حتماً تا به حال شنیدهاید که به کسی میگویند: “فلانی آفتابهدزد است!” اما این اصطلاح به چه معناست و از کجا آمده است؟
در گذشته، آفتابه و لگن از وسایل ارزشمند و نسبتاً گران قیمت خانهها بودند. دزدیدن چنین وسیلهای کار بسیار کوچک و پیش پاافتادهای به حساب میآمد. این ضربالمثل برای افرادی به کار میرود که در کارهایشان بسیار خسیس و حقیر هستند. این افراد برای منافع کوچک و ناچیز، دست به هر کاری میزنند، حتی اگر این کار، دزدی یا رفتار ناشایست باشد.
به بیان سادهتر، “آفتابهدزد” به کسی گفته میشود که:
* برای سودهای جزئی، شرافت و اخلاقش را زیر پا میگذارد.
* حاضر است برای چیزهای کوچک و بیارزش، آبرو و اعتبار خود را از دست بدهد.
* انسانی است که نمیتوان در امور مالی یا امانتداری به او اعتماد کرد.
این ضربالمثل به ما یادآوری میکند که ارزش واقعی، در شرافت و عزت نفس ماست، نه در منافع مادی کوچک و ناچیز.

در این نوشته، شما با مفهوم و معنای یکی از ضربالمثلهای کهن و پرمعنی ایرانی آشنا خواهید شد. در ادامه با ما همراه باشید.
آفتابه دزد کنایه از چیست؟
این ضربالمثل برای توصیف دزدی به کار میرود که آنقدر درمانده و بیچاره شده که وسایل بیارزش و پیشپاافتاده میدزد. آفتابه در اینجا نماد چیزی کمبها و ناچیز است.
از این عبارت برای کسانی استفاده میشود که بدشانسی میآورند و اگر حتی قصد دزدی چیزی کوچک را داشته باشند، بلافاصله دستگیر میشوند. در این شرایط اطرافیان میبینند که فرد نه تنها چیز بیارزشی دزدیده، بلکه آبرو و احترام خود را نیز به خاطر آن از دست داده است. به همین دلیل این ضربالمثل برای تمسخر یا شوخی با چنین شخصی به کار برده میشود.
به طور کلی، این اصطلاح اشاره به دزدی دارد که از کار خود هیچ سود و بهرهای نبرده است.
اگرچه در گذشته آفتابههای فلزی ممکن بود ارزش بیشتری داشته باشند، اما امروزه استفاده از آفتابههای پلاستیکی رواج دارد. با این حال، واژه “آفتابه” در این ضربالمثل همچنان به معنای چیزی بیارزش و ناچیز به کار میرود.
این عبارت همچنین برای دزدی به کار میرود که توانایی و مهارت انجام دزدیهای بزرگ و مهم را ندارد.













