این ضربالمثل شیرین و پرمعنی در مورد موقعیتهایی صحبت میکند که ممکن است ضرر و آسیب کوچکی به ما وارد شود، اما از آن مهمتر، حفظ آبرو، شرافت و ارزش ماست.
مفهوم اصلی این است: “ضرر مالی یا فیزیکی کوچک را میتوان تحمل کرد، اما هرگز نباید شرافت و شخصیت خود را بفروشیم.”
**مثالی برای درک بهتر:**
فرض کنید کسی در بازار به ظرفهای یک فروشنده آسیب کوچکی میزند. فروشنده میگوید: “اشکال ندارد، مهم نیست.” اما آن شخص اصرار دارد که خسارت را بپردازد. در اینجا فروشنده با بیان این ضربالمثل میخواهد بگوید: “حتی اگر ظرفم بشکند (سرم را بشکن)، برایم مهم نیست؛ اما چیزی که برایم اهمیت دارد، شرافت و عزتنفسی است که با بخشش و بزرگواری حفظ میکنم (نرخم را نشکن). ارزش من به این چیزهای مادی نیست.”
به زبان ساده، این مثل به ما یادآوری میکند که انسانیت، شرافت و احترام ما، از هر پول یا دارایی باارزشتر است. ما باید مراقب باشیم که این “ارزش درونی” خود را برای منافع مادی کوچک از دست ندهیم.

در این بخش، به توضیح و مفهوم این ضربالمثل ایرانی میپردازیم. در ادامه با ما همراه باشید.
سرم را بشکن، نرخم را نشکن کنایه از چیست؟
**معنای اصلی:**
یعنی فرد میگوید: «حتی اگر جانم را هم بگیری، حاضر نیستم قیمتی که برای کالایم تعیین کردهام را کم کنم!»
**معنای پنهان:**
این مثل نشان میدهد که فرد از حرف خود کوتاه نمیآید و روی نظر خود پافشاری میکند.
معمولاً این ضربالمثل زمانی به کار میرود که خریدار از فروشنده تقاضای تخفیف میکند، اما فروشنده قبول نمیکند. حتی اگر خریدار زیاد اصرار کند، فروشنده با گفتن این جمله تأکید میکند که نظر او تغییر نخواهد کرد.
**کاربردهای دیگر:**
این ضربالمثل فقط مربوط به خرید و فروش نیست، بلکه میتواند برای توصیف هر فردی که در حرف یا عقیدهاش ثابتقدم است (چه خوب و چه بد) استفاده شود. یعنی دیگران هر چقدر تلاش کنند تا او را از کاری منصرف کنند یا نظر او را تغییر دهند، او تسلیم نمیشود. بعضیها در این مواقع میگویند: «فلانی آدم خشک و مقاومی است؛ سرش بشکند، نرخش نمیشکند!» معنی مشابه این ضربالمثل این است: «حتی اگر جانش را بگیرند، از حرفش برنمیگردد.»
**ویژگی افراد با این روحیه:**
چنین افرادی معمولاً آدمهای سختگیری هستند که به راحتی نمیتوان با آنها به توافق رسید یا مشکلات را حل کرد. حتی اگر پیشنهاد صلح به آنها داده شود، به سادگی قبول نمیکنند.
**نکته اخلاقی:**
گاهی این ضربالمثل برای افرادی به کار میرود که تنها هدفشان در زندگی رسیدن به خواستهها و منافع شخصی خودشان است، حتی اگر برای رسیدن به این منافع، حق دیگران را ضایع کنند یا به کسی بیانصافی کنند.
—
پیشنهادی: ضربالمثل با کلمه «سر»
اختصاصی-آدینوشاپ / Daneshchi.iR













