**همه چیز درباره نشانههای پوکی استخوان**
پوکی استخوان یک بیماری خاموش است. این بیماری باعث میشود استخوانهای شما به تدریج ضعیف و شکننده شوند، بدون آنکه در ابتدا متوجه چیزی شوید. معمولاً تا وقتی استخوانی نشکند، علامت واضحی ندارد. اما برخی نشانهها میتوانند هشداردهنده باشند:
* **کاهش قد:** اگر متوجه شدهید که نسبت به گذشته قدتان کوتاهتر شده است، این میتواند نشانهای از فروریختن مهرههای ستون فقرات در اثر پوکی استخوان باشد.
* **قوز پشت:** خمیدگی و قوز در ناحیه پشت، به ویژه در افراد مسن، اغلب به دلیل شکستگیهای کوچک در مهرهها ایجاد میشود.
* **درد استخوانها و کمر:** ممکن است دردهای مبهم یا ناگهانی در استخوانها یا کمر احساس کنید. این دردها گاهی به دلیل یک شکستگی کوچک است که حتی شاید متوجه آن نشده باشید.
* **شکستگیهای بیدلیل:** یکی از مهمترین نشانهها این است که استخوانها با یک ضربه کوچک و ساده بشکنند. مثلاً بر اثر یک زمین خوردن معمولی از ارتفاع کم، استخوان لگن یا مچ دست بشکند. حتی گاهی سرفه یا خم شدن شدید هم میتواند باعث شکستگی شود.
به یاد داشته باشید که پوکی استخوان در مراحل اولیه هیچ دردی ندارد. بنابراین نباید منتظر ظهور این نشانهها بمانید. اگر در معرض عوامل خطر (مانند سن بالا، یائسگی زودرس، سابقه خانوادگی یا مصرف برخی داروها) هستید، حتماً برای بررسی به پزشک مراجعه کنید.

اسکلت بدن ما از استخوانها تشکیل شده که نقش بسیار مهمی در شکل دادن و نگهداری ساختار بدن دارند. این استخوانها در واقع از دو ماده اصلی ساخته شدهاند: کلسیم و پروتئین. کلسیم باعث سفت و محکم شدن استخوان میشود و پروتئین هم به آن انعطاف و مقاومت میدهد.
یکی از بیماریهای رایجی که برای استخوانها پیش میآید، پوکی استخوان نام دارد. این بیماری بیشتر در میان زنان دیده میشود و باعث میشود تراکم استخوانها کم شود. در نتیجه، استخوانها ضعیف و آسیبپذیر شده و احتمال شکستگی آنها افزایش پیدا میکند.
پوکی استخوان چیست؟
بیماری پوکی استخوان که به آن استخوانِ اسفنجی نیز میگویند، یک بیماری بیسر و صداست که معمولاً تا وقتی مشکلی پیش نیاید، خود را نشان نمیدهد. این بیماری آرام آرام پیشرفت میکند و اغلب زمانی تشخیص داده میشود که یک استخوان میشکند.
شکستگیهای ناشی از این بیماری میتواند مشکلات جدی مانند دردهای طولانی مدت یا وابستگی به دیگران را به دنبال داشته باشد.
در افرادی که پوکی استخوان دارند، حتی یک زمین خوردن کوچک، یک سرفه ساده یا خم شدن ناگهانی که در شرایط عادی بیضرر است، میتواند باعث شکستگی شود. این شکستگیها گاهی به شکل یک ترک و گاهی به صورت خردشدگی کامل استخوان دیده میشود. استخوانهای ستون فقرات، لگن و مچ دست بیشتر از بقیهی نقاط بدن در خطر این نوع شکستگیها قرار دارند.
علائم پوکی استخوان
در ابتدای بیماری پوکی استخوان، معمولاً نشانهی واضحی دیده نمیشود. با این حال، در زنان ممکن است علائمی مانند ناخنهای شکننده و تحلیل لثهها، نشانهی هشداردهندهای از شروع بیماری باشد.
با شدیدتر شدن پوکی استخوان، این نشانهها ممکن است بروز کنند:
* درد در ناحیه کمر یا گردن
* کاهش تدریجی قد
* خمیده شدن پشت
* شکستگیهای پیاپی در استخوانها
عوامل موثر در ایجاد پوکی استخوان
عوامل متعددی وجود دارند که احتمال بروز بیماری پوکی استخوان را بیشتر میکنند. برخی از این عوامل شامل موارد زیر است:
– سن: هر چه سن بالاتر میرود، خطر ابتلا به پوکی استخوان نیز بیشتر میشود.
– جنسیت: بانوان نسبت به آقایان، بیشتر در معرض خطر پوکی استخوان قرار دارند.
– سابقه خانوادگی: اگر پدر یا مادر شما به این بیماری مبتلا بودهاند، احتمال ابتلای شما نیز بیشتر خواهد بود.
– کمبود کلسیم: اگر در برنامه غذایی شما به اندازه کافی کلسیم وجود نداشته باشد، خطر پوکی استخوان افزایش پیدا میکند.
– کمبود ویتامین D: اگر ویتامین D بدن کم باشد، جذب کلسیم در روده کاهش یافته و در نتیجه احتمال ابتلا به پوکی استخوان بیشتر میشود.
– برخی بیماریها: تعدادی از بیماریها مانند کمکاری تیروئید، میتوانند خطر ابتلا به این بیماری را افزایش دهند.
– مصرف برخی داروها: مصرف بعضی داروها مانند کورتیکواستروئیدها نیز ممکن است احتمال بروز پوکی استخوان را بالا ببرد.
