مهارت کنترل نفس چیست؟ (درس هشتم، صفحات ۵۷، ۵۸ و ۵۹)
بخش دوم: مهارت کنترل نفس (خویشتنداری) به چه معناست؟
کنترل نفس، توانایی بسیار مهمی است که به ما کمک میکند احساسات و خواستههای آنی خود را مدیریت کنیم. این مهارت مانند یک ترمز داخلی است که مانع از انجام کارهای نادرست و عجولانه میشود.
فردی که این مهارت را دارد، میتواند در شرایط سخت، تصمیمهای درست و منطقی بگیرد. او قبل از عمل کردن، خوب فکر میکند و عواقب کارهایش را میسنجد. چنین شخصی بر رفتار و احساسات خود مسلط است و به راحتی تسلیم خشم، ترس یا لذتهای زودگذر نمیشود.
کنترل نفس فقط به معنای “نه” گفتن به وسوسهها نیست، بلکه به ما قدرت میدهد تا برای رسیدن به اهداف بزرگتر و بهتر، از برخی خوشیهای کوچک و زودگذر هم بگذریم. این ویژگی، کلید موفقیت در زندگی فردی و اجتماعی است.

**عنوان درس: بخش دوم | موضوع: قدم به قدم | پایه هشتم**
در این بخش، میخواهیم با هم و به صورت مرحلهای، مطالب جدید را یاد بگیریم. این روش به ما کمک میکند تا مفاهیم را بهتر و آسانتر درک کنیم. هر گام مانند یک پله است که ما را به سوی یادگیری کامل هدایت میکند.
با دنبال کردن این مراحل، میتوانیم به ترتیب و بدون عجله، با موضوعات آشنا شویم. این کار باعث میشود هیچ قسمتی را از دست ندهیم و همه چیز برایمان روشن و واضح باشد. هدف این است که یادگیری برای همه ساده و لذتبخش شود.
بخش دوم ::مهارت نفس (خیشتن داری) چیست
انتخاب سریع صفحه:
بخش دوم: مهارت خودکنترلی چیست
پاسخ تمرین ۱ صفحه ۵۷ تفکر هشتم
پاسخ تمرین ۲ صفحه ۵۷ تفکر هشتم
پاسخ تمرین ۳ صفحه ۵۸ تفکر هشتم
پاسخ تمرین درس خانه صفحه ۵۹ تفکر هشتم
بخش دوم: مهارت خودکنترلی چیست / صفحات ۵۷ و ۵۸

جواب فعالیت 1 صفحه 57 تفکر هشتم
افرادی که در کنترل احساسات و رفتارهای خود قوی هستند، معمولاً این ویژگیها را دارند:
– در شرایط سخت، آرامش خود را حفظ میکنند.
– قبل از عمل، خوب فکر میکنند و عواقب کارهای خود را میسنجند.
– در برابر وسوسهها مقاومت میکنند و تصمیمات درستی میگیرند.
– احساسات خود را به خوبی مدیریت کرده و واکنشهای تند نشان نمیدهند.
– در کارها نظم و برنامهریزی دارند.
در مقابل، کسانی که در خودکنترلی ضعیف هستند، اغلب:
– زود و بدون فکر عمل میکنند.
– در مدیریت احساسات خود مشکل دارند و سریع عصبانی یا ناراحت میشوند.
– به راحتی تسلیم وسوسهها میشوند.
– در انجام کارها و رسیدن به اهداف خود، ثبات ندارند.
– اغلب از تصمیمات خود پشیمان میشوند.
این ویژگیها نشان میدهند که خویشتنداری چقدر میتواند بر کیفیت زندگی و تصمیمات ما تأثیرگذار باشد.
| افرادی که در مهار نفس قوی هستند | افرادی که در مهار نفس ضعیف هستند |
| 1-ایمان آنها قوی تر است | 1-ایمان ضعیفی دارند |
| 2-مهارت نه گفتن را خوب بلدند | 2-در گذشته زندگی میکنند. |
| 3-هنر های خاصی می آموزند | 3-بی هنر هستند. |
| 4-با افراد بیشتری ارتباط برقرار میکنند | 4-با دیگران ارتباط برقرار نمیکنند. |
| 5-چندین زبان دیگر می آموزند و با آنها صحبت میکنند. | 5-فقط مهارت های اساسی زندگی را بلدند |
جواب فعالیت 2 صفحه 57 تفکر هشتم
در ادامه، نتایج و پیامدهای کنترل نکردن امیال و خواستههای نادرست را در یک جدول بررسی میکنیم. برای هر یک از این خواستههای ناپسند، عواقبی پیش میآید که در صورت مهار نکردن آنها، زندگی فردی و اجتماعی ما تحت تأثیر قرار میگیرد.
| خواسته ناپسند | پیامدهای عدم مهار نفس |
|—————-|————————|
| | |
| | |
| | |
| خواستههای نفسانی | نتایج و آثار عدم مهار نفس |
| 1ــ بر زبان آوردن سخنان زشت و عالقه به بدگویی پشت سر دیگران | تنفر دیگران و قطع رابطه |
| 2ــ ناتوانی در مهار خشم | آسیب زدن به خود و دیگران |
| 3ــ میل به قانونشکنی | جریمه مجازات و زندان |
| 4ــ خوردن مال دیگران و حرص به جمعآوری ثروت | درگیری با مردم و عذاب الهی |
| 5ــ حسادت و میل به انتقام گرفتن | خطر ، تنفر دیگران و درگیری با مردم |
جواب فعالیت 3 صفحه 58 تفکر هشتم
در ادامه روشهای دیگری برای کنترل و مهار نفس معرفی میشود:
۷- پیش از هر کاری، خوب فکر کنید و توانایی تصمیمگیری خود را قوی کنید.
۸- به زندگی پس از مرگ ایمان داشته باشید و به یاد بیاورید که روزی در برابر اعمالمان پاسخگو هستیم.
۹- با کمک خداوند، نیروی کنترل درونی خود را تقویت کنید که به آن تقوا میگویند.
۱۰- ایمان و باور خود به خدا را بیشتر کنید.
جواب فعالیت درس منزل صفحه 59 تفکر هشتم
یکی از این دو کار را به انتخاب خودتان در خانه انجام دهید و نتیجه را در کلاس مطرح کنید.
۱. موقعیتی را تعریف کنید که در آن توانستید احساسات یا رفتار خود را کنترل کنید. مثلاً وقتی حرف ناشایستی میخواستید بزنید، خواستهٔ بیجایی داشتید یا حرکت نامناسبی قصد انجامش را داشتید. سپس نتیجهٔ این کنترل خود را بنویسید و برای همکلاسیها بخوانید.
پاسخ: در میان یک بحث شدید، پیش از حرف زدن، مکث کردم و به حرفهایی که میخواستم بزنم خوب فکر کردم. این کار را کردم تا مبادا کلام نادرستی بر زبانم جاری شود و بعداً از گفتن آن پشیمان شوم.
۲. دربارهٔ زندگی فردی تحقیق کنید که توانسته است نفس خود را مهار کند؛ مانند ابن سیرین، شیخ رجبعلی خیاط، یا هر شخص دیگری که تمایل دارید.
پاسخ: شیخ رجبعلی خیاط باور داشت که مهار کردن نفس، راهی برای رسیدن به خوشبختی است. ایشان در کنترل نفس خود بسیار موفق بودند و همیشه به خود یادآوری میکردند که خداوند همه را آزمایش میکند و این موقعیت نیز یکی از همین آزمایشهاست. ایشان از کاری که به آن میل داشتند ولی میدانستند حرام است، دوری کردند.









