هیچ محصولی در سبد خرید نیست.
زمان مطالعه1 دقیقه
می پسنـدم0
اندازه متن12
طاق شاه عباسی، یکی از شاهکارهای معماری ایران در دوران صفویه است. این طاق که به دستور شاه عباس اول ساخته شد، نمونه ای از هنر و مهندسی آن زمان به شمار میرود. این بناها معمولاً به عنوان بخشی از پلها، ورودی بازارها، یا مساجد بزرگ ساخته میشدند و علاوه بر استحکام، زیبایی خاصی داشتند.
ویژگی اصلی این طاقها، طراحی قوس دار و استفاده از آجر و کاشیهای رنگی است که جلوهای چشمگیر به بنا میبخشند. این طاقها نه تنها برای استحکام بیشتر ساخته میشدند، بلکه نمادی از قدرت و هنر دوران صفوی نیز بودند. امروزه بسیاری از این طاقها در شهرهای تاریخی ایران مانند اصفهان و قزوین دیده میشوند و گردشگران زیادی را به خود جذب میکنند.
اگر به شهر طبس سفر کرده باشید یا در مورد جاذبههای تاریخی آن تحقیق کرده باشید، حتماً در اولین بررسیها به نام طاق شاه عباسی برمیخورید. این بنا گوهری درخشان در دل روستای خرو به شمار میرود.
طاق شاه عباسی را میتوان چشمنوازترین و خارقالعادهترین اثر تاریخی طبس دانست که چندین عنوان و رکورد ویژه را در اختیار دارد. این سازه در حقیقت یک سد با بلندای ۶۰ متر است که برای ۵۵۰ سال، لقب بلندترین سد جهان را حفظ کرده بود. این بنای بیهمتا در روستای کهن خرو، که هفتصد سال قدمت دارد و در ۲۷ کیلومتری شهر طبس جای گرفته، قرار دارد.
طاق شاه عباسی، یک سازه تاریخی بینظیر در ایران است که در زمان حکومت صفویان ساخته شده است. این بنا نه تنها قدیمیترین و بزرگترین سد قوسی در جهان محسوب میشود، بلکه به خاطر نازک بودن بخش بالایی آن که تنها یک متر عرض دارد، به عنوان باریکترین سد دنیا نیز شناخته میشود. بخش قوسی شکل و آجری سد، بر روی پایههای سنگی کوه و در دو طرف دره استوار شده است.
بلندی این طاق آجری به ۱۱ متر میرسد. سد در درهای باریک ساخته شده که علاوه بر کنترل سیلابها، باعث میشود بیشترین بهره از آب ذخیره شده در پشت آن برداشت شود. همچنین، به دلیل محل قرارگیری خروجی آب، هیچ گونه رسوبی در پشت سد جمع نمیگردد و این ویژگی باعث شده که این سازه قرنها بدون نیاز به تعمیر و بازسازی به فعالیت خود ادامه دهد.
طاق بلندی که از دو سوی رودخانه به سمت بالا کشیده شده، در بلندترین نقطه به ۱۷ متر میرسد. این بخش، قدیمیترین قسمت سد به شمار میرود. چیدمان آجرها به شکل دایرهوار و منحنی تا دیوارههای کوه ادامه دارد و همین موضوع، استحکام زیادی به این سازه بخشیده است. در بالاترین بخش سد، یعنی تاج آن، سازه به صورت یک قوس بزرگ درآمده تا بتواند پهنای زیاد دره را کامل پوشش دهد. به باور historians، بخش بالایی سد در دوره شاه عباس ساخته شده است.
بر روی دیوارههای سد، نگارههایی از چند بز کوهی دیده میشود که گمان میرود نمادی از آرزوی برکت و فراوانی باشند. قدمت این سنگنگارهها تا هفت هزار سال برآورد شده است.
آنچه این سد را در میان دیگر سدها ویژه میکند، نازک بودن بخش فوقانی آن است. این قسمت با وجود ضخامت کم (حدود یک متر)، به دلیل فرم قوسی و گرد خود، مقاومت بسیار خوبی در برابر سیلهای شدید رودخانه نهرین دارد. به کارگیری قلوهسنگهای بزرگ در این بخش نیز بر استواری آن افزوده است. امروزه مهندسان و معماران، از این سد به عنوان نمونهای کمنظیر و مهندسیشده در زمینه معماری سدهای آبی یاد میکنند.
کلام پایانی
سد و طاق شاه عباسی، بنایی بیهمتا در میان آثار تاریخی است که با گذشت سالها، همچنان از شهر طبس در برابر سیلابهای رودخانه نهرین محافظت میکند. بر ماست که با شناخت و بازدید از این شاهکار کهن، بیش از گذشته در پاسداری و نگهداری از چنین آثاری بکوشیم.
پیشنهادی: طاق بستان کجاست
