حتوا و داراییهایی که پس از فوت یک شخص برای بازماندگانش به جا میماند، ارث نامیده میشود. گاهی تقسیم این ارث میتواند به دلیل تعداد زیاد ورثه، اختلاف نظر بین آنان یا پیچیدگی مدارک، به یک چالش بزرگ تبدیل شود.
در چنین شرایطی، یک وکیل متخصص در امور ارث میتواند راهنمای شما باشد. این وکیل با آگاهی کامل از قوانین، تمام مراحل قانونی تقسیم ارث را مدیریت میکند. او میتواند در تهیه و تنظیم اسناد لازم، دریافت گواهی انحصار وراثت، محاسبه سهم هر یک از وراث و در نهایت، تقسیم عادلانه اموال مطابق قانون، به شما کمک کند.
استفاده از خدمات یک وکیل ارث، نه تنها از بروز اختلاف و درگیری بین اعضای خانواده جلوگیری میکند، بلکه این اطمینان را به شما میدهد که تمامی امور، به شکل صحیح و طبق مقررات انجام میشود.

ارث به تمام داراییها و اموالی گفته میشود که فرد پس از فوت خود به جای میگذارد. این داراییها باید بین ورثه، بر اساس سهمی که قانون برای هر کدام تعیین کرده، تقسیم شود.
کارهای مربوط به تقسیم ارث، از جمله امور حقوقی پیچیده و تخصصی است و معمولاً افراد عادی، به تنهایی از عهدهٔ انجام درست آن برنمیآیند. به همین دلیل، بهتر است در چنین مواقعی از یک وکیل ارث با تجربه کمک بگیرید.
از آنجا که مسائل ارث با روابط خانوادگی گره خورده، انتخاب وکیلی که علاوه بر تخصص، دارای اخلاق حرفهای و رفتاری محترمانه باشد، بسیار اهمیت دارد. این ویژگی یکی از نکات کلیدی در انتخاب یک وکیل مناسب برای این امر است.
وکیل ارث کیست؟
سوال اصلی که بعد از این توضیحات پیش میآید این است: وکیل ارث دقیقاً چه کسی است؟
در پاسخ باید گفت وکیل، یک حقوقدان است که مجوز رسمی خود را از کانون وکلای دادگستری یا قوه قضائیه دریافت کرده است. تنها در این صورت است که او اجازه دارد خدمات حقوقی ارائه دهد.
در زمینه حقوق، موضوعات مختلفی وجود دارد که یکی از مهمترین آنها در حوزه خانواده، مسائل مربوط به ارث است. این موضوع شامل قوانین، مقررات، آییننامهها و همچنین شیوهای است که دادگاهها بر اساس آن عمل میکنند.
اگر وکیلی بخواهد به صورت تخصصی در زمینه ارث فعالیت کند، باید به تمام این موارد مسلط باشد. تسلط بر رویههای قضایی معمولاً پس از سالها کار تخصصی در این زمینه به دست میآید. بنابراین، یکی از ویژگیهای مهم یک وکیل ارث، داشتن تجربه کاری فراوان است.
وظایف وکیل ارث چیست و اهمیت اعطای وکالت
برای اینکه بدانید یک وکیل ارث در این زمینه چه کارهایی انجام میدهد، باید به چند نکته توجه کنید. مهمترین وظیفه او این است که به جای همه ورثه، همه کارهای بزرگ و کوچک مربوط به ارث را انجام دهد.
استفاده از یک وکیل خبره برای امور ارث یک مزیت بزرگ دارد: با دادن وکالت به او، دیگر لازم نیست خود ورثه شخصاً برای انجام کارها حاضر شوند. این وکیل تمام کارهای قانونی را به تنهایی انجام میدهد و باعث میشود کارها با سرعت بیشتری پیش برود.
این سرعت در انجام امور، دو فایده مهم دارد: اول اینکه از بسیاری از بحثها و نگرانیهایی که ممکن است بین اعضای خانواده پیش بیاید، جلوگیری میکند و به این صورت به حفظ آرامش و صمیمیت خانواده کمک میکند. دوم اینکه از هزینههای اضافی که ممکن است به خانواده تحمیل شود، کم میکند.
