بیایید با آداب و رسوم روز عید غدیر بیشتر آشنا شویم!

عید غدیر از بزرگترین جشنهای مسلمانان است و اهمیت آن به دلیل رویداد سرنوشتسازی است که در زمان پیامبر اسلام، حضرت محمد (صلیاللهعلیهوآله)، رخ داد. ایشان در این روز، حضرت علی بن ابیطالب (علیهالسلام) را به عنوان جانشین و رهیر پس از خود به مردم معرفی کردند. این اتفاق در محلی به نام غدیر خم روی داد و از آن زمان، این روز برای شیعیان جایگاهی بسیار ویژه دارد. مسلمانان، به ویژه شیعیان، در این روز به جشن و شادی میپردازند و بار دیگر پیمان خود را با ایمان و رهبری دینی تجدید میکنند.
در عید غدیر، مسلمانان عشق و وفاداری خود را به حضرت علی (ع) و خاندان پیامبر (ص) نشان میدهند. این روز، فرصتی برای یادآوری مسئولیتهای دینی و اهمیت رهبری در اسلام است. عید غدیر تنها یک مناسبت مذهبی نیست، بلکه نمادی است از پیوند دین، رهبری و زندگی اجتماعی در تاریخ اسلام.
در آن روز، پیامبر (ص) در غدیر خم توقف کردند و مردم را گرد آوردند. سپس حضرت علی (علیه السلام) را به عنوان جانشین خود انتخاب کردند و به همگان معرفی نمودند. مردم نیز گروه گروه با ایشان بیعت کردند.
پس از این رویداد، آیه اکمال نازل شد و فرمود: «الْیَوْمَ أَکْمَلْتُ لَکُمْ دِینَکُمْ وَأَتْمَمْتُ عَلَیْکُمْ نِعْمَتِی وَرَضِیتُ لَکُمُ الْإِسْلَامَ دِینًا».
آداب و اعمال عید غدیر
در احادیث و روایات، کارهای نیک زیادی برای روز عید غدیر بیان شده است. انجام هر یک از این اعمال، باعث میشود انسان به خداوند نزدیکتر شود. در ادامه، به روشها و کارهای پسندیده این روز مهم میپردازیم.
1- غسل، نماز، روزه، نیایش
برخی از کارها هستند که بسیار به انجام آنها توصیه شدهاند؛ مانند غسل کردن، خواندن نماز، گرفتن روزه و نیز راز و نیاز و دعا با خداوند بزرگ و شکرگزاری به پاس نعمتی که به انسان بخشیده شده است؛ آن نعمت، ولایت است.
نماز عید غدیر دو رکعت است و باید پیش از وقت ظهر خوانده شود. در هر رکعت، پس از سوره حمد، ده بار سوره توحید، ده بار آیة الکرسی و ده بار سوره قدر خوانده میشود. برای این نماز، پاداش فراوانی نزد خداوند بیان شده است. همچنین در روایات آمده که در روز عید غدیر، دعا و درخواست از خداوند، به اجابت میرسد.
2- صلوات فرستادن
فرستادن صلوات بر پیامبر و خاندان او، از کارهایی است که در این روز بسیار بر انجام آن تأکید شده است.
3- تحکیم بیعت
در روز غدیر، پیامبر اکرم به همه مسلمانان دستور دادند که با حضرت علی بیعت کنند. مناسب است که مسلمانان نیز با گرامیداشت این روز، پیمان خود را بار دیگر اعلام کرده و آن را محکمتر نمایند.
4- زیارت حضرت علی علیه السلام
کسانی که توفیق سفر به نجف و حضور در حرم مطهر امام علی(علیه السلام) را دارند، با رفتن به آن مکان مقدس، پاداش و فضیلت بزرگی به دست میآورند. اما این به آن معنا نیست که کسانی که نمیتوانند به آنجا سفر کنند، از این پاداش محروم بمانند. آنان نیز میتوانند با خواندن زیارت امین الله از راه دور، این امام بزرگوار را زیارت کنند و به این برکت روحانی دست یابند.
5- خواندن دعای ندبه
خواندن دعای ندبه در چهار عید مهم توصیه شده است. این اعیاد عبارتاند از: عید جمعه، عید قربان، عید غدیر و عید فطر.
