همه چیز درباره مفهوم ضرب المثل “هر کس به امید همسایه نشیند، گرسنه میخوابد”
این ضرب المثل درس مهمی درباره مسئولیت پذیری و استقلال فردی به ما میدهد. مفهوم اصلی آن این است که اگر فردی فقط منتظر کمک دیگران باشد و برای زندگی خودش تلاش نکند، در نهایت به نتیجهای نمیرسد و ضرر میکند.
در واقع این مثل به ما هشدار میدهد که نباید آینده خود را وابسته به لطف و کمک دیگران کنیم. همانطور که اگر کسی منتظر بماند تا همسایه برایش غذا بیاورد، احتمالاً گرسنه خواهد ماند، در زندگی هم اگر منتظر باشیم دیگران مشکلاتمان را حل کنند، احتمالاً موفق نخواهیم شد.
این حکایت بر اهمیت تلاش شخصی، برنامهریزی و مسئولیت پذیری تاکید دارد. یادآوری میکند که هر کس باید خودش برای رسیدن به خواستههایش اقدام کند و روی پای خودش بایستد.
در زندگی واقعی، این ضرب المثل میتواند در موقعیتهای مختلفی مصداق پیدا کند. مثلاً دانشآموزی که به جای درس خواندن، منتاطر است دیگران در امتحان به او کمک کنند، یا کسی که به جای جستجوی کار، منتظر است دیگران برایش شغل پیدا کنند.
پس بهتر است همیشه بر自己的力量 تکیه کنیم و برای رسیدن به اهدافمان شخصاً تلاش کنیم.

در این بخش به توضیح و درک مفهوم این ضربالمثل ایرانی میپردازیم. در ادامه با ما همراه باشید.
معنی ضرب المثل هر کس به امید همسایه نشیند گرسنه می خوابد
هر کس چشم به دست دیگران داشته باشد، شب را با شکمی خالی میخوابد و چیزی به دست نمیآورد.
این ضربالمثل در مفهوم عمیقتر میگوید: اگر کسی برای رسیدن به خواستههایش تلاش نکند و فقط منتظر کمک دیگران باشد، هرگز به موفقیت نمیرسد.
پس در زندگی باید روی پای خودت بایستی و از دیگران توقع نداشته باشی.
**کاربرد ضربالمثل:**
این ضربالمثل زمانی به کار میرود که فردی تمام موفقیت خود را در گرو حمایت دیگران میداند و پیوسته چشمبهراه است تا شرایط به خودیخود بهبود یابد و او به آرزوهایش برسد. چنین فردی مانند کسی است که با وجود گرسنگی، به جای آن که خود غذایی فراهم کند، منتظر است همسایه برایش غذا بپزد. در پایان، نتیجهای جز گرسنگی و ناکامی نخواهد داشت.
این ضرب المثل به زبان ترکی
کسی که چشم امیدش به بخشش دیگران باشد، شب را گرسنه خواهد ماند.
شعر درباره بی نیازی از خلق
اگر دل تو به اللهِ بینیاز و بینیاز بسته باشد،
از محدودیت وسایل و اسباب دنیا فراتر رفتهای.
بندهٔ واقعی خدا، بندهٔ وسایل و اسباب نیست؛
زندگی فقط چرخیدن مانند چرخهای آسیاب نیست.
اگر مسلمانی واقعی باشی، از غیر خدا بینیاز میشوی
و برای همهٔ اهل جهان، سراسر خیر و خوبی میشوی.
در برابر خداوند نعمتدهنده، از گردون و فلک شکایت نکن
و دستت را از آستین تلاش بیرون مکن.
همچون علی(ع) که با نان جو قناعت کرد،
اما مرحبِ پهلوان را در هم شکست و خیبر را فتح کرد.
چرا از دیگران منت بپذیری؟
چرا سخن «لا و نعم» (بله و نه) دیگران را تحمل کنی؟
روزی خود را از دست افراد پست و کمارزش نگیر؛
تو یوسفی، خود را ارزان نفروش.
اگرچه همچون مورچهای بیبال و پر باشی،
نیازت را پیش سلیمان (نماد قدرت) مبر.
راه سخت است، پس وابستگی کمتری داشته باش
و در این جهان آزاد زندگی کن و آزاد از دنیا برو.
«أَقِلَّ مِنَ الدُّنْیا» را تکرار کن و دل به دنیا مبند؛
با دوری از حرص و آز، سرمایهدار حقیقی میشوی.
تا میتوانی کیمیا باش، نه خاکِ بیارزش؛
در جهان نعمتدهنده باش، نه سائل و گدای دیگران.
ای که مقام بلند بوعلی سینا را میشناسی،
جرعهای از جام دانش و معرفت او به تو میدهم.
«پشت پا بزن به تخت کیکاوس (غرور و قدرت دنیوی) را
و آبرو و ناموس خود را از دست مده.»
خود به خود، درِ میخانه (جایگاه معرفت) به رویت باز میشود،
و بر کسانی که پیمان خالی دارند، بینیاز میگردی.
شاعر: اقبال لاهوری
ضربالمثل با کلمه گرسنه:
“گرسنه را نان ده، اما به او ماهیگیری بیاموز.”
اختصاصی – آدینوشاپ













