گلدوزی یک هنر زیبا و جذاب برای یادگیری است. شبیه به نقاشی کردن است، با این تفاوت که به جای قلمو و رنگ، از سوزن و نخ برای خلق اثر استفاده میکنید. این هنر به شما اجازه میدهد ایدههای ناب و زیبای خود را بی نهایت بار خلق کنید. شما میتوانید با پارچه و نخ، خلاقیت خود را به نمایش بگذارید. وسایل گلدوزی شده، هدایای فوق العادهای برای عزیزانتان هستند و حتی میتوانید یک یادگاری ماندگار برای فرزندان یا نوادگان خود بسازید.
در سادهترین حالت، گلدوزی یعنی یک طرح را روی پارچه بکشید و سپس با نخ روی آن را بدوزید. انواع مختلف کوکها و دوختها هستند که به کار شما تنوع و زیبایی خاصی میبخشند.
خیلی از تازهکارها و کسانی که تازه میخواهند این هنر را شروع کنند، ممکن است سوال داشته باشند که چه پارچه و نخی برای گلدوزی مناسب است. اولین نکتهای که باید بدانید این است که گلدوزی هم با دست امکانپذیر است و هم با دستگاه. البته در این مطلب فقط به معرفی انواع نخ و پارچه مناسب برای گلدوزی میپردازیم و به روش شروع کار و جزئیات دیگر نمیپردازیم. امیدواریم این اطلاعات برای شما مفید واقع شود.
![]()
ابزار اولیه و مفهوم دوخت
گلدوزی در ابتدا یک هنر ساده و آسان برای یادگیری است. شما میتوانید یک طرح ساده را روی پارچه بکشید و بعد با کمک سوزن و نخ، آن را بدوزید. انواع مختلف دوختها در گلدوزی، باعث پدید آمدن طرحها و سطحهای گوناگون میشود و این ویژگی به کار شما زیبایی و ویژگی خاصی میبخشد.
خیلی از افراد تازهکار ممکن است در انتخاب پارچه و نخ درست مردد باشند و ندانند کار را چطور آغاز کنند. در حقیقت، شناخت مواد اصلی، یعنی نخ و پارچه، اولین و مهمترین گام برای خلق یک کار هنری زیبا و ماندگار است. نکتۀ کلیدی این است که فرقی نمیکند با دست گلدوزی میکنید یا با دستگاه، در هر صورت انتخاب نخ و پارچه مناسب، به طور مستقیم روی کیفیت کار نهایی شما اثر میگذارد. پارچههای مناسب نه تنها باعث میشوند نخ به خوبی در جای خود بایستد، بلکه کمک میکنند دوختها مرتب و زیبا به نظر برسند و در پایان، کار شما هم بادوامتر باشد و هم ظاهر بهتری داشته باشد.
کدام نوع نخ برای گلدوزی مناسب است؟
سوال شما این است که چه نوع پارچه و نخی برای گلدوزی خوب است؟ در این بخش میخواهیم درباره انواع نخ گلدوزی و بهترین گزینهها صحبت کنیم.
نخهای مختلفی برای گلدوزی وجود دارد، اما معمولترین و پرکاربردترین نوع، نخ پنبهای چندلا است.
گلدوزی با دست، وسیله یا ابزار خاص و پیچیدهای نمیخواهد. فقط یک تکه پارچه مناسب، نخ گلدوزی و یک سوزن مخصوص کار شما را راه میاندازد.
اما وقتی بیشتر با این هنر آشنا شوید، میبینید که دنیای گلدوزی گستردهتر از این حرفهاست. انواع ابزار، پارچه، سوزن و نخ وجود دارد که میتوانند روش گلدوزی شما را کاملاً دگرگون کنند. در این میان، انتخاب نخ مناسب از همه مهمتر است.
اگر با انواع نخهای گلدوزی آشنا باشید و بتوانید درستترین گزینه را برای طرحی که در دست دارید انتخاب کنید، نتیجه کارتان بسیار زیباتر و حرفهایتر خواهد شد.
نخ گلدوزی پنبهای
همانطور که پیشتر گفتیم، نخ پنبهای پرکاربردترین نخ برای گلدوزی است. این نخ به شکل یک لوله بافته میشود و وقتی آن را از کلاف جدا میکنید، میتوانید آن را به شش رشته نازک تقسیم کنید. هر کدام از این رشتهها خود از دو بخش کوچکتر تشکیل شده که به نرمی به دور هم تابیده شدهاند.
هر تکه نخ کامل، شش رشته دارد و شما میتوانید بسته به نوع دوخت و ضخامتی که میخواهید، از یک تا شش رشته با هم استفاده کنید. اگر فقط از یک رشته استفاده کنید، کار شما بسیار ظریف و دقیق خواهد بود. با افزایش تعداد رشتهها، دوختها پررنگتر و برجستهتر میشوند. اگر هر شش رشته را با هم به کار ببرید، نتیجه، دوختهایی ضخیم و پرحجم خواهد بود.
