ستارهٔ سهیل شدن
حتماً شنیدهاید که در گفتوگوهای روزمره از عبارت “ستارهٔ سهیل شدن” استفاده میکنند. اما این اصطلاح زیبا از کجا آمده و دقیقاً به چه معناست؟
در گذشتههای دور، مردم برای جهتیابی و تشخیص زمان، به آسمان و ستارگان نگاه میکردند. ستارهها مانند چراغهای راهنمای بزرگی در آسمان بودند. در میان این هزاران ستاره، “ستارهٔ سهیل” از همه درخشانتر و مشهورتر بود. ستارهٔ سهیل در آسمان نیمکرهٔ جنوبی میدرخشید و به دلیل نور زیادش، راهنمای بسیار خوبی برای مسافران و دریانوردان بود.
اما نکته اینجاست که این ستاره در آسمان کشورهایی مانند ایران دیده نمیشود. مردم فقط در مورد روشنی و راهنماییاش شنیده بودند، اما خودشان هرگز آن را با چشمان خود ندیده بودند.
بنابراین، وقتی در مورد کسی میگویند “ستارهٔ سهیل شده”، منظور این است که آن شخص:
* مانند این ستاره، بسیار مشهور و زبانزد شده است.
* همه از او صحبت میکنند و نامش بر سر زبانهاست.
* اما خودش آنقدر دور و دستنیافتنی است که کمتر کسی او را از نزدیک دیده یا به او رسیده است.
در یک کلام، این ضربالمثل به افرادی اشاره دارد که شهرت بسیار گستردهای دارند، اما در عمل، حضورشان برای عموم مردم کم و دسترسی به آنها بسیار دشوار است؛ درست مانند ستارهای درخشان که از آن فقط نامش را میشنویم.

در این نوشته، میخواهیم معنا، پیشینه و مفهوم اصلی این ضربالمثل کهن ایرانی را بررسی کنیم. در ادامه با ما همراه باشید.
ضرب المثل ستاره ی سهیل شدن کنایه از چیست؟
ستارهٔ سهیل، پس از ستارهٔ شباهنگ، دومین ستارهٔ درخشان آسمان شب است. اما این ستاره در مناطق شمالی کرهٔ زمین دیده نمیشود و برای مشاهدهاش باید به نواحی جنوبیتر سفر کرد. به عنوان مثال، در تهران این ستاره تنها حدود یک درجه بالای افق ظاهر میشود و تقریباً تا سه ساعت پس از غروب آفتاب قابل مشاهده است. در بندرعباس نیز این ستاره حدود شش ساعت پس از طلوع، غروب میکند.
علت استفاده از نام این ستاره در ضربالمثلهای فارسی، کمیاب بودن و دشواری دیدن آن است. به همین دلیل، وقتی کسی کمتر دیده میشود و به ندرت میتوان او را ملاقات کرد، به شوخی یا با محبت به او میگویند: “ستاره سهیل شدی! چقدر کم پیدایی؟!”
این اصطلاح معمولاً نشاندهندهٔ این مفاهیم است:
۱. کمبودن و نایاب بودن
۲. استفاده برای کسانی که دوستشان داریم و در زمان غیبتشان، جایشان خالی احساس میشود
۳. اشاره به فردی که مدتی در جمع حاضر نبوده و در عین حال، نزد دیگران عزیز و محبوب است. اگر کسی مورد علاقهٔ جمع نباشد، این عبارت برایش به کار برده نمیشود.
ضربالمثلهای بیشتر را مطالعه کنید.
اختصاصی – آدینوشاپ













