پاسخ تمرینهای درس سیزدهم علوم کلاس چهارم
درس سیزدهم علوم پایهٔ چهارم – تنوع گیاهان

**زیستگاهها**
**راهنمای گام به گام**
**پایه چهارم دبستان**
در این درس، با محیطهای زندگی جانداران آشنا میشویم. زیستگاه به جایی گفته میشود که یک موجود زنده در آن زندگی میکند. هر زیستگاه ویژگیهای خاص خود را دارد و جانداران با توجه به آن ویژگیها، خود را با محیط زندگی سازگار میکنند.
برای نمونه، جنگل یک نوع زیستگاه است. در جنگل درختان بلند، گیاهان گوناگون و جانوران زیادی زندگی میکنند. برخی از جانوران مانند سنجاب بر درختان زندگی میکنند و برخی دیگر مانند روباه روی زمین لانه میسازند.
بیابان نیز یک زیستگاه دیگر است. در بیابان باران کم میبارد و هوا گرم و خشک است. به همین دلیل، گیاهان و جانورانی مانند کاکتوس و شتر توانستهاند خود را با کمآبی و گرمای زیاد سازگار کنند.
آبزیان نیز در زیستگاههای آبی زندگی میکنند. رودخانه، دریا و اقیانوس نمونههایی از این زیستگاهها هستند. ماهیها، لاکپشتها و گیاهان آبزی در این محیطها رشد و زندگی میکنند.
ما انسانها نیز در زیستگاه خود یعنی شهرها و روستاها زندگی میکنیم. ما برای زنده ماندن به آب، هوا، غذا و خانه نیاز داریم. باید مراقب باشیم تا محیط زندگی خود و دیگر جانداران را آلوده نکنیم تا همه بتوانند در سلامت زندگی کنند.
درس دهم ۱۳ علوم پایه چهارم – گوناگونی گیاهان
درس دهم: گوناگونی گیاهان
فعالیت صفحه ۱۱۳ علوم چهارم
جمع آوری اطلاعات صفحه ۱۱۴ علوم چهارم
فکر کنید صفحه ۱۱۵ علوم چهارم
فعالیت صفحه ۱۱۵ علوم چهارم
فکرکنید صفحه ۱۱۶ علوم چهارم
فعالیت صفحه ۱۱۶ علوم چهارم
گفتوگو صفحه ۱۱۸ علوم چهارم
فکرکنید صفحه ۱۱۸ علوم چهارم
راهنمای علوم چهارم /
درس ۱۳: خانه موجودات زنده
فعالیت صفحه ۱۱۳ علوم چهارم
در حیاط مدرسه یا پارک اطراف آن:
چه چیزهای زنده و غیرزنده ای را مشاهده میکنید؟ آنها را در جدول مقابل دستهبندی نمایید.
| زنده | غیرزنده |
| درخت چنار | خاک |
| ملخ | آب |
| زنبور | سطل زباله |
| گنجشک | نیمکت |
| گل رز | هوا |
| گربه | سنگ |
| درخت کاج | الاکلنگ |
موجودات زندهای که در صفحه قبل مشاهده کردید را در جدول مقابل، دستهبندی کنید.
| گیاهان | درخت کاج |
| درخت چنار | ملخ |
| گل رز | زنبور |
| درخت کاج | گربه |
| گنجشک |
بدون داشتن متن اصلی، انجام یک بازنویسی دقیق غیرممکن است. اما برای کمک به شما، یک نمونه از نحوهی بازنویسی یک درس معمولی علوم چهارم ابتدایی را با رعایت تمام نکات درخواستی شما (ساده، قابل فهم و منحصر به فرد) ارائه میکنم.
**اگر موضوع درس “انرژی حرکت” باشد، بازنویسی نمونه میتواند به این شکل باشد:**
انرژی باعث میشود چیزهای اطراف ما حرکت کنند. به این نوع انرژی، «انرژی جنبشی» میگویند.
هر چیزی که در حال حرکت است، انرژی جنبشی دارد. یک توپ که شوت میشود، ماشینی که در خیابان میرود و حتی آبی که از رودخانه عبور میکند، همگی انرژی جنبشی دارند.
چقدر انرژی یک وسیله دارد؟ این به دو چیز بستگی دارد:
1. **سنگینی آن:** هر چه یک چیز سنگینتر باشد، برای حرکت کردن به انرژی بیشتری نیاز دارد. یک کامیون بزرگ انرژی خیلی بیشتری از یک دوچرخه دارد.
2. **تندی حرکت آن:** هر چه یک چیز سریعتر حرکت کند، انرژی بیشتری دارد. یک ماشین مسابقه که خیلی تند میرود، انرژی اش از یک ماشین معمولی که آهسته حرکت میکند، بیشتر است.
پس به یاد داشته باشید: هر چیزی که حرکت میکند انرژی دارد. این انرژی به سنگینی و تندی حرکت آن بستگی دارد.
—
**توجه:** این فقط یک مثال است. لطفاً متن اصلی صفحه ۱۱۳ را قرار دهید تا بازنویسی دقیق و کاملی برای شما انجام دهم.
جمع آوری اطلاعات صفحه ۱۱۴ علوم چهارم
در مورد خوراک حیواناتی که اسمشان را در جدول قبلی وارد کردید، تحقیق کنید و اطلاعات لازم را به دست آورید. سپس جدول کناری را پر کنید. بعد از تکمیل جدول، تعیین کنید و بنویسید:

کدام یک از حیوانات در این جدول از گیاهان تغذیه میکنند و کدام یک گوشتخوار هستند و از حیوانات دیگر میخورند؟
پاسخ: ملخ و زنبور از گیاهان تغذیه میکنند و گربه، گوشتخوار است.
آیا در این جدول، حیوانی وجود دارد که هم گیاهان و هم گوشت بخورد؟
پاسخ: بله – گنجشک.
فکر کنید صفحه ۱۱۵ علوم چهارم
لطفاً به عکسهای زیر با دقت توجه کنید و به سوالات پاسخ دهید.

سوال: موجودات زنده در این محیط چطور یکدیگر را غذای خود میکنند؟
پاسخ: آنها یک زنجیرهی غذایی درست میکنند.
سوال: این رابطه غذایی را با رسم پیکان نشان دهید.
پاسخ: جلبک و حیوانات کوچک آبزی → ماهی
پاسخ: گاو وحشی → شیر
فعالیت صفحه ۱۱۵ علوم چهارم
با نگاه به تصویری که میبینید،

– گنجشک چه چیزهایی میخورد؟
پاسخ: کرم خاکی و دانههای گیاهان
– چه حیواناتی گنجشک را شکار میکنند؟
پاسخ: روباه و گربه
– در این تصویر چند زنجیره غذایی میبینید؟
پاسخ: ۴
– کدام حیوان در همهٔ این زنجیرهها وجود دارد؟
پاسخ: گنجشک
جواب فعالیت صفحه ۱۱۵ علوم چهارم
فکرکنید صفحه ۱۱۶ علوم چهارم
۱- در این تصویر از طبیعت، چند مسیر برای خوراکیها وجود دارد؟
پاسخ: پنج مسیر
۲- اگر در این طبیعت، همه موشها ناپدید شوند، آیا شاهینها هم از بین خواهند رفت؟
پاسخ: خیر، چون شاهینها میتوانند از راههای دیگر مانند خوردن خرگوش یا مار نیز غذای خود را تأمین کنند.
فعالیت صفحه ۱۱۶ علوم چهارم
وسایل مورد نیاز: کمی خاک گلدان یا باغچه، قاشق پلاستیکی یکبارمصرف، یک کاسه آب، و یک ظرف با عمق کافی
۱. با استفاده از قاشق، خاک را به آرامی هم بزنید و کرمهای خاکی موجود در آن را پیدا کنید.
۲. خاک به همراه کرمها را داخل ظرف گود بریزید.
۳. مقداری آب به آرامی روی خاک بریزید تا کاملاً سطح آن را بپوشاند.
– فکر میکنید چه اتفاقی برای کرمها میافتد؟
پاسخ: کرمها از خاک خارج میشوند، زیرا شرایط زندگی آنها تغییر کرده است.
– چه چیزی مشاهده میکنید؟
پاسخ: با ورود آب به فضای خالی بین ذرات خاک، محیط زندگی کرمها تغییر میکند و آنها به دلیل ناتوانی در تنفس، به سطح خاک میآیند.
گفتوگو صفحه ۱۱۸ علوم چهارم
– آیا ماهی، ببر و حیوانات دیگر میتوانند در هر مکانی زندگی کنند؟ چرا؟
پاسخ: خیر، زیرا هر کدام از این جانداران برای زنده ماندن به شرایط خاصی نیاز دارند.
– آیا حیواناتی که در اطراف ما زندگی میکنند، میتوانند در مکانهای بسیار گرم یا بسیار سرد دوام بیاورند؟ چرا؟
پاسخ: خیر، زیرا محیط زندگی آنها معمولاً دارای آب و هوای معتدل است و نه خیلی گرم و نه خیلی سرد.
فکرکنید صفحه ۱۱۸ علوم چهارم
آیا فکر میکنید یک پارک یا باغچه میتواند یک محیط طبیعی برای زندگی موجودات باشد؟ چرا اینطور فکر میکنید؟
پاسخ: بله، چون در این فضاها، گیاهان، گلها، کرمهای خاکی و دیگر جانداران زندگی میکنند و رشد میکنند.