انتخاب تعداد رشتهها کاملاً به سلیقه شما و طرحی که در نظر دارید بستگی دارد. اگر میخواهید دوختهایتان برجستگی و حجم بیشتری داشته باشد، کافی است تعداد رشتههای بیشتری را داخل سوزن کنید.
نخ گلدوزی ابریشمی
ابریشم را میتوان سلطان نخهای گلدوزی دانست. در میان همهٔ نخهای دستدوزی، ابریشم علاوه بر استحکام زیاد، درخشانترین حالت را هم دارد. به طور کلی دو نوع ابریشم در گلدوزی کاربرد دارد: ابریشم تابیده که از پیلههای آسیبدیده و باقیمانده تولید میشود، و ابریشم رشتهای که از کشیدن رشتههای کامل و یکپارچه ابریشم از پیله به دست میآید.
کار کردن با ابریشم تقریباً شبیه به کار با نخ پنبهای است. هرچه نخ ضخیمتر و محکمتر باشد، با صرف انرژی کمتر، سطح بیشتری را میتوانید گلدوزی کنید.
نخهای ابریشمی در رنگهای درخشان و چشمنواز موجودند و برای دوختهای ظریف و هنری بسیار مناسب هستند. تنها مشکلی که ممکن است هنگام استفاده از این نخها پیش بیاید، احتمال بریدگی دست است.
بعد از اتمام گلدوزی با نخ ابریشم، پشت کار را به آرامی با اتوی بخار کمی فشار دهید تا تمام قسمتهای ابریشمی، درخشندگی و جلوهٔ زیباتری پیدا کنند.

نخ گلدوزی پلی استر یا نورتاب
نخهای مخصوص گلدوزی که از جنس پلیاستر یا از نوع نورتاب هستند، معمولاً برای دوختهای تزئینی به کار میروند؛ مخصوصاً وقتی که نیاز به ثبات رنگ بالا داریم و میخواهیم رنگ در برابر کلر آب از بین نرود. این نخها بسیار بادوام هستند و مقاومت خوبی در برابر سایش و مواد شیمیایی دارند.
پلیاستر در صنعت پارچه و پوشاک، یک الیاف مصنوعی پرطرفدار است که هم برای تولید نخ و هم برای تولید پارچه استفاده میشود. این الیاف به خاطر مقاومت در برابر آفتاب، ساییدگی و بسیاری مواد شیمیایی انتخاب میشود. همچنین، پلیاستر محکم است، به راحتی شسته و خشک میشود و قیمت مناسبی دارد.
نخهای گلدوزی پلیاستر بهویژه برای دوخت روی پارچههای رنگی، لباس ورزشی، مایو، لباس بچهها، لباس کار و دیگر محصولاتی که زیاد شسته میشوند یا در معرض حرکت، لکه، رطوبت یا آب و هوای نامساعد قرار دارند، مناسب هستند. این نخها درخشندگی خوبی دارند، سطح آنها صاف است و در عین محکم بودن، اثر گلدوزی را باکیفیت و مقاوم نگه میدارند.
کدام پارچه برای گلدوزی مناسب است؟
در هنر گلدوزی، معمولاً همه توجهها به سمت نخهای رنگارنگ میرود، اما باید بدانید که پارچهای که روی آن دوخت انجام میشود، نقش بسیار مهمی در زیبایی کار نهایی دارد. پارچه مناسب، از طرح و دوخت شما به خوبی محافظت میکند و آن را به بهترین شکل نشان میدهد. در مقابل، انتخاب یک پارچه نامناسب میتواند تمام زحمات شما را از بین ببرد. اگر میخواهید کار گلدوزی شما نتیجه زیبایی داشته باشد و مجبور نشوید دوختهایتان را باز کنید، پیشنهاد میکنیم در ادامه با ما همراه باشید تا با نکات انتخاب بهترین پارچه برای گلدوزی و شمارهدوزی آشنا شوید. این را به خاطر داشته باشید که گلدوزی روی هر نوع پارچهای امکانپذیر است، اما هر کدام ویژگیها و سختیهای خاص خود را دارند.
پارچه کتان
پارچه کتان یکی از باستانیترین و پرکاربردترین پارچهها در زمینههای گوناگون مانند خیاطی و گلدوزی به شمار میرود. این پارچه در وزنها و ضخامتهای مختلفی تولید میشود. در هنر گلدوزی، معمولاً از انواع سبک و نازکتر پارچه کتان استفاده میکنند. این پارچه از الیاف موجود در ساقهٔ گیاه کتان به دست میآید و به دلیل جنس طبیعی و انعطافپذیری که دارد، هنگام نصب روی کارگاه گلدوزی، کار را برای هنرجویان راحت و بدون زحمت میکند.
