هیچ محصولی در سبد خرید نیست.
زمان مطالعه2 دقیقه
می پسنـدم0
اندازه متن12
نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران، پلیسی است که مسئولیت حفظ امنیت و آرامش در جامعه را بر عهده دارد. این نیرو وظیفه دارد از مردم محافظت کند، نظم عمومی را برقرار نگه دارد و با تخلفات و جرائم مقابله نماید. مأموران این نهاد در خیابانها، جادهها و اماکن مختلف حاضر میشوند تا به شهروندان خدمت رسانی کنند و محیطی امن برای زندگی فراهم آورند. فعالیتهای آن شامل مواردی مانند کنترل ترافیک، مبارزه با مواد مخدر، پیشگیری از وقوع جرم و دستگیری مجرمان است. نیروی انتظامی سعی میکند با رفتار محترمانه و قانونمند، اعتماد مردم را جلب کند و در جهت ایجاد جامعهای ایمن و با نشاط تلاش نماید.
پلیس که با نام نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران نیز شناخته میشود، به صورت مخفف «ناجا» نامیده میشود. این نیرو در سال ۱۳۷۰ از ادغام سه سازمان شهربانی، ژاندارمری و کمیته انقلاب اسلامی تشکیل شد. امروزه ناجا به عنوان نیروی اصلی و رسمی برای برقراری امنیت و نظم در داخل کشور فعالیت میکند.
رنگ اصلی لباسها در نیروی انتظامی، سبز است. اما امروزه بسته به نوع وظیفه هر بخش، از لباسهای مختلفی با رنگ و مدلهای گوناگون نیز استفاده میشود.
این لباسها در بخشهای مختلف به این شکل است:
– در تمامی واحدهای ستادی و یگانها: پیراهن سبز روشن و شلوار سبز تنده.
– در یگانهای عملیاتی: لباس رزم یکدست به رنگ سبز پررنگ.
– در یگانهای ویژه: لباس رزم با رنگ و طرح لجنی پیکسلی.
– در مرزبانی و دریابانی: لباس رزم با رنگ خاکی و طرح لجنی.
– در پلیس راهنمایی و رانندگی: پیراهن سفید و شلوار سرمهای.
امنیت شهری و کشوری به شکل امروزی آن، حدود صد سال پیش در ایران شروع به کار کرد. ناصرالدین شاه قاجار در سفرهایی که به کشورهای اروپایی داشت، با پلیس مدرن آنجا آشنا شد. او سپس با استخدام یک افسر ایتالیایی به نام «کنت دومونت فورت»، اولین سیستم پلیس جدید را در ایران پایهگذاری کرد.
ساختار پلیس در ایران برای سالهای طولانی شامل دو بخش اصلی بود: شهربانی و ژاندارمری. ژاندارمری خود دو قسمت داشت: مرزی و روستایی. پس از انقلاب سال ۱۳۵۷، «کمیته انقلاب اسلامی» نیز به این مجموعه اضافه شد تا در برقراری نظم و امنیت و همچنین پاسداری از ارزشهای جمهوری اسلامی ایران نقش داشته باشد.
پس از انقلاب، تعداد پرسنل پلیس افزایش یافت و نیاز به یکپارچهسازی این نیروها احساس شد. به همین دلیل در سال ۱۳۷۰، مجلس شورای اسلامی قانونی تصویب کرد که بر اساس آن، این سه سازمان در هم ادغام شدند و یک نیروی پلیس یکپارچه به وجود آمد. بر اساس این قانون، دولت یک سال فرصت داشت تا نیروی انتظامی جدید را تشکیل دهد. طبق مقررات جدید، پلیس ایران بهعنوان بخشی از نیروهای مسلح، زیر نظر وزارت کشور قرار گرفت و فرماندهی کل آن با رهبر ایران است.
نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران از سه بخش تقریباً مستقل تشکیل شده است: فرماندهی، حفاظت و اطلاعات، و سازمان عقیدتی سیاسی. بخشهای فرماندهی و حفاظت و اطلاعات، تقریباً در سیستم پلیس همه کشورهای جهان مشترک است.
دوران آریاییها: فرمانروای بزرگان و سالخوردگان
دوره مادها: میانجی
دوره هخامنشیان: فرماندار، حاکم منطقه، محافظ، کاروانسالار، دژبان، نگهبان گذرگاه، ناظران سلطنتی، جاسوسان
دوره سلوکیان: مانند دوره هخامنشیان
دوره اشکانیان: نهاد پلیس
دوره ساسانیان: فرمانده شهر، فرمانده روستا، مرزبانی، سازمان نگهبانان، محافظان مسلح
دوره اسلام: ناظر بازار، پلیس، کلانتر، دستیار، فرمانده پلیس، مسئول پل، نگهبان پل، نگهبان دروازه، مأموران پلیس، فرمانده نظامی، گشت شب، فرمانده گشت، حاکم، نگهدار، مدیر شهر، مسئول شب، گردان شب، نیروهای انتظامی
دوره صفوی: قاضی شهر، کلانتر، رئیس نگهبانان، پاسبان، محافظ، محافظان دروازهها، ناظر کل کشور، شهردار، اداره انتظامات
دوره افشاریه: کلانتر، رئیس محله، فرمانده، معاون، نمایندگان، پاسبان
دوره زندیه: کلانتر، شهردار، ناظر، نقیب، رئیس نگهبانان، گزمه
دوره قاجاریه: تنظیمکننده، رئیس مستخدمان، دهبان، فرمانده پنجاه نفر، فرمانده صد نفر، جلاد، گزمه، رئیس پاسبانان، کلانتر، شهردار
وظایف و مأموریتهای نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران به شرح زیر است:
۱. برقراری نظم و امنیت و تضمین آسایش همگانی و فردی.
