معنی ضرب المثل ” چشم و گوش بسته “

این ضرب‌المثل برای کسانی به کار می‌رود که بدون فکر و بررسی، حرف دیگران را می‌پذیرند یا کاری را انجام می‌دهند. در واقع، وقتی می‌گوییم کسی “چشم و گوش بسته” عمل می‌کند، یعنی او بدون آنکه شرایط را بسنجد، واقعیت را ببیند یا درست و غلط را تشخیص دهد، فقط از دیگران پیروی می‌کند.

این مثل هشدار می‌دهد که نباید در زندگی، مانند کسی باشیم که چشمانش را بسته و گوش‌هایش را گرفته است. چنین فردی نه حقیقت را می‌بیند و نه حرف منطقی را می‌شنود. در نتیجه، به راحتی ممکن است گمراه شود، اشتباه کند یا حتی مورد سوءاستفاده قرار گیرد.

پس عاقلانه این است که در برخورد با هر موضوعی، اول خوب فکر کنیم، اطلاعات لازم را جمع‌آوری کنیم و سپس تصمیم بگیریم.

در این نوشته، به بررسی معنی و مفهوم یکی از ضرب‌المثل‌های معروف ایرانی می‌پردازیم. در ادامه با ما همراه باشید.

چشم و گوش بسته کنایه از چیست؟

1- یعنی فردی که در ظاهر سالم است، اما از چشم و گوش خود درست استفاده نمی‌کند! این عبارت به افرادی اشاره دارد که بی‌خبر و بی‌توجه هستند و گاهی هم سرسختی و یکدندگی می‌کنند.

2- معمولاً این اصطلاح برای کسانی به کار می‌رود که با وجود راهنمایی و هشدار دیگران، باز هم اشتباهات خود را تکرار می‌کنند و پافشاری نابجایی دارند. این افراد حقیقت را نادیده می‌گیرند و در دنیای خیالی خود زندگی می‌کنند.
وقتی کسی از تجربه‌هایش می‌گوید یا او را از عاقبت کارش آگاه می‌سازد، خود را به نشنیدن می‌زند تا مبادا با شنیدن حقیقت، وجدانش بیدار شود!

3- گاهی این ضرب‌المثل برای افرادی استفاده می‌شود که ساده‌لوحانه حرف دیگران را باور می‌کنند یا انتخاب‌های نادرستی در زندگی دارند. مثلاً به آن‌ها گفته می‌شود: “چرا اینقدر زود باور می‌کنی؟ شاید او قصد فریب تو را دارد!” یا “چشم‌هایت را بستی و بدون تحقیق، پولت را به کسی دادی که جنس بی‌کیفیت فروخت؟”

4- در قرآن کریم به کسانی که در برابر هدایت الهی سرکشی کردند و به پیام پیامبران بی‌اعتنایی نمودند، چنین تعبیر شده است:

«مَثَلُهُمْ كَمَثَلِ الَّذِي اسْتَوْقَدَ نَارًا فَلَمَّا أَضَاءَتْ مَا حَوْلَهُ ذَهَبَ اللَّهُ بِنُورِهِمْ وَتَرَكَهُمْ فِي ظُلُمَاتٍ لَا يُبْصِرُونَ»

«صُمٌّ بُكْمٌ عُمْيٌ فَهُمْ لَا يَرْجِعُونَ»
ترجمه: آنان [= منافقان‌] همانند کسی هستند که آتشی افروخته (تا در بیابان تاریک، راه خود را پیدا کند)، ولی هنگامی که آتش اطراف او را روشن ساخت، خداوند (طوفانی می‌فرستد و) آن را خاموش می‌کند؛ و در تاریکی‌های وحشتناکی که چشم کار نمی‌کند، آنها را رها می‌سازد.
آنها کران، گنگها و کورانند؛ لذا (از راه خطا) بازنمی‌گردند! (آیات 17 و 18 سوره مبارکه بقره)
صم: کر
عُمی: کور

این تعابیر درباره کسانی است که در نادانی خود غرق شده‌اند و از این وضع راضی هستند و خواستار راهنمایی و هدایت نیستند! زیرا هر کس که искренانه خواهان هدایت باشد و برای آن تلاش کند، خداوند قطعاً او را راهنمایی خواهد کرد 🙂

بیشتر بخوانید: ضرب المثل با گوش
اختصاصی-آدینوشاپ