6- آراستن، پوشیدن لباس نو و استعمال بوی خوش
از گذشتههای دور، مردم برای جشن گرفتن عیدها، خانه و محیط زندگی خود را تمیز و پاکیزه میکردند. آنها سعی میکردند فضای اطراف را تازه کنند، وسایل کهنه و فرسوده را نو کنند و تغییراتی در محیط ایجاد نمایند. از جمله سنتهای زیبایی که در عید غدیر به آن توصیه شده است، میتوان به آراستن و پیراستن خود و محیط، نظافت و پاکیزگی، پوشیدن لباس نو و استفاده از عطرهای خوشبو اشاره کرد.
7- صله رحم و دیدار مؤمنان
دید و بازدید از خویشاوندان و برادران دینی، از کارهای نیک و پسندیدهای است که در اسلام بسیار به آن توصیه شده است. اما در روز عید غدیر، بر انجام این عمل نیک تأکید بیشتری شده است، چرا که این کار باعث میشود انسان به درگاه خداوند نزدیکتر گردد.
8- افطاری دادن
میهمان کردن روزهداران برای افطار در این روز، پاداش فراوانی در پی دارد.
9- اطعام
در روز عید فطر، بسیار سفارش شده که از کسانی که ایمان آوردهاند، با غذا و نوشیدنی پذیرایی کنید.
10- مصافحه (دست دادن)
دست دادن با یکدیگر دو فایده مهم دارد: باعث میشود محبت بین برادران دینی بیشتر شود و همچنین گناهان ریزش میکند و بخشیده میشوید. در عید غدیر که عید ولایت است، به این کار بسیار سفارش شده است.
11- تبریک و تهنیت
در روز عید غدیر، مسلمانان این مناسبت بزرگ را به هم تبریک میگویند و یکدیگر را شادباش میگویند. آنها برای ابراز شادی و تبریک از جملههایی مانند «عید غدیر مبارک»، «یوم الغدیر مبارک» و «اللهم صل علی محمد و آل محمد» استفاده میکنند.
12- احسان و انفاق
در دین اسلام، بخشش و نیکی به دیگران همیشه مورد تأکید بوده است. اما دربارهٔ روز عید غدیر، بر این کار سفارش بیشتری شده است.
13- ایجاد زمینههای شادی
شادی کردن و دل مؤمنان را با دریافت نعمت ولایت شاد کردن، از کارهای پسندیدهای است که در این روز مرسوم است.
14- دلجویی و مهرورزی
در میان مؤمنان، اگر کسی از برادر دینی خود رنجیده خاطر باشد، پسندیده است که با روی گشاده و قلبی باز به سوی او برود و دلش را به دست آورد. همچنین مهربانی و محبت ورزیدن به یکدیگر، از کارهای ارزشمندی است که در این روزها بسیار سفارش شده است.
15- هدیه دادن
هدايه دادن و دريافت كردن هديه، يكي از كارهاي خوب و پسنديدهاي است كه به ويژه در روز عيد غدير، تأثير اجتماعي بسيار مثبتي بر روي جوانان و نوجوانان خواهد گذاشت.
16- عقد اخوت
در آغاز اسلام، پیامبر میان کسانی که از مکه هجرت کرده بودند و مردم مدینه پیمان برادری بست. در این پیمان، حضرت علی(ع) را به عنوان برادر خود انتخاب کرد. این پیمان برادری، امروزه به عنوان یکی از کارهای مستحب در روز عید غدیر شناخته میشود که شیوه انجام آن در کتاب مفاتیحالجنان توضیح داده شده است.
17- گشادهدستی نسبت به خانواده
در اسلام، به شدت توصیه شده که در این روز، امکانات و شرایط راحتی و آسایش بیشتری برای اعضای خانواده فراهم کنید.
18- رفع گرفتاری نیازمندان
در این روز، کمک کردن به افراد نیازمند و برآورده کردن خواستههای آنان، پاداش معنوی زیادی دارد و بسیار بر آن تأکید شده است.
19- برائت از دشمنان
روز عید غدیر، روزی است که بیزاری از دشمنان خدا و ستمگران عالم اعلام میشود. این روز یادآور کسانی است که با نپذیرفتن رهبری علی علیهالسلام، مانعی در مسیر اسلام ایجاد کردند.
20- تشکیل اجتماعات مردمی
ائمه بزرگوار علیهمالسلام برای پاسداشت این روز و نشان دادن مقام والای پیامبر صلیاللهعلیهوآله و امام علی علیهالسلام و همچنین افزایش آگاهی مردم دربارهٔ واقعهٔ غدیر، گردهماییهایی برگزار میکردند. به همین دلیل، تشکیل اجتماعات و برپایی مراسم سودمند برای ارتقای سطح دانستههای مردم، کاری بسیار شایسته و پسندیده است.