تشخیص پوکی استخوان
تشخیص بیماری پوکی استخوان عمدتاً از طریق یک آزمایش ساده به نام سنجش تراکم استخوان صورت میگیرد. در این آزمایش، مقدار مواد معدنی مانند کلسیم درون استخوانهای شما اندازهگیری میشود تا میزان استحکام و سلامت آنها مشخص شود.
درمان پوکی استخوان
هدف اصلی از درمان پوکی استخوان، پیشگیری از شکستگیهای استخوانی است. برای رسیدن به این هدف، معمولاً از ترکیب چند روش استفاده میشود: مصرف داروهای مناسب، اصلاح برنامه غذایی و گنجاندن ورزش و تحرک بدنی در زندگی روزمره.
داروها
داروها نقش بسیار مهمی در درمان پوکی استخوان دارند. انواع مختلفی از داروها برای این بیماری وجود دارد که هر کدام به شیوهای به بهبود وضعیت استخوانها کمک میکنند. برخی از این داروها عبارتاند از:
– بیسفسفوناتها: این گروه از داروها باعث میشوند استخوانها کمتر تجزیه شوند و از تحلیل رفتن آنها جلوگیری میکنند. نمونههایی از این داروها شامل آلندرونات، زولدرونیک اسید، ایباندرونات و ریزدرونات است.
– داروهای آنتی بادی مونوکلونال: این داروها نیز سرعت ضعیف شدن استخوانها را کم میکنند و باعث میشوند استخوانها محکمتر شوند. دونوسوماب، کلسی تونین و رالوکسیفن از جمله این داروها هستند.
داروهای استخوانساز
اگر درمانهای معمول پوکی استخوان برای شما قابل تحمل نباشند یا نتیجه مطلوب را نداشته باشند، پزشک متخصص روماتولوژی ممکن است گزینههای زیر را به شما پیشنهاد کند:
– **روموزوزوماب (Romosozumab):** این دارو از جدیدترین روشهای درمان پوکی استخوان است که به صورت ماهیانه و زیر نظر متخصص تزریق میشود.
– **آبالوپاراتید (Abaloparatid):** ساختار این دارو مشابه هورمون پاراتیروئید در بدن عمل میکند.
– **تریپاراتاید (Teriparatide):** این دارو باعث تحریک تشکیل استخوانهای جدید میشود.
پیشگیری از پوکی استخوان
با رعایت این موارد ساده، میتوانید استخوانهای خود را قوی نگه دارید و احتمال پوکی استخوان را کمتر کنید:
* به اندازه کافی کلسیم و ویتامین D مصرف کنید.
* به طور منظم ورزش و فعالیت بدنی داشته باشید.
* سیگار را ترک کنید.
* از نوشیدن الکل خودداری کنید.
* بیماریهای دیگر خود را کنترل و مدیریت کنید.
برای پوکی استخوان چی بخوریم؟
برای جلوگیری و مقابله با پوکی استخوان، لازم است برنامه غذایی سالم و کاملی داشته باشید. این برنامه باید به اندازه کافی دارای کلسیم، ویتامین D، پروتئین و دیگر مواد مورد نیاز برای محکم نگه داشتن استخوانهایتان باشد.
غذاهای سرشار از کلسیم
کلسیم یک ماده مغذی مهم است که برای محکم و سالم نگه داشتن استخوانهایتان لازم است. برای جلوگیری از کم شدن تراکم استخوان یا درمان آن، بهتر است هر روز بین ۱۰۰۰ تا ۱۲۰۰ میلیگرم کلسیم مصرف کنید. از جمله خوراکیهایی که کلسیم خوبی دارند میتوان به این موارد اشاره کرد:
– شیر و محصولات لبنی مثل پنیر، ماست و شیر سویا
– سبزیجاتی که برگهای سبز دارند مانند بروکلی، کلم و اسفناج
– انواع حبوبات مثل لوبیا، عدس و سویا
– مغزها و دانهها از قبیل بادام، گردو و پسته
غذاهای سرشار از ویتامین D
ویتامین D یکی از ویتامینهای مهم و ضروری برای بدن است که به جذب بهتر کلسیم کمک میکند. برای جلوگیری از ابتلا به پوکی استخوان و همچنین درمان آن، توصیه میشود که هر فرد در روز حدود ۱۵ میکروگرم ویتامین D دریافت کند.
برخی از مواد غذایی که حاوی مقدار مناسبی از این ویتامین هستند عبارتند از:
– ماهیهای چرب مثل سالمون، ساردین و ماهی تن
– زرده تخممرغ
– قارچ
– شیرهای غنیشده با ویتامین D
غذاهای سرشار از پروتئین
پروتئین نقش مهمی در ساختن و ترمیم استخوانهای بدن دارد. برای جلوگیری از پوکی استخوان یا بهبود آن، لازم است هر فرد به ازای هر کیلوگرم از وزن خود، روزانه ۰/۸ گرم پروتئین مصرف کند. برخی از خوراکیهایی که پروتئین خوبی دارند عبارتاند از:
– گوشت قرمز
– مرغ
– ماهی
– شیر و ماست و پنیر
– انواع لوبیا، عدس و نخود
– مغزها و تخمهها
سایر مواد مغذی ضروری برای سلامت استخوانها
برای داشتن استخوانهایی سالم و قوی، علاوه بر کلسیم، ویتامین D و پروتئین، به مواد مغذی دیگری نیز نیاز داریم. این مواد به استحکام و حفظ سلامت استخوانها کمک میکنند. برخی از این مواد مهم عبارتاند از:
* منیزیم
* فسفر
* منگنز
* روی
* ویتامین K
تغذیه مناسب برای ورزشکاران













