همه چیز درباره معنی و ریشه مفهوم ضربالمثل «هر گلی زدی، سر خودت زدی»
این ضربالمثل یک هشدار و یادآوری است. معنی آن این است که هر کاری که میکنی، چه خوب و چه بد، نتیجهاش در نهایت به خودت برمیگردد. اگر کار خوبی انجام دهی، پاداش آن را میبینی و اگر کار بدی انجام دهی، عواقبش را خودت تحمل میکنی. این مفهوم بسیار شبیه قانون کاشت و برداشت است؛ تو هستی که سرنوشت خودت را با دستان خودت میسازی.
این ایده در فرهنگ و دین ما ریشه دارد و قرآن کریم نیز به روشنی به آن اشاره کرده است:
**«مَنْ عَمِلَ صَالِحًا فَلِنَفْسِهِ وَمَنْ أَسَاءَ فَعَلَيْهَا»**
(هر کس کار شایستهای کند، به سود خود اوست و هر کس بدی کند، به زیان خود اوست.)
پس این ضربالمثل به ما میگوید که در قبال همه اعمالمان مسئولیم و نتیجه هر کاری که انجام میدهیم، دیر یا زود، گلی خواهد بود که به سر خودمان زدهایم.

در این نوشته، با مفهوم و معنای یک ضربالمثل کهن و اصیل ایرانی آشنا خواهید شد. در ادامه با ما همراه باشید.
معنی ضرب المثل هر گلی زدی سر خودت زدی چیست؟
1- یعنی هر انتخابی که میکنی، فقط مسئولیتش با خودت است؛ اگر انتخاب خوبی باشد، سودش برای خودت خواهد بود و اگر انتخاب بدی باشد، فقط خودت ضرر میکنی.
2- معمولاً این ضربالمثل زمانی استفاده میشود که کسی از دیگران راهنمایی میخواهد و آنها هم راه درست و نادرست را به او نشان میدهند، اما آن شخص نه تنها به حرفشان گوش نمیدهد، بلکه همان کاری را انجام میدهد که دیگران او را از آن منع کردهاند!
در چنین مواقعی، کسانی که به او مشورت دادهاند، وقتی میبینند او اصرار دارد فقط کار خودش را بکند، به او میگویند: هر کاری که میخواهی بکن، اما نتیجهاش فقط برای خودت خواهد بود! اگر فردا مشکلی پیش آمد، نباید پیش ما شکایت کنی!
3- این ضربالمثل معمولاً برای افرادی به کار میرود که سرسخت و یکدنده هستند؛ کسانی که اغلب خطر میکنند و خودشان را درگیر مشکل میسازند.
4- این ضربالمثل از نظر معنا شبیه به این ضربالمثل است: “هر چه کنی به خود کنی، گر همه نیک و بد کنی”.
نمونه ضرب المثل در قرآن
در آیه هفتم سوره اسراء، خداوند مهربان میفرماید:
إِنْ أَحْسَنْتُمْ أَحْسَنْتُمْ لِأَنْفُسِكُمْ ۖ وَإِنْ أَسَأْتُمْ فَلَهَا ۚ …
معنی این آیه این است: اگر کار خوب انجام دهید، در حقیقت به خودتان خوبی کردهاید و اگر کار بد مرتکب شوید، ضرر آن به خودتان برمیگردد.
همچنین در آیات هفتم و هشتم سوره زلزال آمده است:
فَمَنْ يَعْمَلْ مِثْقَالَ ذَرَّةٍ خَيْرًا يَرَهُ
وَمَنْ يَعْمَلْ مِثْقَالَ ذَرَّةٍ شَرًّا يَرَهُ
ترجمه: پس هر کس به اندازهی یک ذره خوبی کند، نتیجهی آن را خواهد دید و هر کس به اندازهی یک ذره بدی کند، نتیجهی آن را میبیند.
پیشنهاد: ضربالمثل “با سر”
اختصاصی – آدینوشاپ













