تحقیق در مورد آلرژی یا حساسیت، علائم و درمان آن

حتماً برای شما هم پیش آمده که با گرد و غبار، گرده گل یا یک ماده غذایی خاص، دچار خارش، آبریزش بینی یا کهیر شده باشید. این واکنش‌ها، که ما به آن‌ها آلرژی یا حساسیت می‌گوییم، زمانی رخ می‌دهند که سیستم ایمنی بدن ما نسبت به یک ماده بی‌ضرر (مانند گرده گیاهان یا برخی غذاها) واکنش نشان می‌دهد و آن را به عنوان یک مهاجم خطرناک تلقی می‌کند.

**علت اصلی چیست؟**
بدن برای مقابله با این ماده بی‌خطر، ماده‌ای به نام “هیستامین” آزاد می‌کند. همین هیستامین است که باعث بروز علائم ناخوشایند آلرژی مانند عطسه، سرفه، خارش پوست، آبریزش بینی و چشم یا مشکلات تنفسی می‌شود.

**انواع آلرژی‌های شایع:**
* **آلرژی‌های فصلی:** حساسیت به گرده درختان و گیاهان در بهار و پاییز.
* **آلرژی به حیوانات:** حساسیت به مو یا پوسته‌های ریز پوست حیوانات خانگی.
* **آلرژی غذایی:** حساسیت به مواد غذایی مانند بادام زمینی، شیر، تخم مرغ یا ماهی.
* **آلرژی به گرد و غبار:** حساسیت به مایت‌های ریز موجود در گرد و غبار خانه.

**راه‌های کنترل و درمان:**
خوشبختانه روش‌های مختلفی برای مدیریت و کاهش علائم آلرژی وجود دارد:

۱. **پیشگیری بهترین درمان است:** سعی کنید ماده حساسیت‌زا را شناسایی کرده و از آن دوری کنید. مثلاً در فصل گرده افشانی پنجره‌ها را ببندید یا پس از بازی با حیوان خانگی دست‌های خود را بشویید.

۲. **استفاده از داروها:** داروهای ضدحساسیت (آنتی‌هیستامین) می‌توانند به سرعت علائمی مانند خارش و عطسه را کاهش دهند. استفاده از اسپری‌های بینی استروئیدی نیز برای کنترل التهاب بینی بسیار موثر است.
*توجه: مصرف هرگونه دارو باید با تجویز پزشک باشد.*

۳. **مراجعه به پزشک:** اگر آلرژی شما شدید است یا با روش‌های ساده کنترل نمی‌شود، حتماً به یک پزشک متخصص آلرژی مراجعه کنید. پزشک می‌تواند با انجام تست‌های پوستی یا خونی، ماده حساسیت‌زای دقیق را شناسایی کرده و در موارد خاص، درمانی به نام “ایمونوتراپی” (حساسیت‌زدایی) را پیشنهاد کند. در این روش، با تزریق تدریجی مقدار بسیار کمی از ماده حساسیت‌زا، بدن شما به مرور زمان به آن عادت می‌کند.

به یاد داشته باشید که آلرژی اگرچه ممکن است آزاردهنده باشد، اما در بسیاری از موارد قابل کنترل است و شما می‌توانید با شناسایی محرک‌ها و دنبال کردن درمان مناسب، یک زندگی عادی و راحت داشته باشید.

آلرژی یا حساسیت چیست؟

آلرژی که به آن حساسیت هم می‌گویند، زمانی اتفاق می‌افتد که سیستم دفاعی بدن ما بیش از حد به بعضی چیزهای معمولی واکنش نشان می‌دهد. در ادامه با نشانه‌ها و راه‌های درمان آن آشنا خواهید شد. با ما همراه باشید.

افرادی که آلرژی دارند، سیستم ایمنی بدنشان بسیار حساس است و به موادی که در محیط اطراف وجود دارند و معمولاً بی‌ضرر هستند، به شکلی افراطی پاسخ می‌دهد.

به عنوان مثال، گرده‌ی گلها و گیاهان می‌تواند سیستم ایمنی یک فرد حساس را طوری فعال کند که انگار بدن در معرض یک تهدید جدی قرار گرفته است. آلرژی مشکل بسیار رایجی است و تقریباً از هر ده نفر، دو نفر به شکلی از آن دچار هستند.

