وقتی میگویند “پیمانه کسی پر شده”، منظور این است که صبر و تحمل آن فرد به پایان رسیده و دیگر طاقتش طاق شده است. این ضربالمثل به موقعیتی اشاره دارد که یک شخص پس از تحمل مشکلات یا اشتباهات مکرر، دیگر توانایی پذیرش یا بخشش را ندارد.
این عبارت از دنیای قدیم و از زمانی میآید که برای اندازهگیری غلات از پیمانههایی مثل کیلو یا من استفاده میشد. وقتی پیمانه کاملاً پر میشد، دیگر جایی برای اضافه کردن حتی یک دانه غله هم نبود. به همین ترتیب، وقتی صبر کسی لبریز میشود، دیگر جایی برای تحمل بیشتر باقی نمیماند.
این ضربالمثل معمولاً در شرایطی به کار میرود که فردی برای مدتی طولانی سختی یا رفتار ناخوشایندی را تحمل کرده و در نهایت، با کوچکترین اتفاقی، کنترل خود را از دست میدهد و عکسالعمل شدیدی نشان میدهد.

در این نوشته، میخواهیم با هم معنی و مفهوم اصلی این ضربالمثل کهن ایرانی را بررسی کنیم. در ادامه با ما همراه باشید.
معنی پیمانه کسی پر شدن چیست؟
این ضرب المثل معمولاً به دو معنی اصلی به کار میرود.
اول، برای اشاره به پایان عمر یک نفر. وقتی میگویند “پیمانه عمرش لبریز شد”، یعنی زمان مرگش فرا رسیده و روزهای زندگیاش به پایان رسیده است.
دوم، این ضرب المثل برای بیان تمام شدن صبر و تحمل یک شخص هم استفاده میشود. فرض کنید کسی مدتها در سکوت، اذیت و آزار دیگران را تحمل کند و چیزی نگوید (که میگویند “در خودش ریخت”)، تا اینکه دیگر طاقتش تمام میشود و عصبانی میگردد. در این حالت میگویند “پیمانه صبرش پر شد”.
به طور کلی، هر وقت “پیمانه پر شدن” با کلمهای همراه شود، معنای “تمام شدن” آن چیز را میدهد. برای مثال:
– پیمانه صبر: یعنی تحملش تمام شد و عصبانی گردید.
– پیمانه عمر: یعنی زندگیاش به پایان رسید.
– پیمانه دلخوشی: یعنی ناامید شد.
– پیمانه شادی: یعنی غمگین شد.
در نهایت، مفهوم اصلی این ضرب المثل، کنایه از تمام شدن عمر یا به پایان رسیدن صبر و شکیبایی است.













