**معنی واژهها و عبارتهای درس آداب مطالعه (درس شانزدهم)**
در اینجا معنی کلمات، واژههای مخالف و همخانوادههای درس “آداب مطالعه” آورده شده است:
**کلمه: مطالعه**
* **معنی:** خواندن و بررسی کردن یک مطلب برای یادگیری و فهمیدن آن.
* **مخالف:** بیتوجهی، غفلت.
* **همخانواده:** مطلب، مطالبه، طلب.
**کلمه: آداب**
* **معنی:** شیوههای درست و پسندیده برای انجام یک کار؛ رسم و روش نیکو.
* **مخالف:** بیادبی، رفتار ناشایست.
* **همخانواده:** ادب، مؤدب، ادیب.
**کلمه: تمرکز**
* **معنی:** تمام توجه خود را روی یک کار یا موضوع خاص گذاشتن؛ دقت کردن.
* **مخالف:** پراکندگی، حواسپرتی.
* **همخانواده:** متمرکز، مرکز.
**کلمه: فهم**
* **معنی:** درک کردن و پی بردن به معنی چیزی.
* **مخالف:** نفهمیدن، نادانی.
* **همخانواده:** فهمیدن، فهمیده، فهمیدگی.
**کلمه: خلاصه**
* **معنی:** چکیده و چکیدهنویسی شده یک مطلب که نکات اصلی را در برمیگیرد.
* **مخالف:** متن کامل، مفصل.
* **همخانواده:** خلاصه کردن، خالص.
**کلمه: یادداشت**
* **معنی:** نوشتن نکات مهم یک مطلب برای مرور بعدی.
* **مخالف:** —
* **همخانواده:** یادداشت کردن، یاد، یادآوری.
**کلمه: مرور**
* **معنی:** دوباره نگاه کردن و بررسی مطالب یادگرفته شده برای تثبیت آن در ذهن.
* **مخالف:** فراموشی، نادیده گرفتن.
* **همخانواده:** مرور کردن، گذر.
**کلمه: نتیجه**
* **معنی:** آنچه که در پایان یک کار یا رویداد به دست میآید؛ فرجام.
* **مخالف:** علت، شروع.
* **همخانواده:** نتیجهگیری، نازل.

در این درس، با عنوان “آداب مطالعه”، قرار است با معنی کلمات و مفهوم شعر آشنا شویم. هدف این است که یاد بگیریم چطور کلماتی را که نمیشناسیم، درست معنی کنیم و منظور شعرها را بهتر بفهمیم.
گاهی در متنها یا شعرها به کلمههایی برمیخوریم که برایمان ناآشنا هستند. در این مواقع، باید معنی آن کلمات را پیدا کنیم. بهترین راه، استفاده از فرهنگنامه یا دیکشنری است. با پیدا کردن معنی کلمه، نه تنها متن را بهتر متوجه میشویم، بلکه دایره لغاتمان نیز گستردهتر میشود.
برای درک یک شعر، فقط دانستن معنی تکتک کلمات کافی نیست. باید بتوانیم مفهوم کلی و احساسی که شاعر میخواهد برساند را نیز درک کنیم. گاهی شاعر از کلمات به شکل زیبا و تصویری استفاده میکند تا احساسش را نشان دهد.
با یادگیری این مهارتها، میتوانیم از مطالعه لذت بیشتری ببریم و درک عمیقتری از کتابها و شعرها پیدا کنیم.
معنی کلمات و متضاد و هم خانواده درس آداب مطالعه
انتخاب بخش مورد نظر:
توضیح واژهها، واژههای مخالف و همخانواده درس آداب مطالعه
مفهوم درس آداب مطالعه کتاب فارسی پایه ششم
شرح واژههای درس شانزدهم آداب مطالعه فارسی ششم
واژههای کلیدی برای دیکته درس شانزدهم فارسی ششم
درس شانزدهم: آداب مطالعه
معنی درس آداب مطالعه فارسی ششم
بدان که خواندن و شنیدن داستان، سودهای زیادی دارد:
نخست: انسان از زندگی و سرنوشت پیشینیان آگاه میشود.
دوم: وقتی از شگفتیهای جهان میشنود، نگاهش به قدرت خداوند بزرگتر و روشنتر میشود.
سوم: وقتی از رنج و سختیهایی که مردم گذشته کشیدهاند باخبر میشود، میفهمد که هیچکس در زندگی از مشکلات در امان نبوده است و این دانستن به او آرامش میدهد.
چهارم: وقتی میشنود که فرمانروایی و ثروت پادشاهان گذشته از بین رفته است، دلش به دنیا و داراییهای آن کمتر وابسته میشود و درمییابد که دنیا به هیچکس وفادار نمانده است.
پنجم: پندهای بسیار و تجربههای فراوانی به دست میآورد.
