معنی ضرب المثل ” روغن ریخته نذر امامزاده شده “

همان طور که می‌دانید، در گذشته رسم بود وقتی کسی برای نذر به زیارتگاه یا امامزاده می‌رفت، روغن یا چراغی برای روشنایی آن مکان مقدس هدیه می‌داد. این کار نشانه احترام و بندگی بود.

اما گاهی پیش می‌آمد که فردی، به جای روغن تازه و خوب، روغن بی‌کیفیت و به درد نخوری را که خودش دیگر از آن استفاده نمی‌کرد، به عنوان نذر می‌آورد. انگار که می‌خواست هم دِین خود را ادا کرده باشد و هم کالای بی‌مصرفش را از سر خود باز کند.

از این رو، ضرب‌المثل “روغن ریخته نذر امامزاده شده” برای کسانی به کار می‌رود که کار نادرست و خطایی مرتکب می‌شوند و بعد، برای پوشاندن اشتباه خود یا جلوه‌دادن آن در لباسی نیکو، دست به کار دیگری می‌زنند. در واقع، آنها می‌کوشند با یک عمل به ظاهر خوب، کار زشت خود را جبران یا پنهان کنند.

**خلاصه داستان پشت این ضرب‌المثل:**

فرض کنید یک مغازه‌دار، به اشتباه، مقدار زیادی روغن مرغوب خود را روی زمین می‌ریزد. این روغن دیگر قابل استفاده نیست. به جای پذیرش این ضرر، او همان روغن ریخته و آلوده را جمع می‌کند و در بطری می‌ریزد و با ظاهری آراسته، آن را به عنوان نذر به یک امامزاده می‌برد. در ظاهر، او یک نذر کننده خوب است، اما در باطن، تنها دارد یک کالای بی‌ارزش را که نتیجه بی‌دقتی خودش است، دور می‌ریزد.

در این نوشته، به بررسی معنای یکی از ضرب‌المثل‌های کهن و پرمعنی ایرانی می‌پردازیم. امیدواریم این مطلب برایتان مفید و جالب باشد.

روغن ریخته نذر امامزاده شده کنایه از چیست؟

1- این فرد سعی می‌کند اینطور نشان دهد که چیزی را که از دست داده، در راه یک هدف مقدس هزینه کرده است! (یعنی اشتباهات خود را با برچسب دینی توجیه می‌کند تا آنها را جبران کند)

2- این ضرب‌المثل معمولاً برای افراد خسیس به کار می‌رود؛ چون به سختی از دارایی خود می‌گذرند و حتی زمانی که به اشتباه پول خود را خرج می‌کنند یا چیزی را از دست می‌دهند، تظاهر می‌کنند که این کار را در راه خدا و ارزش‌های مقدس انجام داده‌اند!

3- یعنی چیزی را که حتی برای خودش هم ارزشی ندارد (یا کمارزش است)، به دیگران پیشکش می‌کند.

آیه قرآن درباره انفاق (بخشش) شایسته و نیکو

خداوند در آیه ۲۶۷ سوره بقره به مؤمنان سفارش می‌کند که در راه انفاق، از چیزهای خوب و پاکیزه ببخشند، نه از چیزهای بی‌ارزش و ناپسند. به این معنا که اگر کسی چیزی به شما بدهد که خودش آن را دوست ندارد و با بی‌میلی می‌بخشد، چرا شما باید چنین کاری کنید؟

متن آیه:
يَا أَيُّهَا الَّذِينَ‌ آمَنُوا أَنْفِقُوا مِنْ‌ طَيِّبَاتِ‌ مَا کَسَبْتُمْ‌ وَ مِمَّا أَخْرَجْنَا لَکُمْ‌ مِنَ‌ الْأَرْضِ‌ وَ لاَ تَيَمَّمُوا الْخَبِيثَ‌ مِنْهُ‌ تُنْفِقُونَ‌ وَ لَسْتُمْ‌ بِآخِذِيهِ‌ إِلاَّ أَنْ‌ تُغْمِضُوا فِيهِ‌ وَ اعْلَمُوا أَنَ‌ اللَّهَ‌ غَنِيٌ‌ حَمِيدٌ

ترجمه: ای کسانی که ایمان آورده‌اید! از قسمت‌های پاکیزه اموالی که (از طریق تجارت) به دست آورده‌اید، و از آنچه از زمین برای شما خارج ساخته‌ایم (از منابع و معادن و درختان و گیاهان)، انفاق کنید! و برای انفاق، به سراغ قسمت‌های ناپاک نروید در حالی که خود شما، (به هنگام پذیرش اموال،) حاضر نیستید آنها را بپذیرید؛ مگر از روی اغماض و کراهت! و بدانید خداوند، بی‌نیاز و شایسته ستایش است.

در این آیه، خداوند تأکید می‌کند که انفاق باید از جایی باشد که برای خودتان ارزشمند است، نه از آنچه که حتی خودتان اگر به جایتان باشند، آن را نمی‌پذیرید. همچنین یادآوری می‌شود که خداوند بی‌نیاز است و نیازی به بخشش ما ندارد، اما این کار را برای رشد و پاکی خودمان انجام می‌دهیم.

خلاصه داستان این ضرب المثل

در یک روستا، مردم مشغول بازسازی امامزاده بودند و هرکس به اندازه توانش کمک می‌کرد؛ بعضی پول می‌دادند و بعضی در کارهای ساختمانی مشارکت می‌کردند. در همین روستا، مرد ثروتمندی زندگی می‌کرد که بسیار خسیس و بخیل بود. هر بار از او کمکی درخواست می‌شد، بهانه می‌آورد و از کمک کردن خودداری می‌کرد.

روزی از روزها، او مقداری روغن از شهر خریداری کرده و با الاغ به سمت روستا می‌برد. درست وقتی به روستا رسید، همه روغن‌ها از بار الاغ به زمین ریخت. مردم روستا که از این اتفاق خبر نداشتند، وقتی او را دیدند، دوباره موضوع کمک به امامزاده را پیش کشیدند. مرد خسیس که این موقعیت را مناسب دید، بلافاصله گفت: «همین روغن‌های ریخته شده را در راه خدا نذر می‌کنم!»

از آن به بعد، هر وقت کسی می‌خواست چیزی بی‌ارزش یا کم‌فایده را هدیه دهد یا نذر کند، این ضرب‌المثل را برایش به کار می‌بردند تا به او بفهمانند: اگر قصد کمک کردن نداری، بهتر است که از بخشیدن چیزهای بی‌مصرف خودداری کنی!

اگر می‌خواهید تمام ضرب‌المثل‌های فارسی را یاد بگیرید، کافی است روزانه با ۵ دقیقه مطالعه، با ۱۰ ضرب‌المثل آشنا شوید.
ضرب‌المثل‌های فارسی معروف
نظر شما در مورد این ضرب‌المثل

اختصاصی-آدینوشاپ