هیچ محصولی در سبد خرید نیست.
زمان مطالعه1 دقیقه
می پسنـدم0
اندازه متن12
با دنیای اسیدها آشنا شوید؛ از نوع خوراکی تا صنعتی!
اسیدها مواد شیمیایی هستند که در دو دسته اصلی جای میگیرند. برخی از آنها کاملاً بیخطر و حتی خوراکی هستند، مثل اسیدهایی که در میوههای ترش مزه مانند لیمو پیدا میشود. این نوع اسیدها به غذاها طعم میدهند و برای بدن ما مفید هستند.
در مقابل، اسیدهای صنعتی قرار دارند که بسیار قوی و خطرناکند. این اسیدها در کارخانهها و برای تولید محصولات مختلف به کار میروند و به دلیل قدرت خورندگی بالا، باید در استفاده از آنها نهایت دقت و احتیاط را به خرج داد.
ترکیبهای اسیدی، مواد شیمیایی مهمی هستند که در زندگی روزمره ما حضور پررنگی دارند. از محیط خانه و آشپزخانه گرفته تا صنایع و کارخانههای بزرگ، این مواد به شکلهای مختلفی دیده میشوند و کاربردهای گوناگونی دارند.
اسیدهای خوراکی موادی هستند که مزهی ترش به غذاها و نوشیدنیها میدهند. این مواد به طور طبیعی در بسیاری از خوراکیهای روزمره وجود دارند. مثلاً در میوههایی مثل لیمو، پرتقال و سیب، نوعی اسید خوراکی یافت میشود. ماست هم به خاطر داشتن اسید لاکتیک ترش مزه است و سرکه نیز به دلیل وجود اسید استیک طعم تندی دارد. این اسیدها علاوه بر ایجاد طعم ترش، به حفظ تازگی غذاها، بهتر پخته شدن آنها و متعادل کردن میزان اسیدیته کمک میکنند و در نتیجه باعث خوشمزهتر شدن خوراکیها میشوند.
اسیدهای خوراکی خصوصیات ویژهای دارند. معمولاً مزهای ترش و تیز دارند و در طعمدار کردن و متعادل کردن اسیدیته مواد غذایی نقش ایفا میکنند. این اسیدها به صورت نگهدارندههای طبیعی عمل کرده و از تکثیر میکروبها جلوگیری میکنند. اغلب اسیدهای خوراکی به آسانی در آب حل میشوند و به طور طبیعی در میوهها، سبزیجات و فرآوردههای تخمیری یافت میشوند. این مواد میتوانند روی ویژگیهایی مانند رنگ و بافت غذا تأثیر بگذارند و در مراحل مختلف آشپزی نیز کاربرد دارند.
اسیدهای خوراکی کاربردهای گوناگونی دارند. از این اسیدها به عنوان طعمدهندههای طبیعی در خوراکیها و نوشیدنیها استفاده میشود تا طعم ترش و مطبوعی ایجاد کنند و خوردن آنها لذتبخشتر شود. این اسیدها همچنین نقش نگهدارنده را هم بازی میکنند؛ به این صورت که مدت نگهداری محصولات غذایی را بیشتر کرده و از رشد میکروبها جلوگیری میکنند. در صنعت غذا، از اسیدهای خوراکی برای تنظیم اسیدیته و نیز بهتر کردن بافت و رنگ محصولات استفاده میشود. علاوه بر اینها، در تهیه خمیر و پخت غذاها، این اسیدها باعث بالا رفتن کیفیت و ایمنی مواد غذایی میشوند و به بهبود بافت و رنگ آنها کمک میکنند.
بعضی از اسیدها در مواد غذایی که میخوریم وجود دارند و برای خوردن بیضرر هستند. برای مثال، اسید سیتریک در میوههای ترش مثل لیمو و پرتقال پیدا میشود. اسید مالیک هم در سیب وجود دارد. اسید لاکتیک را میتوان در غذاهای تخمیرشده مانند ماست و کیمچی دید. سرکه هم حاوی اسید استیک است. علاوه بر اینها، اسید تارتاریک که بیشتر در انگور یافت میشود و در آشپزی هم کاربرد دارد، و اسید فرمیک که در عسل و بعضی میوههای ترش وجود دارد، از دیگر انواع اسیدهای خوراکی هستند.
