معنی ضرب المثل ” بالا خانه‌اش را اجاره داده “

این ضرب‌المثل برای توصیف کسی به کار می‌رود که وضعیت مالی یا زندگی‌اش بسیار نامناسب و در سطح پایینی است، اما در عین حال، ادعا و تظاهر بزرگی و ثروت دارد.

مثل این است که فردی خانه‌اش را به دیگری اجاره داده و خودش در جای بدی زندگی می‌کند، اما با این حال، با غرور و تکبر درباره خانه‌ای که دیگر مالک آن نیست صحبت می‌کند و خود را صاحب آن جا نشان می‌دهد. این شخص سعی دارد با این کار، فقر و مشکل خود را پنهان کند و در نظر دیگران فردی موفق و متمول به نظر برسد.

در حقیقت، این ضرب‌المثل به افرادی اشاره دارد که پُزِ چیزهایی را می‌دهند که یا دیگر مال آن‌ها نیست یا اساساً حقیقت ندارد و فقط برای فریب دیگران و بالا بردن جایگاه اجتماعی خود دروغ می‌گویند.

در این نوشته، می‌خواهیم با هم معنی و مفهوم اصلی این ضرب‌المثل کهن ایرانی را بررسی کنیم. در ادامه با ما همراه باشید.

معنی بالا خانه‌اش را اجاره داده چیست؟

این مثل برای کسی به کار می‌رود که با وجود داشتن عقل، از آن استفاده نمی‌کند و رفتارهای ناشایست و بی‌فکری از او سر می‌زند.

معمولاً این عبارت را به شوخی یا برای شماتت کسانی به کار می‌برند که عقل دارند، اما در عمل از آن بهره نمی‌گیرند و این مسئله از کردار و گفتار عجیبشان برای همه آشکار است.

این ضرب‌المثل کنایه از این است که فرد عقل خود را در زندگی به کار نمی‌بندد. در این تشبیه زیبا، بدن انسان به یک خانه و عقل او به بالاترین قسمت آن خانه تشبیه شده است. وقتی کسی خانه‌ای را اجاره می‌دهد، به مستأجر اجازه استفاده از آن را می‌دهد، اما مالکیت خانه همچنان نزد خودش باقی می‌ماند. این ضرب‌المثل نیز به همین موضوع اشاره دارد: همه انسان‌ها مالک عقل خود هستند و نمی‌توانند آن را به دیگری بفروشند! اما کسانی که با داشتن عقل، باز هم کارهای نسنجیده انجام می‌دهند، گویی عقل خود را اجاره داده‌اند و خودشان از آن استفاده‌ای نمی‌کنند.

به بیان دیگر، اگر کسی خردمندانه رفتار نکند، این ضرب‌المثل در مورد او صدق می‌کند.

انسان بی‌خرد و بی‌شعور مانند صاحبخانه‌ای است که خودش در بیرون از خانه سرگردان است، اما خانه‌اش را در اختیار دیگری گذاشته است!