موشک تاماهاوک، یکی از پیشرفتهترین موشکهای کروز آمریکایی، بار دیگر در صدر اخبار جهان قرار گرفته و بسیاری آن را سلاحی تعیینکننده در جنگها میدانند.
موشک تاماهاوک این روزها به یکی از پربحثترین موضوعات دنیای نظامی و سیاسی تبدیل شده است. سرچ بالای عبارت “موشک تاماهاوک” در موتورهای جستجو نشان میدهد که علاقه جهانی به شناخت این سلاح مرگبار افزایش یافته است. برخی منابع ادعا کردهاند که از این موشکها در نبردهای اخیر نیز استفاده شده و حتی صحبتهایی از ارسال آن به اوکراین برای هدف قرار دادن مواضع روسیه شنیده میشود.
تاماهاوک چیست؟
تاماهاوک نوعی موشک کروز دوربرد است که با موتور جت توربوفن کار میکند و از طریق سامانههای ناوبری پیشرفته مانند GPS و DSMAC هدایت میشود. این موشک توسط شرکت آمریکایی ریتیون (Raytheon) تولید شده و ارتشهای ایالات متحده، بریتانیا، استرالیا و هلند از آن بهره میبرند. هر فروند موشک تاماهاوک قیمتی بیش از ۱.۳ میلیون دلار دارد، طول آن حدود ۶ متر است و دارای کلاهکی ۴۵۰ کیلوگرمی میباشد.
ویژگی منحصربهفرد موشکهای تاماهاوک
نسخههای جدید این موشک میتوانند در نزدیکی هدف در حالت شناوری یا Loiter باقی بمانند و حتی در حین پرواز، هدف جدیدی برای آنها تعریف شود. این انعطافپذیری باعث میشود تاماهاوک در عملیاتهای دقیق و پیچیده شرکتهای غربی به گزینهای بسیار کارآمد تبدیل شود.

تاریخچه تولید و توسعه تاماهاوک
تاماهاوک از دهه ۱۹۷۰ میلادی توسط جنرال داینامیکس طراحی شد و پس از آن شرکتهای مختلفی مانند مکدانل داگلاس، هیوز و در نهایت ریتیون در تولید آن نقش داشتند. در طول این سالها بیش از ۱۲ گونه از آن ساخته شده است؛ از مدلهای هستهای و ضدکشتی گرفته تا نسخههای متعارف زمینی. ایالات متحده در سالهای اخیر قراردادهای جدیدی برای تولید نسخههای پیشرفتهتر با ریتیون منعقد کرده است تا ناوگان موشکی خود را بهروز نگه دارد.
گونهها و نسخههای مختلف موشک Tomahawk
مهمترین نسخههای این موشک شامل بیجیام-۱۰۹ای (هستهای)، آرجیام/یوجیام-۱۰۹بی (ضدکشتی)، بیجیام-۱۰۹سی و ۱۰۹دی (تهاجم زمینی) و آرجیام/یوجیام-۱۰۹ئی موسوم به تاکتیکال تاماهاوک هستند. نسخههای جدیدتر آن دارای سرعت، دقت و هوش مصنوعی بالاتری بوده و میتوانند اهداف متحرک را نیز با دقت بالا مورد اصابت قرار دهند.
قابلیت هدایت ترکیبی GPS و DSMAC
موشکهای بلوک ۳ و ۴ تاماهاوک با بهرهگیری از ترکیب سیستم ناوبری GPS و فناوری تصویربرداری DSMAC، دقتی فوقالعاده در شناسایی و هدفگیری دارند. این ویژگی باعث میشود بتوانند اهداف حیاتی مانند پایگاهها، تاسیسات نفتی یا مراکز فرماندهی دشمن را از فواصل چند هزار کیلومتری نابود کنند.

نقش تاماهاوک در جنگهای مدرن
موشکهای تاماهاوک در بسیاری از عملیاتهای نظامی آمریکا از جمله جنگ خلیج فارس، حملات به سوریه و عراق استفاده شدهاند و همواره بهعنوان یکی از ابزارهای آغاز حملات دقیق هوایی شناخته میشوند. کارشناسان معتقدند در صورت ارسال این موشکها به اوکراین، احتمالاً برای هدف قرار دادن زیرساختهای کلیدی روسیه مورد استفاده قرار خواهند گرفت؛ هرچند این اقدام میتواند به افزایش تنشهای سیاسی در سطح جهانی منجر شود.
تأثیر احتمالی تاماهاوک بر موازنه جنگ
تحلیلگران نظامی بر این باورند که هرچند موشک تاماهاوک یکی از کارآمدترین و گرانقیمتترین تسلیحات آمریکاست، اما به تنهایی نمیتواند سرنوشت جنگ را تغییر دهد. این موشکها بیشتر برای حملات دقیق اولیه و نابودی مراکز حیاتی استفاده میشوند. واکنش خشمگینانه روسیه به شایعات ارسال تاماهاوک به اوکراین نشان میدهد که کرملین این سلاح را تهدیدی بالقوه برای امنیت خود تلقی میکند.
با توجه به ادامه درگیریها در اروپا و افزایش رقابت نظامی بین قدرتهای بزرگ، به نظر میرسد تاماهاوک همچنان بهعنوان یکی از نمادهای قدرت نظامی آمریکا در معادلات جهانی باقی بماند.













