معنی ضرب المثل ” نه خود خورد نه کس دهد، گنده کند به سگ دهد “

این ضرب‌المثل در مورد آدم‌های بخیل و حسود به کار می‌رود. منظور این است که بعضی افراد آنقدر خودخواه و تنگ نظر هستند که نه تنها از داشته‌های خودشان استفاده نمی‌کنند، بلکه حاضر نیستند آن را به دیگران هم بدهند.

مثلاً تصور کنید یک نفر غذایی دارد که خودش نمی‌خورد، اما حاضر نیست آن را به کسی که گرسنه است تعارف کند. در عوض، اجازه می‌دهد آن غذا خراب شود یا آن را دور می‌ریزد تا دیگران از آن بهره‌ای نبرند. این شخص ترجیح می‌دهد مالش نابود شود، ولی شاهد موفقیت و رفاه دیگران نباشد.

این مثل، شخصیتی را توصیف می‌کند که از بخشش و کمک به دیگران امتناع می‌ورزد و با این رفتارش، هم به خودش آسیب می‌زند و هم به جامعه. در حقیقت، این فرد با این کار هیچ سودی نمی‌برد و تنها باعث نابودی فرصت‌ها و منابع می‌شود.

در این نوشته، می‌خواهیم با هم معنی و مفهوم یکی از ضرب‌المثل‌های کهن و پرمعنی ایرانی آشنا شویم. با ما همراه باشید.

نه خود خورد نه کس دهد، گنده کند به سگ / مگس دهد کنایه از چیست؟

1- آدم بخیل کسی است که نه تنها حاضر نیست از دارایی خود به دیگران کمک کند، بلکه حتی برای راحتی و آسایش خودش هم خرج نمی‌کند. چنین فردی در پایان عمرش، در حالی از دنیا می‌رود که هیچ لذتی از اموال خود نبرده است.

2- یعنی نه خودش از مالش بهره می‌برد و نه دیگران را بهره‌مند می‌کند. در نهایت هم ثروتش از بین می‌رود و بی‌استفاده می‌ماند. (عبارت «به سگ دهد» کنایه از هدر رفتن مال و بهره‌مند نشدن کسی است که سزاوار آن است.)

3- این ضرب‌المثل درباره کسانی به کار می‌رود که تمام جوانی و عمر خود را صرف جمع‌آوری ثروت می‌کنند، اما آنقدر به مال خود سفت می‌چسبند که از خرج کردنش می‌ترسند. تا آخر عمر هم همین روش را ادامه می‌دهند و وقتی می‌میرند، اموالشان برای دیگران باقی می‌ماند و خودشان هیچ بهره‌ای از آن نبرده‌اند.
همانطور که امام على عليه السلام فرمودند: بخيل، اندكى از مالِ خود را از خويش دريغ مى دارد و همه آن را سخاوتمندانه براى وارثانش وا مى گذارد! (غرر الحكم : 1884)

4- افراد بخیل هم در این دنیا آسایش ندارند و هم در آخرت دچار مشکل می‌شوند. در دنیا چون از نعمت‌های خدا استفاده نمی‌کنند، زندگی سختی دارند و در آخرت نیز به خاطر اینکه شکر این نعمت‌ها را به جا نیاورده‌اند، بازخواست خواهند شد.

پیشنهادی: ضرب المثل با سگ
اختصاصی-آدینوشاپ