تحقیق درباره قهوه و انواع آن

قهوه یکی از محبوب‌ترین نوشیدنی‌ها در سراسر جهان است که داستان جالبی دارد. دانه قهوه در اصل از منطقه‌ای به نام اتیوپی در آفریقا کشف شد. افسانه‌ها می‌گویند یک چوپان متوجه شد که بزهایش بعد از خوردن دانه‌های یک گیاه خاص، پرانرژی شدند. این موضوع کم‌کم باعث شد مردم آن منطقه هم از این دانه‌ها استفاده کنند.

در آغاز، قهوه بیشتر در مراسم مذهبی و برای بیدار ماندن در طول شب استفاده می‌شد. بعدها، قهوه به خاورمیانه و سپس به اروپا راه یافت و قهوه‌خانه‌ها به مکان‌هایی برای گفتگو و تبادل نظر تبدیل شدند.

امروزه قهوه در انواع مختلفی وجود دارد. دو نوع اصلی دانه قهوه، عربیکا و روبوستا هستند. عربیکا طعم ملایم‌تر و روبوستا طعم قوی‌تری دارد. قهوه‌ها همچنین بر اساس روش دم‌آوری و ترکیباتشان به انواعی مانند اسپرسو، کاپوچینو، لاته و قهوه ترک تقسیم می‌شوند.

در نهایت، قهوه نوشیدنی است که نه تنها به دلیل عطر و طعمش، بلکه به خاطر نقش اجتماعی و فرهنگی‌اش در طول تاریخ، جایگاه ویژه‌ای در بین مردم جهان پیدا کرده است.

قهوه یکی از محبوب‌ترین نوشیدنی‌ها در سراسر جهان است و مردم در کشورهای مختلف آن را دوست دارند. شاید برای شما هم این سوال پیش آمده باشد که اولین بار قهوه در کدام سرزمین کشف شد؟ یا پایتخت جهانی قهوه کجاست؟ در این نوشته، خلاصه‌ای از تاریخچه و داستان پیدایش قهوه را با هم مرور می‌کنیم.

قهوه چیست و چگونه تهیه می‌شود؟

قهوه از دانه‌های درون میوه یک درخت همیشه‌سبز تهیه می‌شود. این میوه‌ها ظاهری شبیه به گیلاس دارند و رنگ آن‌ها قرمز است. دانه‌های داخل میوه، قهوه سبز نام دارند که به صورت خام هستند. قهوه سبز مزه‌ای بسیار تلخ دارد و برخی از آن برای کاهش وزن و اهداف درمانی استفاده می‌کنند. اما نوشیدنی قهوه معمولاً پس از برشته‌شدن همین دانه‌ها آماده مصرف می‌شود.

از آنجا که سلیقه افراد در مورد میزان برشته‌شدن قهوه متفاوت است، این فرآیند در چند سطح انجام می‌شود که شامل موارد زیر است:
– رست روشن (LIGHT ROAST)
– رست متوسط (MEDIUM ROAST)
– رست متوسط-تیره (MEDIUM-DARK ROAST)
– رست تیره (DARK ROAST)

پس از برشته‌کاری، دانه‌های قهوه باید آسیاب شوند تا بتوان از آن‌ها نوشیدنی لذت‌بخشی تهیه کرد. میزان آسیاب قهوه موضوع بسیار مهمی است و روی کیفیت نهایی قهوه تأثیر مستقیم دارد. اندازه آسیاب باید با وسیله‌ای که قهوه با آن دم می‌شود هماهنگ باشد. اگر هفت سطح برای آسیاب در نظر بگیریم که یک ریزترین و هفت درشت‌ترین باشد، برای قهوه ترک از درجه یک و برای قهوه موکاپات از درجه سه استفاده می‌شود.

انواع مختلف قهوه مانند اسپرسو، قهوه فرانسه و قهوه ترک، هر کدام با روش مخصوص به خود دم می‌شوند و به این ترتیب طعم‌های متنوعی ایجاد می‌کنند.

انواع قهوه

در سراسر جهان، گونه‌های مختلفی از قهوه کشت می‌شود. اما دو نوع از آن‌ها بیش از بقیه رایج هستند: قهوه عربیکا و قهوه روبوستا. اصلی‌ترین تفاوت این دو گونه، به محل کشت و آب و هوایی مربوط می‌شود که در آن پرورش می‌یابند.

قهوه عربیکا

این قهوه، پرطرفدارترین و در عین حال گران‌ترین نوع قهوه در سراسر جهان به شمار می‌رود. قدمت آن از نوع روبوستا بیشتر است، اما مقدار کافئین دانه‌هایش نصف قهوه روبوستا می‌باشد. طعم آن دلچسب‌تر است و در مقایسه با روبوستا، تلخی کمتری دارد. این قهوه در کشورهای مختلفی از جمله اتیوپی، سودان، برزیل، جامائیکا، کلمبیا، کاستاریکا، کنیا، آنتیگوا، گواتمالا و پرو پرورش می‌یابد.