۲. مقابلهٔ جدی و پیوسته با هرگونه خرابکاری، تروریسم، شورش و حرکتهای امنیتستیز با همکاری وزارت اطلاعات.
۳. تأمین امنیت برای گردهماییها، تشکلها، راهپیماییها و فعالیتهای قانونی و جلوگیری از هرگونه اجتماع، راهپیمایی و تشکل غیرمجاز و برخورد با بینظمی و اغتشاش.
۴. جمعآوری اخبار و اطلاعات در چارچوب وظایف تعیینشده و همکاری با دیگر سازمانها و نهادهای اطلاعاتی کشور.
۵. حراست از اماکن، تأسیسات و تجهیزات طبقهبندیشده غیرنظامی و حفظ حریم آنها — به جز موارد حساس و حیاتی که به تشخیص شورای عالی امنیت ملی بر عهده سپاه پاسداران است.
۶. محافظت از شخصیتها و مسئولان داخلی و خارجی در سراسر کشور — به جز در پادگانها و تأسیسات نظامی — مگر در مواردی که به تشخیص شورای عالی امنیت ملی، اصل انقلاب یا دستاوردهای آن در خطر باشد که در آن صورت این مسئولیت با سپاه خواهد بود.
۷. جمعآوری سلاح و مهمات غیرمجاز، صدور مجوز نگهداری و حمل سلاح شخصی و نظارت بر نگهداری و مصرف مواد ناریه با هماهنگی وزارت اطلاعات.
۸. انجام وظایف قانونی به عنوان ضابط دادگستری از جمله:
– مبارزه با مواد مخدر
– مبارزه با قاچاق
– مبارزه با فساد و منکرات
– پیشگیری از جرم
– کشف جرائم
– بازرسی و تحقیق
– حفظ آثار جرم
– دستگیری متهمان و مجرمان
– اجرای احکام قضایی
۹. انجام امور تشخیص هویت و کشف علمی جرائم.
۱۰. مراقبت و کنترل مرزهای کشور، اجرای توافقهای مرزی و پیگیری حقوق مرزنشینان و دولت در مرزها و منطقه انحصاری اقتصادی دریاها.
۱۱. اجرای قوانین مربوط به گذرنامه (به جز گذرنامه سیاسی و خدمت) و ورود و اقامت اتباع خارجی با هماهنگی وزارت اطلاعات و وزارت امور خارجه.
۱۲. اجرای قوانین راهنمایی و رانندگی و حفظ حریم راهها.
۱۳. اجرای قوانین و مقررات مربوط به خدمت وظیفه عمومی.
۱۴. نظارت بر اماکن عمومی و انجام امور مرتبط با آنها.
۱۵. همکاری با دیگر نیروهای مسلح در صورت لزوم و با دستور.
۱۶. همکاری با پلیس بینالملل (اینترپل).
۱۷. همکاری با وزارتخانهها، سازمانهای دولتی، بانکها و شهرداریها در چارچوب قوانین.
۱۸. همکاری با نهادهای مرتبط برای توسعه زمینههای فرهنگی به منظور کاهش جرائم و تخلفات.
۱۹. انجام امور امدادی و یاری به مردم در مواقع ضرور با هماهنگی مراجع ذیربط.
۲۰. سازماندهی، تجهیز و آموزش واحدهای انتظامی و آمادهسازی آنها برای انجام مأموریتها.
۲۱. تأمین و حفاظت از تأسیسات، سربازخانهها و قرارگاههای نیروی انتظامی.
۲۲. تأمین دفاع هوایی تأسیسات و نقاط حساس در محدوده سلاحهای ضد هوایی موجود، با هماهنگی نیروی هوایی.
۲۳. تأمین نیازهای پزشکی پرسنل و اداره بیمارستانها و درمانگاههای وابسته.
۲۴. تهیه طرحهای لجستیکی و خرید اقلام و خدمات مورد نیاز و نیز خرید املاک و احداث تأسیسات لازم.
۲۵. تلاش پیوسته برای حفظ امنیت درونی سازمان.
۲۶. تلاش مستمر برای نهادینه کردن فرهنگ و قوانین اسلامی در نیروی انتظامی.
