معنی بخوان و حفظ کن شیر خدا فارسی ششم ✔

**معنی درس شیر خدا**

در این درس با داستان زندگی حضرت علی (ع) آشنا می‌شویم. ایشان پسرعمو و داماد پیامبر اسلام بودند و از کودکی در کنار ایشان زندگی کردند. حضرت علی (ع) به خاطر شجاعت و ایمان قوی‌ای که داشتند، به “شیر خدا” معروف شدند.

ایشان همیشه از پیامبر و دین اسلام دفاع می‌کردند. یک شب که دشمنان قصد جان پیامبر را کرده بودند، حضرت علی (ع) با شجاعت تمام در بستر ایشان خوابید تا پیامبر بتوانند از شهر خارج شوند. این کار نشان‌دهنده فداکاری و عشق عمیق ایشان به پیامبر بود.

حضرت علی (ع) نه تنها یک جنگجو، بلکه فردی بسیار دانا و عادل بودند. ایشان به مردم کمک می‌کردند و همیشه به فکر نیازمندان بودند. درس شیر خدا به ما می‌آموزد که شجاعت، فداکاری، دانش و عدالت چقدر ارزشمند هستند و ما باید سعی کنیم این ویژگی‌های خوب را در خودمان پرورش دهیم.

در این درس با عنوان “شیر خدا” به بررسی مفهوم کلمات و درک شعر می‌پردازیم. هدف این است که معنای واژه‌ها و مفهوم کلی شعر را به خوبی درک کنیم.

در بخش معنی کلمات، به توضیح مفهوم واژه‌های مهم و کلیدی موجود در درس پرداخته می‌شود. این کار به ما کمک می‌کند تا با فهم بهتر هر کلمه، درک عمیق‌تری از کل متن پیدا کنیم.

در بخش معنی شعر، مفهوم کلی و پیامی که شاعر می‌خواهد برساند، به زبان ساده بیان می‌شود. این بخش به ما نشان می‌دهد که شاعر با استفاده از کلمات و تصاویر زیبا چه احساس و مفهومی را در ذهن ما ایجاد می‌کند.

با یادگیری این دو بخش، می‌توانیم شعر را بهتر بفهمیم و از خواندن آن لذت بیشتری ببریم.

معنی درس شیر خدا

بخوان و به خاطر بسپار شیر خداوند
علی، آن شیر نیرومند خدا و سرور عرب‌ها *** با این تاریکی شب دوستی و انسی دیرینه داشت
یعنی: حضرت علی کسی بود که با شجاعتی کم‌نظیر، همچون شیری در راه خدا می‌جنگید (اشاره به لقب اسدالله) و برترین فرد در میان عرب بود. او با شب و تاریکی آن مانوس بود.

شب از رازهای علی آگاه است *** دل شب، محرم اسرار خداست
یعنی: شب از رازهای حضرت علی (ع) باخبر است. تاریکی شب، رازدار اسرار الهی است، زیرا او شب‌ها با پروردگارش به راز و نیاز می‌پرداخت.

شب، نجواهای علی را شنیده است *** و فوران چشمه‌ی عشق بی‌پایان را
یعنی: شب، صدای دعا و مناجات حضرت علی (ع) و همچنین عشقی را که مانند چشمه‌ای در وجود او جاری بود، شنیده است.

سخنانش چون مروارید، آویزه‌ی گوش کن *** مسجد کوفه هنوز از آن سخنان مست و مبهوت است
یعنی: گفتار و دعاهای پربهای حضرت علی (ع) چنان ارزشمند است که گویی باید همچون دُر، به گوش آویخت. مسجد کوفه هنوز تحت تأثیر آن کلام است و از شنیدنشان شگفت‌زده می‌ماند.

وقتی سپیده، سینه‌ی آسمان را شکافت *** چشمان بیدار علی را در خواب نیافت
یعنی: با طلوع خورشید و روشنایی صبح، همه بیدار شدند، اما علی (ع) که همیشه بیدار بود، این بار نه برای نماز، که در بستر شهادت افتاده بود.

آن ناشناس در تاریکی شب *** شام یتیمان عرب را می‌برد
حضرت علی (ع) در پوشش تاریکی شب و به صورت ناشناس، برای کودکان یتیم و نیازمند عرب، غذا می‌برد.

آن عاشق بی‌قراری که همواره در آغوش خطر بود *** در بستر پیامبر (ص) خوابید
یعنی: آن انسان فداکار و عاشقی که با پذیرش خطر جانی، به جای پیامبر (ص) در بستر ایشان خوابید (این اشاره به واقعه‌ی لیلةالمبیت دارد، زمانی که مشرکان قصد کشتن پیامبر را داشتند و حضرت علی (ع) با خوابیدن در جای ایشان، جان پیامبر را نجات داد).

در آن صبحی که حال و هوای قیامت داشت *** حلقه‌ی در، دامن او را گرفت
یعنی: در آن صبحگاه که همچون روز قیامت، جان‌ها را می‌لرزاند، وقتی حضرت علی (ع) قصد خروج از خانه را داشت، دامنش به حلقه‌ی در گیر کرد (این اشاره به صبح روز ۱۹ ماه رمضان، هنگام شهادت ایشان است).

در، دست به دامان مولا علی (ع) زد و گفت *** ای علی! درنگ کن و از کنار من مگذر
یعنی: در، گویی از او التماس کرد که: ای علی! از رفتن صرف‌نظر کن و از نزد من عبور نکن.

ای علی، ای آن عارف بلندمرتبه و مست از عشق الهی *** جان همه‌ی جهان فدای تو باد، ای علی

معنی کلمات شیر خدا صفحه 88 فارسی ششم

در این درس، معنی کلمه‌ها به ترتیب زیر است:

**الفت:** به معنای دوستی، انس گرفتن و خو گرفتن با کسی است.
**آویزه:** یعنی گوشواره.
**اسرار:** جمع کلمه “سر” است و به معنی رازها و پنهانی‌ها می‌باشد.
**مدهوش:** یعنی کسی که بیهوش شده یا از شدت تعجب و حیرت، گیج و مبهوت مانده است.
**محرم:** به کسی گفته می‌شود که رازدار و قابل اعتماد باشد.
**فجر:** به نور و روشنایی اول صبح گفته می‌شود.
**سِرّ الله:** یعنی راز خداوند و اسرار الهی.
**آفاق:** جمع کلمه “افق” است و به معنی کرانه‌ها و انتهای دید در آسمان و زمین است.
**شنفته:** به معنی “شنیده” است.
**خُفته:** به معنی “خوابیده” است.
**جوشش:** یعنی حالت جوشیدن، شور و هیجان درونی.
**شبروان:** به افرادی گفته می‌شود که شب را برای عبادت و راز و نیاز بیدار می‌مانند؛ مانند عابدان و عارفان.
**ازَلی:** به چیزی گفته می‌شود که همیشگی است، آغاز ندارد و همیشگی و ابدی است.
**وِلا:** به معنای محبت و دوستی عمیق است.
**دُر:** به معنای مروارید است.