قهوه روبوستا

این قهوه در مقایسه با قهوه عربیکا، تاریخچه کوتاه‌تر و قیمت کم‌تری دارد. دلیل این قیمت پایین‌تر، کیفیت پایین آن نیست، بلکه به خاطر فراوانی بیشتر و مقاومت بالاتر گیاه در برابر بیماری‌ها و حشرات است. این نوع قهوه طعم تلخ‌تر و کافئین بیشتری نسبت به عربیکا دارد و در کشورهایی مانند اندونزی، اوگاندا، ویتنام، برزیل و هند کشت می‌شود.

تاریخچه قهوه در جهان

داستان‌های مختلفی درباره چگونگی پیدایش قهوه وجود دارد. در اینجا دو تا از معروف‌ترین این داستان‌ها را می‌خوانیم:

بر اساس یک داستان قدیمی، در قرن نهم میلادی، چوپانی اتیوپیایی به نام خالد متوجه شد بزهایش بیش از حد معمول پرانرژی و بیدار هستند. او با دقت بیشتری آن‌ها را زیر نظر گرفت و دید که پس از خوردن میوه‌های یک درخت خاص، این اتفاق می‌افتد و حتی در طول شب هم کمتر می‌خوابند.

در آن دوران، راهبان افراد دانایی به شمار می‌رفتند. به همین خاطر، خالد تعدادی از این میوه‌ها را نزد آن‌ها برد و ماجرا را تعریف کرد. راهبان پس از بررسی روی این میوه‌ها، به خاصیت دانه‌های داخل آن پی بردند. آن‌ها از این دانه‌ها نوشیدنی درست کردند که به آن “شراب” می‌گفتند.

داستان دیگر می‌گوید یک عارف در کشور یمن دید که پرندگان با خوردن میوه‌های یک درخت، بسیار پرانرژی شده و کمتر می‌خوابند. این اتفاق باعث شد تا دانه‌های قهوه کشف شوند.

به نظر می‌رسد داستان اول منطقی‌تر و درست‌تر باشد. پس از کشف قهوه، مسلمانان آن را به عربستان بردند. چون زائران خانه خدا از نقاط مختلف دنیا به آنجا سفر می‌کردند، این نوشیدنی خوشمزه به تدریج در سراسر جهان شناخته شد. از آنجا که قهوه از یک سرزمین مسلماننشین به اروپا راه یافت، مردم آنجا در ابتدا با بی‌اعتمادی به آن نگاه می‌کردند و به خاطر طعم تلخش، آن را “نوشیدنی شیطان” می‌نامیدند.

بعدها، اولین قهوه‌خانه‌ها در ترکیه و سپس در ایتالیا و انگلستان شروع به کار کردند. لندن شهری است که اتفاقات مهم زیادی در تاریخ قهوه در آنجا رخ داده است. کمکم، قهوه‌خانه‌ها به جایی برای خرید و فروش بازرگانان و گفت‌وگو و تبادل نظر مردم تبدیل شدند و به همین دلیل، تعداد آن‌ها روزبه‌روز بیشتر شد.

تاریخچه قهوه در ایران

همانگونه که پیش‌تر گفتیم، قهوه توسط مسلمانان از عربستان به سراسر جهان راه یافت. این نوشیدنی در دوران صفوی به ایران رسید، اما مردم عادی اجازه نداشتند از آن استفاده کنند. قهوه مخصوص درباریان و افراد ثروتمند بود. نخستین قهوه‌خانه در داخل کاخ سلطنتی تأسیس شد و فقط بزرگان قاجار و صفوی به آن دسترسی داشتند. بعدها تعداد محدودی قهوه‌خانه بیرون از دربار نیز راه‌اندازی شد، اما باز هم تنها ثروتمندان و افراد بلندپایه اجازه داشتند از آن‌ها استفاده کنند.

به تدریج، نوشیدن قهوه در میان مردم عادی نیز رایج شد. نکته جالب این است که قهوه زودتر از چای به ایران آمد؛ اما چون حمل و نقل آن دشوار بود و از سوی دیگر، کشورهای تولیدکننده چای در همسایگی ایران قرار داشتند و جاده ابریشم تجارت چای را آسان‌تر کرده بود، چای در ایران محبوبیت بیشتری نسبت به قهوه پیدا کرد.

در اتیوپی که زادگاه اصلی این نوشیدنی است، به قهوه بونو (Buno) می‌گویند. حدود هزار سال پیش، ابن سینا، دانشمند و فیلسوف نامدار ایرانی، در کتاب خود توضیح کاملی درباره قهوه نوشته و از آن با نام بونو یاد کرده است. ابن سینا از قهوه برای درمان و بهبود بیماران مبتلا به افسردگی استفاده می‌کرد.