دیابت نوع ۲ یک بیماری است که در آن بدن نمیتواند به درستی از قند (گلوکز) استفاده کند. قند، سوخت اصلی بدن ماست و از طریق غذاهایی که میخوریم به دست میآید. برای اینکه این قند وارد سلولها شود و به انرژی تبدیل شود، به هورمونی به نام انسولین نیاز داریم.
در دیابت نوع ۲، یا بدن به اندازه کافی انسولین تولید نمیکند، یا سلولها به درستی به آن پاسخ نمیدهند (به این حالت مقاومت به انسولین میگویند). در نتیجه، قند در خون جمع میشود و سطح آن بالا میرود که در طولانیمدت میتواند به اندامهای بدن آسیب برساند.
**خبر خوب این است که میتوان از دیابت نوع ۲ پیشگیری کرد.** حتی اگر عوامل خطری مانند سابقه خانوادگی داشته باشید، انتخاب یک سبک زندگی سالم میتواند خطر ابتلا به این بیماری را به میزان قابل توجهی کاهش دهد. راههای اصلی برای پیشگیری عبارتند از:
* **وزن متعادل داشته باشید:** اضافه وزن، مهمترین عامل خطر برای دیابت نوع ۲ است. کاهش حتی مقدار کمی از وزن (مثلاً ۵ تا ۷ درصد از وزن بدن) میتواند تاثیر بزرگی داشته باشد.
* **فعالیت بدنی منظم:** سعی کنید در بیشتر روزهای هفته، حداقل ۳۰ دقیقه فعالیت بدنی داشته باشید. پیادهروی تند، دوچرخهسواری یا شنا گزینههای بسیار خوبی هستند. فعالیت بدنی به سلولها کمک میکند تا بهتر به انسولین پاسخ دهند.
* **تغذیه سالم:** یک رژیم غذایی متعادل داشته باشید.
* از غلات کامل (مانند نان سبوسدار و برنج قهوهای)، حبوبات، میوهها و سبزیجات استفاده کنید.
* مصرف قندهای ساده (مانند نوشابه، شیرینی و آبمیوههای صنعتی) و غذاهای فرآوری شده را بسیار کم کنید.
* چربیهای سالم (مانند آجیل، روغن زیتون و ماهی) را جایگزین چربیهای ناسالم کنید.
* **نوشیدنیهای سالم بنوشید:** بهترین نوشیدنی آب است. از مصرف نوشیدنیهای قندی خودداری کنید.
به یاد داشته باشید، برای پیشگیری از دیابت نوع ۲ لازم نیست تغییرات ناگهانی و بزرگی ایجاد کنید. حتی قدمهای کوچک و پایدار نیز میتوانند نتایج بزرگی به همراه داشته باشند.

دیابت نوع 2 چیست؟
دیابت نوع ۲ یک بیماری مزمن است که روی نحوهٔ استفاده بدن از قند خون تأثیر میگذارد. در گذشته به آن دیابت بزرگسالان یا دیابت غیر وابسته به انسولین میگفتند. در این حالت، بدن نمیتواند به خوبی از قند (گلوکز) استفاده کند و آن را به انرژی تبدیل کند. در نتیجه، قند به جای مصرف، در خون جمع میشود و این مسئله به تدریج باعث بروز مشکلات مختلفی برای سلامتی میشود. با آدینوشاپ همراه باشید.
نشانه های دیابت نوع 2
افرادی که به دیابت نوع ۲ مبتلا هستند، معمولاً مجموعهای از نشانهها را تجربه میکنند. نشانههای اصلی دیابت شامل موارد زیر است:
– تکرر ادرار
– احساس تشنگی شدید
– احساس گرسنگی بیش از حد
– کاهش وزن ناخواسته
علاوه بر این، نشانههای دیگری نیز ممکن است مشاهده شود که در تشخیص بیماری کمک میکنند، مانند:
– تاری دید
– خارش پوست
– بیحسی یا گزگز دست و پا
– عفونتهای مکرر، بهویژه عفونتهای واژینال در زنان
– احساس خستگی مداوم
با این حال، بسیاری از افراد در سالهای ابتدایی بیماری، هیچ نشانهای ندارند و بیماری آنها تنها از طریق آزمایشهای معمولی خون تشخیص داده میشود. در موارد نادر، برخی از بیماران ممکن است دچار وضعیت خطرناکی به نام کمای غیرکتونی هایپروسمولار شوند که با قند خون بسیار بالا، کاهش سطح هوشیاری و افت فشار خون همراه است.
نکته مهم این است که در برخی موارد، دیابت نوع ۲ هیچ علامت واضحی ندارد. در چنین شرایطی، فرد ممکن است ماهها یا حتی سالها بدون آگاهی از بیماری خود به زندگی ادامه دهد. پیشرفت دیابت معمولاً آنقدر تدریجی است که گاهی تشخیص نشانهها دشوار میشود. به همین دلیل، بسیاری از افراد تا سالها از وجود این بیماری بیخبر میمانند.
