همه چیز درباره مفهوم ضرب المثل “با ریسمان فرسوده، کسی را به چاه فرستادن”
این ضرب المثل در زبان فارسی به موقعیتی اشاره دارد که شخصی از وسیله یا فردی ضعیف، ناتوان و غیرقابل اعتماد برای انجام کاری مهم و خطرناک استفاده کند. در چنین شرایطی، نه تنها کار به درستی پیش نمیرود، بلکه ممکن است فاجعهای رخ دهد و آن وسیله یا فرد ضعیف در وسط کار از بین برود یا بشکند و باعث ضرر و زیان بزرگتری شود.
به بیان ساده، این مثل میگوید هرگز برای امور جدی به چیزها یا افرادی تکیه نکن که توانایی و استحکام لازم را ندارند. این کار مانند این است که کسی را با طنابی پوسیده و کهنه به داخل چاه عمیقی بفرستی؛ هم آن فرد به ته چاه سقوط میکند و هم طناب پاره میشود.
**داستان پشت این ضرب المثل:**
در روزگار قدیم، در روستایی کوچک، مردی کشاورز زندگی میکرد. در یکی از روزهای گرم تابستان، گوسفند این مرد کشاورز به داخل یک چاه عمیق و تاریک افتاد. مرد که بسیار نگران شده بود، به سراغ انباری رفت تا طنابی پیدا کند و گوسفندش را نجات دهد. او در گوشهای تاریک از انبار، طنابی قدیمی و کهنه پیدا کرد. با اینکه میدید طناب حالتی پوسیده و فرسوده دارد، اما به دلیل عجله ای که داشت، آن را برداشت.
پسر جوانش را صدا زد و به او گفت: “این طناب را به کمرت ببند و من تو را به داخل چاه میفرستم تا گوسفند را بیرون بیاوری.”
پسر که جوان و کم تجربه بود، بدون هیچ حرفی طناب را به کمرش بست و پدرش شروع به پایین فرستادن او در چاه کرد. اما وقتی پسر به میانههای چاه رسید، ناگهان طناب پوسیده نتوانست وزن او را تحمل کند و پاره شد. پسر جوان به ته چاه سقوط کرد و علاوه بر او، گوسفند نیز در چاه ماند.
حالا دیگر مشکل بزرگتر شده بود؛ هم یک گوسفند در چاه بود و هم پسرش که آسیب دیده بود. مرد کشاورز با غم و اندوه بسیار فهمید که به خاطر استفاده از یک وسیله ناامن و ضعیف، چه بلایی سر خودش و عزیزانش آورده است.
از آن روز به بعد، هر وقت کسی در کاری مهم، از یک فرد ضعیف یا یک وسیله نامطمئن استفاده کند و باعث بروز فاجعه شود، این ضرب المثل را به کار میبرند: “با طناب پوسیده، کسی را به چاه فرستادن.”

در این بخش به بررسی معنای اصلی، مفهوم و داستان پشت ضربالمثل معروف ایرانی «با طناب پوسیده کسی به چاه رفتن» میپردازیم. با ما همراه باشید.
معنی ضرب المثل با طناب پوسیده کسی توی چاه رفتن چیست؟
۱- یعنی با دنبال کردن حرفهای نادرست دیگران، خودت را به دردسر بیندازی.
۲- این ضربالمثل زمانی به کار میرود که کسی بدون فکر و بررسی، حرف دیگران را باور کند و بر اساس یک سخن غیرمطمئن، تصمیم بگیرد و کاری انجام دهد. در پایان، نه تنها موفق نمیشود، بلکه پشیمان هم خواهد شد.
۳- طناب پوسیده نماد فکر، نظر، مشورت یا راهنمایی نادرست است که حتی ممکن است باعث از بین رفتن زندگی فرد شود. برای مثال، فرض کنید میخواهید با پساندازتان یک کار کوچک راه بیندازید. یکی از نزدیکان شما که آدم حریصی است، پیشنهاد همکاری میدهد.
کسانی که قبلاً تجربههای زیادی به دست آوردهاند به شما هشدار میدهند و میگویند: مواظب باش با اعتماد به حرفهای بیاساس آن شخص، خودت را در مشکل نیندازی و گرفتار نشوی!
داستان ضرب المثل
یک سارق مخفیانه وارد منزل شخصی شد. صاحب خانه که متوجه حضور او شد، با هوشمندی به همسرش رو کرد و با صدای بلند و به دروغ گفت: “یادت نرود که کیسه طلاها را در ته چاه گذاشتهام تا کسی به آن دسترسی نداشته باشد.”
دزد که این حرف را شنید، خوشحال شد و به درون چاه رفت. صاحب خانه بار دیگر به سمت همسرش برگشت و گفت: “امشب هوا خنک است، میخواهم در حیاط استراحت کنم. لطفاً بسترم را روی دهانه چاه پهن کن!”
دزد بیچاره که فریب خورده بود، پس از جستجوی زیاد و بینتیجه، وقتی خواست از چاه خارج شود، متوجه شد صاحب خانه رختخوابش را روی چاه گسترده و راه خروج را بسته است. او به همسرش گفت: “فردا میرویم تا برایت طلا و جواهر بخرم.”
دزد که راه فراری نداشت، با صدای بلند فریاد زد: “ای خانم! من با طناب فرسوده شوهرت به این چاه افتادهام! مراقب باش تو هم با طناب او به چاه نیفتی!”
در پایان، دزد را از چاه بیرون کشیدند و دستگیر کردند.
این ضرب المثل در قرآن
در قرآن کریم آیهای هست که از نظر مفهوم به این ضربالمثل نزدیک است:
يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِنْ جَاءَكُمْ فَاسِقٌ بِنَبَإٍ فَتَبَيَّنُوا أَنْ تُصِيبُوا قَوْمًا بِجَهَالَةٍ فَتُصْبِحُوا عَلَىٰ مَا فَعَلْتُمْ نَادِمِينَ (حجرات:6)
ترجمه: ای افرادی که ایمان آوردهاید، اگر فرد گناهکاری نزد شما خبری آورد، درستی آن را بررسی کنید. زیرا ممکن است ناخواسته و از روی بیخبری به گروهی آسیب بزنید و بعد از کاری که کردهاید، پشیمان شوید.

به زبان ساده، یعنی با طناب فرسوده و کهنه، خودت را به چاه نینداز! یک فرد نادرست و فاسق، همیشه طنابش پوسیده و غیرقابل اعتماد است!
معنی ضربالمثل “کلاهش پس معرکه است” چیست؟













