حتوا و مفهوم ضربالمثل “بادمجان دور قاب چین”
این ضربالمثل برای کسی به کار میرود که در انجام یک کار یا برآورده کردن یک خواسته، بهانههای مختلف و غیرمنطقی میآورد و مدام آن را به تعویق میاندازد. در واقع این شخص به جای اینکه مستقیم به سراغ اصل مطلب برود، وقت خود را با حاشیهها و کارهای بیاهمیت تلف میکند.
ریشه این اصطلاح به روش چیدن بادمجان در غذاهای سنتی مانند خورش بادمجان برمیگردد. در این غذاها، گاهی بادمجانها را نه درون قابلمه اصلی، بلکه به صورت تزیینی در اطراف ظرف میچینند. این بادمجانهای کناری، اگرچه خوشمنظره هستند، اما بخش اصلی و مرکزی غذا محسوب نمیشوند.
بنابراین، وقتی به کسی میگویند “بادمجان دور قاب چین”، در واقع به او میفهمانند که:
“داری وقت را تلف میکنی و به اصل مطلب نمیرسی. این همه بهانه و حاشیه نرو و مستقیماً به سراغ کار اصلی برو.”
این مثل معمولاً با لحنی دوستانه و شوخ بیان میشود تا به کسی یادآوری کند که از زیر کار در نرود و مسئولیت خود را به خوبی انجام دهد.

در این نوشته، میخواهیم معنی، پیشینه و مفهوم بنیادی این ضربالمثل کهن ایرانی را بررسی کنیم. در ادامه با ما همراه باشید.
بادمجان دور قاب چین کنایه از چیست؟
1- به کسی گفته میشود که برای جلب توجه و خودنمایی، از دیگران تعریف و تمجید میکند و کارهایی انجام میدهد تا خودش را برجسته نشان دهد.
2- چاپلوس، تملقگو و فرصتطلب.
3- برای نمونه: فلانی در محل کار همیشه دور رئیس میچرخد و با تعریف و چاپلوسی سعی میکند خودش را نشان دهد. واقعاً که نمونهٔ بارز بادمجان دور قاب چین است!
پیشنهادی: مفهوم این ضربالمثل به این معناست که این به ظاهر دوستان که میبینی، مانند مگسهایی هستند که دور شیرینی جمع میشوند.
ریشه ضرب المثل
در دوران پادشاهی ناصرالدین شاه، افرادی بودند که شغل اصلیشان چاپلوسی و تملق گویی بود. بسیاری از آنها حتی آشپزی بلد نبودند و بعضیشان هم مقامهای رسمی بودند، اما خودشان را به عنوان آشپزهای ماهر نشان میدادند. کارشان این بود که برای تزیین غذا، بادمجانها را با دقت و زیبایی دور ظرف غذای شاه بچینند تا خوراک ظاهر بهتری داشته باشد و مورد توجه شاه قرار بگیرند. آنها با این کار میخواستند وفاداری خود را به شاه ثابت کنند و در دربار جایگاه بالاتری به دست آورند.
این داستان، ریشهی به وجود آمدن ضربالمثل معروف شد.
اختصاصی-آدینوشاپ