عوامل آلرژی‌زا

بعضی چیزها که وارد بینی و بعد هم ریه‌های ما می‌شوند، می‌توانند باعث بدتر شدن آسم آلرژیک شوند. این چیزها شامل موارد زیر هستند:
⇐ حشرات
⇐ گردوغبار
⇐ گرده درختان و گیاهان
⇐ مو، پوست، پر یا بزاق حیوانات
⇐ هوای سرد
⇐ آلودگی هوا
⇐ دود سیگار و تنباکو
⇐ بوی تند مواد شیمیایی
⇐ عطر یا سایر محصولات خوشبو
⇐ احساسات قوی که باعث خنده یا گریه‌ی زیاد می‌شوند

بعضی افراد وقتی به چیزی که به آن حساسیت دارند دست می‌زنند یا آن را می‌خورند و می‌آشامند، ممکن است دچار حساسیت شوند. گاهی این واکنش‌های حساسیتی می‌توانند بسیار شدید باشند و حتی جان فرد را به خطر بیندازند. برای مثال، در یک واکنش آلرژیک شدید به نام شوک آنافیلاکسی، نفس کشیدن برای فرد بسیار سخت می‌شود.

پزشک برای اینکه بفهمد شما به چه چیزی حساسیت دارید، آزمایش‌هایی روی سیستم ایمنی بدن انجام می‌دهد. در این آزمایش‌ها، پزشک معمولاً مقدار بسیار کمی از ماده‌ی حساسیت‌زا را روی پوست می‌مالد یا با سوزن بسیار نازکی به زیر پوست تزریق می‌کند. سپس پوست را بررسی می‌کند تا ببیند آیا واکنشی نشان می‌دهد یا نه.

اگر به هر دلیلی نتوان آزمایش پوستی انجام داد، به جای آن، با یک آزمایش خون می‌توان نوع حساسیت را تشخیص داد.

علائم حساسیت

علائم حساسیت را می‌توان به سه دسته سبک، متوسط و شدید تقسیم کرد.

۱. واکنش سبک: نشانه‌هایی هستند که فقط یک قسمت از بدن را درگیر می‌کنند. مثل قرمزی، خارش و آب آمدن از چشم. این علائم به بخش‌های دیگر بدن سرایت نمی‌کنند.

۲. واکنش متوسط: این نشانه‌ها در چندین ناحیه از بدن پخش می‌شوند. برای مثال، ممکن است خارش چشم به خارش گلو و احساس تنگی نفس تبدیل شود.

۳. واکنش شدید: این حالت که آنافیلاکسی نام دارد، کمیاب اما بسیار خطرناک است و یک موقعیت اورژانسی پزشکی محسوب می‌شود. در این مورد، حساسیت تمام بدن را فرا می‌گیرد.

ممکن است این حالت با خارش ناگهانی چشم و صورت شروع شود و در مدت کوتاهی به تمام بدن گسترش یابد. سپس نشانه‌های جدی‌تری مانند درد شکم، انقباض عضلات، حالت تهوع و اسهال ظاهر می‌شوند. در همین حال، تورم راه‌های هوایی و دستگاه گوارش به حدی می‌رسد که نفس کشیدن و قورت دادن غذا بسیار سخت می‌شود.

احساس گیجی و منگی هم از علائم این نوع حساسیت هستند، زیرا در وضعیت آنافیلاکسی، فشار خون به طور ناگهانی افت شدیدی می‌کند.

شباهت علائم آلرژی و علائم سرماخوردگی

یک نکته مهم درباره نشانه‌های آلرژی این است که خیلی شبیه علائم سرماخوردگی هستند! به همین دلیل باید با دقت به نشانه‌ها نگاه کنید تا بفهمید واقعاً کدام یک را تجربه می‌کنید.
مثلاً یک فرق بین سرماخوردگی و آلرژی این است که در سرماخوردگی ممکن است بدن درد و احساس کسالت داشته باشید (اگرچه همیشه اینطور نیست)، اما در آلرژی معمولاً چنین چیزی احساس نمی‌شود.
یا مثال دیگر: در سرماخوردگی معمولاً کهیر و خارش پوست اتفاق نمی‌افتد، ولی گاهی در آلرژی این علائم دیده می‌شوند. در کل می‌توان گفت این دو مشکل بسیار به هم شبیه هستند و باید تفاوت‌های کوچک بین آن‌ها را بدانید.