اسیدهای صنعتی معمولاً به مقدار زیاد برای ساخت و پردازش مواد گوناگون استفاده میشوند. از مهمترین این اسیدها میتوان به اسید سولفوریک، اسید هیدروکلریک، اسید نیتریک، اسید استیک و اسید فسفریک اشاره کرد. این مواد به خاطر ویژگیهای خاص شیمیایی و کاربردهای صنعتی، نقش بسیار مهمی در فرآیندهای تولید و صنعت ایفا میکنند.
اسیدهای صنعتی ویژگیهای منحصر به فردی دارند. این مواد معمولاً قدرت خورندگی بسیار بالایی دارند و به سرعت با سایر اجسام ترکیب میشوند. وقتی این اسیدها غلیظ باشند، میتوانند به بافت پوست و بسیاری از مواد دیگر صدمه بزنند و به همین دلیل در زمان کار با آنها باید دقت زیادی به خرج داد. بیشتر اسیدهای صنعتی به آسانی در آب حل میشوند و در صنعت و تولید مواد شیمیایی وظایف مهمی بر عهده دارند. علاوه بر این، در بسیاری از واکنشهای شیمیایی نقش تسریعکننده را بازی میکنند و به ساخت فرآوردههای گوناگون کمک میکنند.
اسیدهای صنعتی مختلفی وجود دارند که هر کدام کاربردهای ویژهای در صنعت دارند. برخی از مهمترین آنها عبارتاند از: اسید سولفوریک، اسید هیدروکلریک، اسید نیتریک، اسید استیک، اسید فسفریک و اسید فرمیک.
اسید سولفوریک در ساخت کودهای شیمیایی، پالایش نفت و همچنین در ساخت باتریهای ماشین استفاده میشود. اسید هیدروکلریک هم برای پاک کردن زنگزدگی از روی فلزات، تصفیه آب و تولید برخی مواد شیمیایی دیگر به کار میرود.
اسید نیتریک در تولید مواد منفجره، رنگها و نیز در صنایع فولادسازی نقش دارد. اسید استیک نیز در تهیه سرکه، تولید پلاستیک و به عنوان یک ماده پایه در صنایع شیمیایی استفاده میشود.
اسید فسفریک بیشتر در تولید کود و همچنین در برخی مواد خوراکی کاربرد دارد. در نهایت، اسید فرمیک در صنعت پارچه و چرم، و نیز به عنوان یک ماده ضدعفونیکننده مورد استفاده قرار میگیرد.
اسید سولفوریک قویترین اسیدی است که در صنعت استفاده میشود. این ماده بسیار فعال و خورنده است و وقتی غلیظ باشد، میتواند به راحتی بسیاری از چیزها را از بین ببرد. از این اسید در کارهای مختلف صنعتی مثل ساخت کود، پالایش نفت و درست کردن باتریهای ماشین استفاده میکنند. به دلیل همین قدرت بالای تخریب و واکنشپذیری زیاد، اسید سولفوریک به یکی از مهمترین و پراستفادهترین اسیدها در دنیای صنعت تبدیل شده است.
فرق اصلی اسیدهای خوراکی و صنعتی، در کاربرد و میزان قدرت آنهاست. اسیدهای خوراکی، مثل اسید سیتریک و اسید استیک، بیشتر برای طعم دادن، نگهداری و بهتر کردن کیفیت غذاها به کار میروند. این اسیدها معمولاً به مقدار کم و بیخطری در مواد غذایی و نوشیدنیها وجود دارند و باعث میشوند مزه غذا بهتر شده و مدت بیشتری تازه بمانند.
اما اسیدهای صنعتی مانند اسید سولفوریک و اسید نیتریک، بسیار قوی و خورنده هستند. از این اسیدها در کارخانهها و صنایع، برای تولید مواد شیمیایی، تصفیه کردن و دیگر کارهای تخصصی استفاده میشود. این مواد معمولاً غلظت بالایی دارند و به سرعت واکنش میدهند؛ به همین دلیل در زمان استفاده و نگهداری از آنها باید خیلی مراقب بود. در نتیجه، اسیدهای صنعتی نقش مهمی در فرآیندهای تولیدی دارند، در حالی که اسیدهای خوراکی بیشتر برای بهتر کردن و حفظ کیفیت مواد غذایی استفاده میشوند.