تشخیص دیابت نوع 2
سازمان بهداشت جهانی، بیماری دیابت را (چه از نوع ۱ و چه از نوع ۲) به این صورت تعریف میکند: بالا بودن قند خون به همراه نشانههای بیماری، یا در غیر این صورت، افزایش شاخصها در یکی از این شرایط:
– قند خون ناشتا برابر یا بیشتر از ۷ میلیمول بر لیتر (معادل ۱۲۶ میلیگرم بر دسیلیتر) باشد.
– یا دو ساعت پس از انجام آزمایش تحمل گلوکز خوراکی، قند خون به ۱۱.۱ میلیمول بر لیتر (۲۰۰ میلیگرم بر دسیلیتر) یا بالاتر برسد.
– اگر اندازهگیری تصادفی قند خون، عددی بالاتر از ۱۱.۱ میلیمول بر لیتر (۲۰۰ میلیگرم بر دسیلیتر) را نشان دهد و همزمان نشانههای آشکار بیماری نیز وجود داشته باشد.
روش دیگر برای تشخیص این بیماری، استفاده از آزمایش “هموگلوبین A1c” است که اگر نتیجه آن بیشتر از ۶.۵ درصد باشد، میتوان دیابت را تأیید کرد.
در سال ۲۰۰۹، گروهی از کارشناسان بینالمللی که شامل نمایندگان انجمن دیابت آمریکا، فدراسیون بینالمللی دیابت و انجمن اروپایی تحقیقات دیابت بودند، پیشنهاد کردند که از عدد ۶.۵ درصد هموگلوبین A1c به عنوان مرز تشخیص دیابت استفاده شود. این پیشنهاد در سال ۲۰۱۰ توسط انجمن دیابت آمریکا نیز پذیرفته شد. معمولاً اگر آزمایشی مثبت باشد، باید دوباره تکرار شود، مگر اینکه فرد نشانههای واضح بیماری و قند خون بسیار بالا را داشته باشد.
این اعداد و مرزهای تشخیصی بر اساس پژوهشهایی انتخاب شدهاند که رابطه بین نتایج آزمایشهای مختلف (مانند قند ناشتا، تست تحمل گلوکز و هموگلوبین A1c) و بروز مشکلات سلامتی (مانند آسیب به چشم) را بررسی کردهاند. معمولاً آزمایش قند خون ناشتا یا اندازهگیری تصادفی قند خون به تست تحمل گلوکز ترجیح داده میشود، چون انجام آن برای افراد سادهتر است.
آزمایش هموگلوبین A1c مزایای خاص خود را دارد؛ برای مثال نیاز به ناشتا بودن ندارد و نتیجه آن در طول زمان پایدارتر است. اما نقطه ضعف آن این است که در مقایسه با آزمایش مستقیم قند خون، هزینه بیشتری دارد. بر اساس تخمینها، حدود ۲۰ درصد از افراد مبتلا به دیابت در آمریکا از بیماری خود خبر ندارند.
**تفاوت بین نوع ۱ و ۲ دیابت:**
دیابت نوع ۲ با دو ویژگی اصلی شناخته میشود: مقاومت بدن در برابر انسولین (یعنی بدن به درستی از انسولین استفاده نمیکند) و تولید ناکافی انسولین. این شرایط با دیابت نوع ۱ کاملاً متفاوت است. در دیابت نوع ۱، سیستم ایمنی بدن به سلولهای تولیدکننده انسولین در لوزالمعده حمله میبرد و در نتیجه بدن تقریباً هیچ انسولینی تولید نمیکند. نوع دیگری از دیابت نیز وجود دارد که فقط در زمان بارداری ظاهر میشود.
به طور معمول، پزشکان میتوانند بر اساس شرایط بیمار، نوع دیابت (۱ یا ۲) را تشخیص دهند. اگر در تشخیص شک و تردیدی وجود داشته باشد، از آزمایشهای کمکی استفاده میشود. برای تأیید دیابت نوع ۱، آزمایش آنتیبادی انجام میگیرد و برای تشخیص دیابت نوع ۲، سطح “پپتید C” در خون اندازهگیری میشود.
پیشگیری از دیابت نوع 2
برای پیشگیری یا به تأخیر انداختن دیابت نوع ۲، میتوانید این راههای ساده را دنبال کنید:
۱. تغذیه سالم با فیبر کافی
۲. کاهش وزن در صورت نیاز
۳. فعالیت بدنی منظم
۴. ترک سیگار
تحقیقات نشان میدهد تغییر سبک زندگی میتواند خطر ابتلا به این بیماری را بیش از نصف کاهش دهد. ورزش کردن، بدون در نظر گرفتن وزن اولیه یا کاهش وزن بعدی، فواید زیادی دارد.
هرچند شواهد کافی وجود ندارد که ثابت کند تغییر رژیم غذایی به تنهایی کافی است، اما خوردن سبزیجات برگسبز و کم کردن نوشیدنیهای شیرین میتواند مفید باشد.
در افرادی که قند خون بالاتر از حد طبیعی دارند، ترکیب رژیم غذایی و ورزش – چه به تنهایی و چه همراه با داروهایی مانند متفورمین – میتواند از پیشرفت دیابت جلوگیری کند. در بسیاری از موارد، تغییر سبک زندگی حتی از مصرف متفورمین هم نتیجهی بهتری دارد.
دربارهی دیابت چقدر میدانید؟