راه درمان آلرژی و پیشگیری از آن

برای تشخیص درست آلرژی، پزشک ابتدا شما را معاینه می‌کند و در مورد نشانه‌های بیماری از شما سؤال می‌پرسد تا مطمئن شود مشکل شما ناشی از یک عفونت ویروسی نیست. همچنین آزمایش‌های مخصوصی برای تشخیص آلرژی وجود دارد.
مدت زمان آلرژی تا زمانی است که فرد در تماس با ماده حساسیت‌زا باشد، مثل حیوان خانگی یا یک گیاه خاص. بهترین راه برای بهبودی، دوری از آن ماده غذایی، تغییر محیط زندگی یا ترک مکانی است که هوایش باعث آلرژی می‌شود.
همچنین استفاده از داروهای آنتی‌هیستامین و ضدالتهاب، که به شکل اسپری بینی و دهان موجود است، می‌تواند نشانه‌های آلرژی را کنترل کرده و به طور موقت از بدتر شدن بیماری جلوگیری کند.
افرادی که آلرژی دارند باید به طور منظم نزد پزشک بروند و از روش ایمونوتراپی یا واکسن‌های آلرژی (تزریقی یا خوراکی) استفاده کنند تا به تدریج واکنش نامناسب سیستم ایمنی بدنشان کاهش یابد.
متخصصان آلرژی برای پیشگیری از مواجهه با عوامل آلرژی‌زا، راهکارهای زیر را پیشنهاد می‌دهند:
← در فصل‌هایی که آلرژی شایع است، گزارش‌های هواشناسی را از طریق روزنامه، رادیو یا تلویزیون پیگیری کنید تا از مقدار گرده موجود در هوا آگاه شوید.
در طول این فصل‌ها، درها و پنجره‌های خانه و ماشین را بسته نگه دارید.
← برای جلوگیری از تماس با گرده‌ها، میزان آن را در هوا بررسی کنید. در بهار و تابستان، که زمان گرده�افشانی گیاهان است، معمولاً غلظت گرده در شب بیشتر است. اما در اواخر تابستان و اوایل پاییز، این مقدار در ساعات اولیه روز افزایش می‌یابد.
← بعد از برگشتن به خانه، دوش بگیرید، موهایتان را بشویید و لباس‌هایتان را عوض کنید.
← وقتی بیرون از خانه کار می‌کنید، از ماسک فیلتردار استفاده کنید و داروهای تجویزی خود را به موقع مصرف کنید.
← ممکن است پزشک یک یا چند دارو برای کنترل علائم شما تجویز کند. بعضی از این داروها بدون نسخه نیز در دسترس هستند.
← اگر قبلاً سابقه آلرژی فصلی داشته‌اید، پزشک ممکن است دو هفته قبل از شروع فصل، مصرف داروهای شما را آغاز کند.

درمان آلرژی با طب سنتی

⇐ آب سیب یا کاهو سکنجبین

بر پایه منابع طب سنتی، نوشیدن آب سیب برای کسانی که حساسیت دارند بسیار سودمند است و پیشنهاد می‌شود. همچنین، مصرف کاهو همراه با سکنجبین نیز در کاهش نشانه‌های آلرژی و آرامش بخشیدن مؤثر است.

⇐ حریره بادام

برای درست کردن این حریره بادام که به کاهش حساسیت کمک می‌کند، ابتدا ده عدد بادام را در آب خیس کنید و سپس پوست آن‌ها را بگیرید. بعد، بادام‌های پوست‌کنده را داخل مخلوط‌کن بریزید. یک قاشق غذاخوری عسل را در مقداری آب گرم حل کنید و این مخلوط را به بادام‌ها اضافه نمایید. حالا همه مواد را با هم مخلوط کنید. در پایان، مخلوط را روی شعله کم گاز قرار دهید و مرتب هم بزنید تا قوام پیدا کند و غلیظ شود.

⇐ روغن عصاره ای لیمو

می‌توانید این روغن را به چای یا نوشیدنی‌های دیگر اضافه کنید تا واکنش‌های آلرژیک را از داخل بدن بهبود بخشید. برای تهیه یک ترکیب ضدآلرژی، می‌توانید روغن اسطوخودوس را با نعنا مخلوط کرده و روی قسمت‌های آسیب‌دیده پوست بمالید یا به عنوان محلول غرغره از آن استفاده کنید.

همچنین این روغن برای ضدعفونی کردن هوا و کاهش عوامل آلرژی‌زایی مانند حشرات و آلاینده‌ها مفید است. برای استفاده موضعی، کافی است آن را با یک روغن پایه دیگر ترکیب کرده و روی پشت، اطراف بینی و گردن بمالید.

⇐ روغن عصاره ای نعناع

برای استفاده از این روغن، می‌توانید آن را در یک لیوان آب سرد یا گرم بریزید و خوب هم بزنید. همچنین می‌توانید آن را با روغن بادام، روغن جوجوبا یا هر روغن حامل دیگری ترکیب کرده و روی پیشانی، سینه یا قسمت‌های دیگر بدن بمالید.

توجه داشته باشید:
استفاده بیش از حد از روغن نعناع ممکن است عوارض داشته باشد.
کسانی که به منتول حساسیت دارند، نباید از این روغن استفاده کنند.

⇐ روغن ریحان

می‌توانید روغن ریحان را با یک روغن پایه مانند روغن نارگیل یا بادام شیرین مخلوط کرده و سپس آن را روی گردن، قفسه سینه و شقیقه‌های خود بمالید. روش دیگر این است که چند قطره از این روغن را در دستگاه پخش کننده قرار دهید یا به کمک بخور از آن استفاده کنید. برای بخور، کافی است چند قطره روغن ریحان را به آب جوش اضافه کنید و سپس بخار آن را چندین بار تنفس کنید.

پیشنهاد: اصلی‌ترین دلایل چرب و مرطوب بودن پوست چیست؟