معنی ضرب المثل ” کم گوی و گزیده گوی چون در”

همه چیز درباره معنی و مفهوم ضرب المثل کم گوی و گزیده گوی چون در 💎

این ضرب‌المثل زیبا و پرمعنی، توصیه‌ای حکیمانه برای نحوه صحبت کردن ماست. معنی اصلی آن این است: کم حرف بزن، اما وقتی صحبت می‌کنی، حرف‌هایت پربار، سنجیده و ارزشمند باشد؛ درست مانند دُر که گران‌بها و کمیاب است.

این حکمت به ما می‌آموزد که زیاد حرف زدن، بدون فکر و محتوا، ارزشی ندارد و چه‌بسا باعث مشکلاتی نیز بشود. در مقابل، سخن کوتاه اما عمیق و مفید، بسیار تأثیرگذارتر و محترمانه‌تر است.

می‌توان گفت این ضرب‌المثل بر چند اصل مهم تأکید دارد:

* **فکر کردن قبل از حرف زدن:** قبل از اینکه کلمه‌ای بر زبان بیاوریم، خوب فکر کنیم که آیا این حرف لازم است؟ آیا مفید است؟ آیا راست است؟
* **پرهیز از زیاده‌گویی:** از حرف‌های بیهوده، تکراری و بی‌فایده خودداری کنیم.
* **ارزش کیفیت بر کمیت:** تعداد کلمات مهم نیست، بلکه محتوای ارزشمند آن‌هاست که اهمیت دارد. یک جمله نغز و پرمعنا می‌تواند از هزاران کلمه بی‌محتوا اثرگذارتر باشد.
* **کسب احترام:** افرادی که کم اما سنجیده صحبت می‌کنند، معمولاً در نظر دیگران عاقل‌تر و محترم‌تر هستند.

در زندگی روزمره، رعایت این اصل می‌تواند در روابط شخصی، محیط کار و حتی در فضای مجازی به ما کمک کند تا ارتباطات بهتری داشته باشیم، کمتر دچار سوءتفاهم شویم و احترام دیگران را جلب کنیم.

در این نوشته، شما با مفهوم و معنای یک ضرب‌المثل کهن و اصیل ایرانی آشنا خواهید شد. همراه ما در آدینوشاپ بمانید.

کم گوی و گزیده گوی چون در کنایه از چیست؟

1- نظامی در این شعر زیبا می‌فرماید:
کم گوی و گزیده گوی چون دُر            تا ز اندک تو جهان شود پر
معنی: یعنی بهتر است کمتر صحبت کنیم، اما وقتی حرف می‌زنیم، حرف‌هایمان مانند مروارید، باارزش و پرمعنی باشد. با این کار، حتی با صحبت‌های کم اما ارزشمندت، می‌توانی تأثیر بزرگی در دنیا بگذاری و این تأثیر خوب را همه جا ببینی.

2- از این شعر معمولاً زمانی استفاده می‌شود که بخواهند به کسی بفهمانند زیاد حرف زدن و پرحرفی فایده‌ای ندارد؛ به ویژه وقتی کسی بسیار صحبت می‌کند اما حرف‌هایش مفید و سودمند نیست.

کم گویی عیب ها را می پوشاند

سخنان هر فردی، نشان‌دهنده شخصیت و افکار درونی اوست. همان‌طور که شاعر می‌گوید:
تا مرد سخن نگفته باشد     عیب و هنرش نهفته باشد
یعنی اگر می‌خواهی شخصیت کسی را تا حدی درک کنی، به حرف‌هایی که می‌زند خوب گوش بده. گاهی از دور با افرادی آشنا می‌شویم و فکر می‌کنیم آن‌ها بسیار بااخلاق و دانا هستند؛ اما وقتی از نزدیک با آن‌ها گفت‌وگو می‌کنیم و صحبت‌هایشان را می‌شنویم، متوجه می‌شویم که چقدر افکار نادرست یا دیدگاه‌های محدودی دارند.

برعکس این موضوع نیز درست است. ممکن است در اولین دیدار با کسی روبرو شویم و به نظرمان بیاید که فردی جدی و کم‌محتواست یا حتی فکر کنیم ظاهرش نشان می‌دهد دانش کمی دارد؛ اما وقتی شروع به صحبت می‌کند، از دانش و ادب بالایش متعجب می‌شویم!

این ضرب‌المثل به ما یادآوری می‌کند که مراقب حرف‌زدن خود باشیم و از سخنان بی‌فایده و اضافه پرهیز کنیم. زیرا کم‌حرفی باعث می‌شود نقاط ضعف ما پنهان بماند. هرچه بیشتر صحبت کنیم، احتمال آشکار شدن اشتباهات و کاستی‌هایمان بیشتر می‌شود.

حدیث درباره پر حرفی از امام علی علیه السلام

هر که زیاد حرف بزند، اشتباهاتش نیز زیاد می‌شود. و کسی که اشتباهاتش فراوان باشد، حیا و شرمش کم می‌گردد. و آنکه حیا و شرمش اندک باشد، پارسایی و پرهیزکاری او نیز کاهش می‌یابد. و کسی که پارسایی‌اش کم شود، دلش می‌میرد. و آنکه دلش بمیرد، وارد آتش دوزخ خواهد شد.

اگر دوست دارید همه ضرب‌المثل‌های فارسی را یاد بگیرید، کافی است روزی پنج دقیقه وقت بگذارید و با ده ضرب‌المثل آشنا شوید.
ضرب‌المثل‌های معروف فارسی
نظر شما درباره این ضرب‌المثل چیست؟