معنی ضرب المثل ” خلایق هرچه لایق “

همه موجودات و انسان‌ها در جهان، بر اساس ویژگی‌ها و توانایی‌های خود، چیزهایی را دریافت می‌کنند که شایسته آن هستند. این مثل نشان می‌دهد که هر فرد به اندازه ظرفیت و لیاقتش از مواهب زندگی بهره‌مند می‌شود.

در واقع، این حکایت از یک قانون طبیعی و الهی دارد که بر پایه عدل و انصاف استوار است. همان‌طور که هر زمینی به اندازه‌ای که گنجایش داشته باشد، باران را جذب می‌کند، انسان‌ها نیز بر اساس استعدادها و تلاش‌های خود، نتیجه اعمالشان را می‌بینند.

این مفهوم به ما یادآوری می‌کند که اگر می‌خواهیم چیزهای بهتری در زندگی داشته باشیم، باید ظرفیت و شایستگی خود را افزایش دهیم.

در این نوشته، به بررسی معنی، پیشینه و مفهوم اصلی این ضرب‌المثل کهن و پرمعنی ایرانی می‌پردازیم. امیدواریم این مطالب برایتان مفید و جذاب باشد.

خلایق هر چه لایق یعنی چی؟

خلایق: این کلمه جمع “خلیقه” است و دو معنی اصلی دارد: اولی به معنای “سرشت‌ها و طبیعت‌های مختلف” است و دومی به معنای “مخلوقات و مردم”.

۱- این مفهوم می‌گوید که هر فردی به هر جایگاهی در زندگی رسیده، در واقع شایستگی و لیاقت آن را داشته است؛ خواه این جایگاه خوب باشد یا بد.

۲- معمولاً این ضرب‌المثل زمانی به کار می‌رود که فردی در برابر راهنمایی‌های دیگران لجبازی می‌کند و فقط بر نظر خود پافشاری می‌نماید. در چنین مواقعی به او گفته می‌شود: “خلایق هر چه لایق”. این یعنی سرنوشت هر کس به اندازه‌ی شایستگی‌های خودش خواهد بود.
و برای فرد لجباز، این جمله اغلب معنای تلخی دارد: یعنی تو فقط لیاقت همین وضعیت پایین و بی‌ارزش را داشتی و بهتر است در همین حالت باقی بمانی، چون شایستگی پیشرفت کردن را نداری.😬

۳- هر کسی به طور طبیعی چیزهایی را می‌پسندد و دوست دارد که با روحیه و خلق‌و‌خویش سازگاری بیشتری دارد.

۵- هر کس به اندازه‌ی لیاقت و شایستگی‌ای که دارد، از چیزهای خوب و ارزشمند زندگی بهره‌مند می‌شود.

خلایق هر چه لایق در قرآن

الْخَبِیثَاتُ لِلْخَبِیثِینَ وَالْخَبِیثُونَ لِلْخَبِیثَاتِ وَالطَّیِّبَاتُ لِلطَّیِّبِینَ وَالطَّیِّبُونَ لِلطَّیِّبَاتِ ( سوره : النور آیه : ۲۶)
«زنان ناپاک، مناسب مردان ناپاک هستند و مردان ناپاک نیز مناسب زنان ناپاک می‌باشند. همچنین زنان پاک، سزاوار مردان پاک هستند و مردان پاک نیز سزاوار زنان پاکند.»

به بیان دیگر، هر انسانی به چیزی می‌رسد که شایستگی آن را دارد.

پیشنهادی: مفهوم ضرب‌المثل «هر چیز در جای خود زیباست»