سطح کتان بسیار صاف و درخشان است و این ویژگی باعث میشود زیبایی نخهای گلدوزی بیشتر به چشم بیاید. روی این پارچه میتوان با هر نوع نخی گلدوزی کرد. همچنین کتان قابلیت شستشو دارد؛ اگر از نخهای مقاوم در برابر کلر آب استفاده شود، به سادگی میتوان آن را با مواد شوینده مناسب تمیز کرد.

پارچه ارگانزا
ارگانزا نوعی پارچه نازک و سبک است که تقریباً شفاف به نظر میرسد و بافت آن بسیار باز و کمتراکم است. وقتی میخواهید از ارگانزا برای گلدوزی استفاده کنید، بهتر است نوعی را انتخاب کنید که سطحی صاف و کمی ابریشمین داشته باشد، اما در عین حال از استحکام کافی برخوردار باشد. در گذشته، این پارچه فقط از ابریشم طبیعی تولید میشد، اما امروزه بیشتر از پلیاستر یا ابریشم مصنوعی درست میشود. ارگانزا به دلیل نازکی و شفافیتش، برای دوختهای ظریف و کارهای گلدوزی مناسب است. این پارچه جلوه براقی دارد و نور را به خوبی منعکس میکند؛ به همین علت پیشنهاد میشود برای گلدوزی روی آن از نخهای مات استفاده کنید تا نتیجه کار زیباتر شود.
پارچه شانتون
پارچه شانتون که برای گلدوزی به کار میرود، بافتی درشت و برجسته دارد و به همین دلیل میتوان با نخهای ضخیم روی آن کار کرد. این پارچه از ترکیب اکرلیک و پلیاستر تهیه شده و با وجود بافت درشت، نازک است. یکی از ویژگیهای خوب آن این است که چروک نمیشود و گلدوزی روی آن بسیار راحتتر از پارچههای چروکپذیر است. اگر هنگام دوختن اشتباهی رخ دهد، به راحتی میتوان آن را باز کرد، چون جای سوزن روی این پارچه باقی نمیماند؛ برخلاف پارچههایی مثل تترون که جای سوزن روی آنها مشخص میماند.
علاوه بر این، پارچه شانتون قابل شستشو است و بعد از شستن، نه تغییر رنگ میدهد و نه جمع میشود. رنگهای متنوع و قیمت مناسب آن هم باعث شده تا انتخابی ایدهآل برای گلدوزی باشد.
هنر خلاقانه با نخ و پارچه
گلدوزی یک سرگرمی زیبا و جذاب است که یادگیری آن هم لذتبخش و هم پرکاربرد میباشد. این هنر شبیه نقاشی کردن است، با این تفاوت که به جای قلم مو و رنگ، از سوزن و نخ برای کشیدن طرحهای دلخواه روی پارچه استفاده میشود. گلدوزی میتواند یک فعالیت آرامشبخش برای خودتان باشد یا اینکه هدیهای خاص و به یاد ماندنی برای کسانی که دوستشان دارید. جالب است بدانید که بسیاری از افراد تازهکار تعجب میکنند وقتی میبینند با وسایل سادهای مثل یک سوزن و کمی نخ، میتوانند کارهای بسیار زیبا و هنری خلق کنند. وسایل گلدوزیشده، چه برای دوستان و اعضای خانواده و چه برای کودکان، میتوانند هدایایی منحصربهفرد و شخصی باشند. علاوه بر این، گلدوزی به تقویت تمرکز، صبر و خلاقیت کمک میکند، زیرا در هر مرحله از دوختن باید با دقت عمل کنید و هماهنگی لازم بین دست و چشمتان برقرار باشد. همین ویژگیهای آموزشی و تفریحی باعث شده که گلدوزی گزینهای عالی برای پر کردن اوقات فراغت باشد.
خرید پارچه مناسب گلدوزی از سایت آدینوشاپ
چه تازه کار باشید و چه در گلدوزی مهارت داشته باشید، حتماً میدانید که انتخاب پارچه و نخ مناسب چقدر اهمیت دارد. فروشگاه اینترنتی آدینوشاپ این امکان را برای شما فراهم کرده تا با هر میزان بودجه و نیازی، به راحتی و در کوتاهترین زمان، نخ و پارچه گلدوزی مورد نظر خود را پیدا کنید. وجود رنگهای متنوع و کیفیت بالا باعث شده که آدینوشاپ به منبعی قابل اعتماد برای خرید لوازم گلدوزی و هنری تبدیل شود. علاوه بر این، قیمت مناسب محصولات این فروشگاه، توجه بسیاری از هنردوستان را به خود جلب کرده است.