و خدای بلندمرتبه به پیامبرش محمد (ص) میفرماید: «ای محمد، ما از قصههای پیامبران و اخبار آنان برای تو میخوانیم. چیزی که به وسیلهی آن دلت را استوار و محکم کنیم و سودهای بزرگی برای تو داشته باشد». (قرآن کریم، سوره ی هود، آیه ی ۱۲۲)
پس روشن شد که در داستانهای پیشینیان سود زیادی نهفته است و خواننده، گوینده و شنونده، همه از آن بهره میبرند. اگر بپرسند: قصهخوانی چند گونه است؟ بگو: دو گونه؛ اول: گفتن حکایت و داستان، دوم: خواندن شعر.
اگر بپرسند: آداب حکایتگویی چیست؟ بگو:
اول: باید پیش از گفتن، داستان را نزد استادی خوانده و آن را خوب تمرین کرده باشد تا هنگام بیان، دچار مشکل نشود.
دوم: باید در سخن گفتن، سریع و ماهر باشد و بیتجربه به نظر نرسد.
سوم: باید بداند جمعیت حاضر، شایستهی شنیدن چه نوع سخنی است و بیشتر از موضوعی بگوید که مردم به آن علاقه دارند.
چهارم: گاهی در میان نثر خود از شعر هم استفاده کند، چرا که بزرگان گفتهاند: شعر در قصهگویی مانند نمک در غذاست. اگر نمک کم باشد، غذا بیمزه میشود و اگر زیاد باشد، شور میگردد. پس باید میانهروی کرد.
پنجم: سخنان دروغ و بیاساس نگوید، زیرا در نظر مردم، بیارزش میشود.
اگر بپرسند: آداب شعرخوانی چیست؟
بگو:
اول: باید با آهنگ مناسب بخواند.
دوم: شعر را چنان بخواند که در دل شنوندگان بنشیند.
سوم: اگر بیتی سخت و دشوار بود، معنای آن را برای شنوندگان توضیح دهد.
چهارم: طوری نخواند که شنونده خسته و بیحوصله شود.
پنجم: در آغاز یا پایان، نام شاعر را ببرد و برای او فاتحه و تکبیر بگوید.
معنی کلمات درس ۱۶ آداب مطالعه فارسی ششم
احوال: به معنی وضعیتها و شرایط مختلف زندگی است.
عجایب: یعنی چیزهای شگفتانگیز و باورنکردنی.
گشاده: به معنای باز، روان و فراخ است.
محنت: یعنی درد و رنج.
شدت: به معنی سختی و مشقت است.
بند: یعنی طناب یا ریسمان.
تسلی: به معنای دلداری دادن و آرام کردن دیگری است.
زوال: یعنی نابودی و از بین رفتن.
ملک: به معنی پادشاهی و فرمانروایی است.
سلاطین: یعنی پادشاهان و فرمانروایان.
عبرت گرفتن: یعنی پند آموختن از رویدادها.
بی شمار: یعنی بیشمار و بسیار زیاد.
تعالی: به معنای بلندمرتبه و برتر.
رسولان: یعنی پیامبران و فرستادگان الهی.
ثابت: یعنی پایدار و استوار.
حکایت: یعنی داستان و روایت.
نظم: به معنی شعر و سخن آهنگین است.
ادا کردن: یعنی اجرا کردن و به جا آوردن.
بر: به معنای نزد و به سوی.
فرو نماند: یعنی درمانده و ناتوان نشد.
چست: یعنی چابک و سریع.
خام: یعنی بیتجربه و ناپخته.
لایق: یعنی سزاوار و شایسته.
راغب: یعنی علاقمند و مایل.
نثر: یعنی نوشتهای که به صورت شعر نیست.
رح: یعنی توضیح دادن و بیان کردن.
مستمع: یعنی شنونده.
ملول: یعنی غمگین و افسرده.
فاتحه: یعنی آغاز و شروع.
تکبیر: یعنی گفتن “الله اکبر”.
وقت وقت: یعنی گاهی اوقات و هر از چندگاهی.
آراسته: یعنی مرتب و زیبا.
طعام: یعنی غذا.
دیگ: یعنی ظرف بزرگ پختوپز.
اعتدال: یعنی میانهروی.
محال: یعنی غیرممکن و نشدنی.
گزاف: یعنی دروغ و گزافهگویی.
سبک: یعنی پست و بیارزش.
آداب: یعنی رسمها و عادتهای پسندیده.
کلمات مهم املایی درس ۱۶ فارسی ششم
احوال زندگی – سختیها – آرامش – رنج و مشکلات – شگفتیها – دوم – سوم – از بین رفتن – پادشاهان – پند گرفتن – پایدار – چابک و فعال – شایسته – خواندن نظم – نثر – علاقهمند – میانهروی غیرممکن – اغراق آمیز – شنونده – گفتن «الله اکبر» – سوره حمد – تعریف کردن داستان
پیام درس
در این بخش، پاسخ دو پرسش درک مطلب ارائه میشود که در واقع مفهوم اصلی درس را بیان میکند.