مرجع صالح برای صدور گواهی انحصار وراثت
در گذشته، کسانی که میخواستند گواهی انحصار وراثت بگیرند — که اولین قدم برای تقسیم ارث است — باید به دادگاه مراجعه میکردند و زمان زیادی صرف این کار میشد.
اما امروزه، طبق قانون، این کار بر عهدهی شوراهای حل اختلاف گذاشته شده است. بنابراین، چه با وکیل و چه بدون وکیل، ورثه باید برای دریافت این گواهی به شورای حل اختلاف محل سکونت آخر فرد فوت شده مراجعه کنند.
نکتهی مهم این است که برای گرفتن این گواهی، لازم نیست مدارک تمام ورثه را خودتان ارائه دهید. کافی است مدارک خودتان را به عنوان یکی از ورثه ارائه کنید. بقیهی موارد توسط شورا پیگیری میشود و حتی اگر دیگر ورثه همکاری نکنند، کار انجام میشود.
نقش وکیل ارث در اخذ گواهی انحصار وراثت
یک وکیل رسمی میتواند تمام کارهای مربوط به پرونده شما در شورای حل اختلاف را انجام دهد. به این ترتیب، دیگر لازم نیست ورثه به طور حضوری برای پیگیری کارها مراجعه کنند. گرفتن وکیل برای این کارها، خطرهای احتمالی را کم میکند و باعث میشود کارها سریعتر پیش برود و هزینههای دادرسی کمتر شود.
نکته مهم دیگر این است که اگر حتی یکی از ورثه، گواهی ارث را با کمک وکیل بگیرد، این گواهی برای بقیه ورثه هم معتبر است و فقط به نام همان یک نفر نیست. بنابراین اگر همه ورثه کار را به یک وکیل متخصص بسپارند، میتوانند با هزینه کمی گواهی ارث را دریافت کنند و در موقع لزوم از آن استفاده نمایند.

طبقه بندی وراث بر طبق قانون مدنی
همانطور که احتمالاً شنیدهاید، وقتی فردی فوت میکند، اموال او به بستگانش میرسد. این ارثبری بر اساس نزدیکی نسبی به متوفی انجام میشود و وراث در گروههایی به نام «طبقه» دستهبندی میشوند. اگر حتی یک نفر از طبقه بالاتر وجود داشته باشد، افراد طبقات پایینتر ارثی نمیبرند. در ادامه، این طبقات را بر اساس قانون مدنی توضیح میدهیم:
– **طبقه اول:** پدر و مادر و فرزندان متوفی. اگر فرزندان زنده نباشند، نوهها جای آنان را میگیرند.
– **طبقه دوم:** پدربزرگ، مادربزرگ، خواهر و برادرهای متوفی. اگر خواهر یا برادر زنده نباشند، فرزندان آنها (خواهرزاده و برادرزاده) ارث میبرند.
– **طبقه سوم:** عمو، عمه، دایی و خالهٔ متوفی. در صورت فوت آنها، فرزندان عمو، عمه، دایی و خاله به جای والدین خود ارث میبرند.
بر اساس قانون مدنی، همسر (زن یا شوهر) در هر شرایطی از متوفی ارث میبرد، مگر اینکه بین آنها طلاق رخ داده باشد. برای محاسبه دقیق سهم الارث، باید تمام افراد موجود در هر طبقه مشخص شوند. بهتر است برای اطلاع از درصد دقیق سهم خود، با یک وکیل ارث مشورت کنید تا با توجه به جزئیات پرونده، میزان سهم شما را محاسبه کند.
مالیات بر ارث چگونه پرداخت میشود؟
یکی از پرتکرارترین پرسشهایی که از وکیلهای امور ارث مطرح میشود، دربارهٔ مالیات بر ارث فرد فوتشده است. نکتهای که باید به آن توجه کنید این است که اگر فرد موردنظر قبل از سال ۱۳۹۵ فوت کرده باشد، برای گرفتن گواهی انحصار وراثت، باید اظهارنامه مالیاتی ارائه شود. در این حالت لازم نیست مالیات پرداخت کنید، بلکه فقط باید اظهارنامه را تحویل دهید.
