معنی ضرب المثل ” دود اگر بالا نشیند كسر شأن شعله نیست “

گاهی در زندگی، موقعیت‌ها و جایگاه افراد، تعیین‌کنندهٔ ارزش واقعی آن‌هاست. این مفهوم را می‌توان در این ضرب‌المثل قدیمی دید: **«دود اگر بالا نشیند كسر شأن شعله نیست، جای چشم ابرو نگیرد چون که او بالاتر است»**.

در اینجا منظور این است که دود، هرچند از شعله آتش به وجود می‌آید، اما هرگز نمی‌تواند جای شعله را بگیرد یا از آن بالاتر برود. درست مانند ابرو که هرچند در کنار چشم قرار دارد، اما هرگز نمی‌تواند نقش چشم را ایفا کند، چون چشم جایگاهی بالاتر و مهم‌تر دارد.

این ضرب‌المثل به ما یادآوری می‌کند که هر کس در جایگاه خودش ارزشمند است، اما نباید جایگاه دیگران را نادیده گرفت یا تلاش کرد جای کسی را بگیریم که شایستگی و موقعیتش با ما متفاوت است.

در این بخش، به توضیح و مفهوم این ضرب‌المثل ایرانی می‌پردازیم. با ما همراه باشید.

معنی ضرب المثل دود اگر بالا نشیند كسر شأن شعله نیست چیست؟

۱- این ضرب‌المثل به زبان ساده می‌گوید: دودی که از آتش بلند می‌شود و به آسمان می‌رود، دلیل برتری آن نیست. منبع اصلی آن، آتشی است که در پایین قرار دارد و نیروی بیشتری دارد. درست مانند ابرو که بالاتر از چشم قرار گرفته، اما این به معنای باارزش‌تر بودن ابرو و کم‌ارزش بودن چشم نیست.

۲- مفهوم پنهان این سخن این است: اگر انسان بی‌ارزش و ناشایستی به مقام و موقعیت بالایی در زندگی برسد، این موضوع باعث نمی‌شود که ذاتاً فرد ارزشمندی شود. در مقابل، کسی که شایسته و لایق است، حتی اگر در جایگاه پایینی باشد، باز هم وجودش گران‌بهاست و دیگران برایش احترام قائل می‌شوند.

۳- اگر زمانی مشاهده کردید افرادی نالایق به مقام‌های مهم اجتماعی رسیده‌اند، این موضوع نشان‌دهنده بزرگی شخصیت آن‌ها نیست. همچنین باعث نمی‌شود افرادی که واقعاً سزاوار هستند اما در جایگاه پایین‌تری قرار گرفته‌اند، ارزش و احترام خود را از دست بدهند. چه بسیار افرادی که با حیله و تزویر به موقعیت‌های بالا دست می‌یابند، در حالی که افراد شایسته در مشاغل کم‌اهمیت‌تر مشغول به کار هستند.

۴- ظاهر افراد و ثروتی که دارند، نشان‌دهنده ارزش واقعی آن‌ها نیست. آنچه انسان را ارزشمند می‌کند، ویژگی‌های اخلاقی مانند ادب، دانش، خوش‌اخلاقی، حیا و غیرت است.

ضرب‌المثل‌های ایرانی بیشتری بخوانید
اختصاصی-آدینوشاپ