجرای گوش ایجاد شود. از آنجا که احتمال دارد میکروب یا قارچ در محیط گوش وجود داشته باشد، اگر پوست خراش بردارد، کودک ممکن است دچار عفونت گوش شود.
مطالعات نشان داده کودکانی که از گوش پاککن استفاده میکنند، بیشتر از دیگران در معرض پارگی پرده گوش قرار دارند. همچنین، استفاده از گوش پاککن باعث تضعیف مکانیسم دفاعی طبیعی گوش شده و خطر خشکی و خارش گوش را افزایش میدهد.
نقش حفاظتی موها در مجرای گوش
موهای داخل گوش و بینی مانند یک فیلتر طبیعی عمل میکنند و از ورود ذرات ریز مانند گرد و غبار یا حشرات به درون این مجاری جلوگیری میکنند. به همین دلیل، این موها نقش محافظتی مهمی برای بدن دارند.
توصیه میشود که هرگز برای از بین بردن این موها از روش لیزر استفاده نکنید. همچنین، کندن یا دستکاری زیاد آنها ممکن است باعث ایجاد جوشهای چرکی، عفونت، موهای زیرپوستی، ورم یا کورک در داخل گوش و بینی شود و مشکلاتی برای شما به وجود آورد.
بنابراین بهتر است به جای حذف کامل این موها، تنها آنها را کوتاه و مرتب کنید تا عملکرد محافظتی خود را حفظ کنند.
پیشنهادی: لاله گوش در شنیدن صدا چه نقشی دارد