اما اگر فرد پس از سال ۱۳۹۵ فوت کرده باشد، تنها در صورتی که ورثه بخواهند مال بهارثرسیده را بفروشند، باید مالیات پرداخت کنند. در غیر این صورت، نیاز به پرداخت مالیات وجود ندارد. به همین خاطر هم جریمهٔ دیرکرد در پرداخت، شامل حال آنها نخواهد شد.
محروم کردن یکی از وراث از سهم الارث
گاهی والدین برای جلوگیری از برخی کارهای فرزندانشان به آنان میگویند: “اگر این کار را انجام دهی، از ارث محرومت میکنیم.”
اما این کار برای شیعیان در ایران امکانپذیر نیست و پشتوانهٔ قانونی ندارد.
با این حال، دو راه وجود دارد که فرد میتواند به طور کامل یا بخشی از ارث را از فرزندش بازدارد:
اول اینکه میتواند قبل از فوت، تمام دارایی خود را به شخص دیگری ببخشد. از آنجا که هر فردی مالک اموال خود است، این عمل غیرقابل برگشت خواهد بود.
دوم اینکه میتواند تا یکسوم اموال خود را پس از فوت، به فرد مورد نظر وصیت کند. در این صورت، فرزند فقط از دوسوم باقیمانده ارث خواهد برد.
مشخص کردن میزان سهم هر یک از وراث چگونه است؟
یکی از حساسترین مراحل تقسیم ارث، تعیین سهم هر یک از وراث است. در چنین شرایطی، افرادی که تخصصی در این زمینه ندارند، بیش از هر زمان دیگری به کمک یک وکیل ارث نیاز پیدا میکنند.
میزان سهم هر فرد از遗产، بر اساس گروهبندی وراث — که پیش از این توضیح داده شد — در قانون به صورت درصدهای مشخصی تعیین شده است. این درصدها، حداکثر سهمی است که هر وارث تحت شرایط خاص میتواند دریافت کند.
از آنجا که این قوانین برگرفته از منابع فقهی هستند، معمولاً پیچیده به نظر میرسند. به همین خاطر، اگر بین وراث اختلاف نظر پیش بیاید، وجود یک وکیل که به قوانین ارث تسلط کامل دارد، میتواند به حل و فصل این مشکلات کمک کند.
مواردی که از موانع ارث بری محسوب میشود
گاهی شرایطی پیش میآید که باعث میشود یک یا چند نفر از وارثان نتوانند از متوفی ارث ببرند. اولین موردی که باعث محرومیت از ارث میشود، فوت وارث قبل از فرد متوفی است. مثلاً اگر فرزندی قبل از پدر یا مادرش فوت کند، از آنها ارثی نمیبرد. سایر موارد به این ترتیب هستند:
کفر: فرد کافر از مسلمان ارث نمیبرد، اما مسلمان از کافر ارث میبرد.
قتل: اگر کسی، فردی را که از او ارث میبرد به قتل برساند، از او ارث نمیبرد.
لعان: اگر مردی همسر خود را به زنا متهم کند، نه مرد از زن ارث میبرد و نه زن از مرد.
فرزند نامشروع: فرزندی که از رابطه نامشروع متولد شود، از پدر و مادر خود ارث نمیبرد و پدر و مادر نیز از او ارث نمیبرند.
نتیجهگیری
در پایان میتوان گفت که کمک گرفتن از یک وکیل متخصص در زمینه ارث، در تمام مراحل کار میتواند راهحل مناسبی برای سرعت بخشیدن و آسانتر کردن امور باشد. این کار همچنین از هزینههای اضافی و احتمالی جلوگیری میکند. علاوه بر این، اگر بخواهید کارهای مربوط به ارث را خودتان انجام دهید، میتوانید از مشاوره و راهنماییهای یک وکیل مجرب بهرهمند شوید.













