**معنی شعرهای بخوان و حفظ کن “باران” از کتاب فارسی ششم**
**بیت اول:**
باران میبارد و بوی خوش خاک تازه در هوا پیچیده است. گویی که باران، باغ را با خود شستشو داده و تمیز کرده است.
**بیت دوم:**
باران با خودش هزاران مروارید درخشان آورده و آنها را به هر شاخهای که رسیده، آویزان کرده است.
**بیت سوم:**
هر گل و گیاهی در باغ، از شادی باران، جامهای نو و زیبا به تن کرده و سرشار از شادابی شدهاند.
**بیت چهارم:**
برگهای درختان به رنگ سبز درخشان درآمدهاند و گویی در میان آن برگها، گنجهای پنهانی وجود دارد.
**بیت پنجم:**
پرندهها از شادی باران، آواز میخوانند و گویی در حال خواندن سرود و دعا هستند.
**بیت ششم:**
وقتی باران میبارد، همهی باغ سرشار از عطر و بوی تازه میشود و این هدیهی ارزشمندی از طرف خداوند است.

درس نهم: مفهوم واژهها و درک شعر
در این بخش، با معنای واژهها و مفهوم شعر آشنا میشویم. هدف این است که بتوانیم کلمههای تازه را بهتر بفهمیم و معنی شعرها را درک کنیم. وقتی معنای هر کلمه را بدانیم، راحتتر میتوانیم مفهوم کلی جمله یا شعر را متوجه شویم.
برای فهمیدن معنی کلمههای ناآشنا، میتوانیم از فرهنگنامه یا دیکشنری استفاده کنیم. همچنین با توجه به جمله یا بیتی که کلمه در آن به کار رفته است، میتوانیم حدس بزنیم آن کلمه چه معنایی دارد.
در بخش شعر نیز باید به کلمهها و ترکیبهای به کار رفته توجه کنیم. گاهی شاعر از کلمههایی استفاده میکند که معنای ویژهای در شعر دارند. با کنار هم گذاشتن معنی کلمهها و توجه به احساس و فضای شعر، میتوانیم مفهوم آن را بهتر بفهمیم و از خواندن شعر لذت ببریم.
معنی بیت های بخوان و حفظ کن باران فارسی ششم
در این درس، شعر زیبایی دربارهٔ باران میخوانیم. شاعر در این شعر، باران را مخاطب قرار میدهد و با آن حرف میزند. او از باران میخواهد که ببارد و طبیعت را تازه و سرسبز کند.
شاعر به باران میگوید: وقتی میباری، همه جا سبز و خرم میشود. باغها پر از گل و گیاه میشوند و جهان، قشنگتر و با نشاطتر میگردد.
در ادامه، شاعر از باران تشکر میکند و میگوید: تو با باریدن، به همه موجودات زندگی میبخشی. تو تشنگی خاک و گیاهان را برطرف میکنی و باعث میشویی زمین دوباره زنده شود.
این شعر به ما میفهماند که باران یک نعمت بزرگ خداوند است که همهٔ موجودات به آن نیاز دارند. باید قدر این نعمت را بدانیم و از آن به خوبی محافظت کنیم.
بخوان و حفظ کن باران فارسی ششم
بیت ۱:
خوشا آنان که الله یارشان بی *** به حمد و قُل هو الله کارشان بی
معنی: چه افرادی خوشبخت هستند که خدا پشتیبان آنهاست و زندگیشان با تلاوت قرآن میگذرد.
نکته دستوری: «خوشا» به معنای «چه خوب» است و یک شبهجمله محسوب میشود.
– «بی» به معنی «باشد» است و از گویش لری گرفته شده، زیرا باباطاهر به این زبان شعر میسرود.
– «حمد و قُل هو الله» اشاره به سورهها و آیات قرآن دارد.
بیت ۲:
خوشا آنان که دایم در نمازند *** بهشت جاودان بازارشان بی
معنی: خوشا به حال کسانی که پیوسته نماز میخوانند و بهشت، جایگاه همیشگی آنهاست.
❤❤❤ همگام درس ❤❤❤
بیت ۳:
خداوندا به فریاد دلم رس *** کس بی کس تویی، من مانده بی کس
معنی: پروردگارا، به داد دل من برس؛ زیرا تو پناه بیپناهانی و من تنها ماندهام.
نکته دستوری: «خداوندا» واژه ندا است و «رس» فعل امر به معنای «برس» است.
بیت ۴:
همه گویند طاهر کس نداره *** خدا یارِ مَنه چه حاجت کس
معنی: همه میگویند طاهر کسی را ندارد، اما وقتی خدا پشتیبان من است، چه نیازی به دیگری دارم؟
نکته ادبی: طاهر نام شاعر، یعنی باباطاهر است. آوردن نام شاعر در پایان شعر را «تخلّص» میگویند که در غزل رایج است.
قالب شعر: رباعی
شاعر: سیّد حسن حسینی
❤❤❤ همگام درس ❤❤❤
بیت ۵:
ای نام تو روییده به گلدان لبم *** در مرحمت تو غوطهور، روز و شبم
معنی: ای خدا، نام تو همیشه بر زبان من جاری است و تمام وقت در مهربانی تو غرق شدهام.
نکتههای آرایهای: لب مانند گلدان تشبیه شده و «روز و شب» تضاد دارند.
بیت ۶:
در خاک طلب، بذر دُعا کاشته ام *** باران اجابت تو را می طلبم
معنی: من در دل نیازم، دعا کاشتهام و اکنون منتظر باران اجابت تو هستم.
نکته آرایهای: «بذر دعا» و «باران اجابت» و «خاک طلب» به صورت تشبیه به کار رفتهاند.
نکته دستوری: «کاشتهام» زمان ماضی نقلی و «میطلبم» زمان مضارع اخباری است.
قالب شعر: دوبیتی
شاعر: مصطفی علیپور
❤❤❤ همگام درس ❤❤❤
بیت ۷:
اگر آن سبز قامت، رو نماید *** درِ باغ خدا را میگشاید
معنی: اگر آن قامت سبز (امام زمان) ظهور کند، درهای بهشت را به روی ما میگشاید.
– سبز قامت: امام زمان (عج)
– باغ خدا: بهشت
بیت ۸:
تنم را فرش کردم تا بتازد *** دلم را نذر کردم تا بیاید
معنی: من جان خود را فدای راه او کردهام و دلم را نذر کردهام تا او بیاید.
نکته آرایهای: «تنم را فرش کردم» کنایه از آمادگی برای فداکاری است.








