هیچ محصولی در سبد خرید نیست.
زمان مطالعه2 دقیقه
می پسنـدم0
اندازه متن12
همه چیز درباره مناطق کوهستانی با آب و هوای معتدل و نیمه خشک
مناطق کوهستانی با آب و هوای معتدل و نیمه خشک، ویژگیهای منحصر به فردی دارند. در این مناطق، هوا معمولاً نه خیلی گرم است و نه خیلی سرد. اما میزان بارندگی در این نواحی کم است و به همین دلیل، خشکی هوا در بیشتر ماههای سال حس میشود.
این نوع آب و هوا معمولاً در دامنههای کوهها دیده میشود. در این مناطق، شبها خنک و روزها نسبتاً گرم است. پوشش گیاهی در این نواحی معمولاً به شکل علفزارها و درختچههای کوچک است که به آب کمی نیاز دارند.
اگر میخواهید بیشتر با این نوع آب و هوا و ویژگیهای آن آشنا شوید، ادامه مطلب را از دست ندهید.
مناطق کوهستانی با آب و هوای معتدل و نیمهخشک، از مهمترین و گوناگونترین محیطهای طبیعی در جهان به شمار میروند. این نواحی، مجموعهای از ویژگیهای آبوهوایی، زیستی و جغرافیایی منحصربهفرد را در خود جای دادهاند. این نوع مناطق عموماً در عرضهای میانی کره زمین قرار گرفته و اغلب در ارتفاعات کوهستانی دیده میشوند. دمای هوا در اینجا نه زیاد گرم و نه زیاد سرد است، اما به خاطر میزان کم بارندگی، شرایط نیمهخشک نیز در آنها حاکم است.
بررسی و مطالعه این مناطق کوهستانی معتدل و نیمهخشک، میتواند بینش ارزشمندی درباره وضعیت آبوهوا، منابع طبیعی، پوشش گیاهی، کیفیت خاک و شیوههای زندگی ساکنان آن ارائه کند. این اطلاعات برای برنامهریزی توسعه پایدار، حفظ منابع طبیعی، و نیز مدیریت کشاورزی و منابع آبی از اهمیت بالایی برخوردار است.
مناطق کوهستانی با آبوهوای معتدل و نیمهخشک، معمولاً در فاصلهای بین نواحی پرباران جنگلی و مناطق بیابانی قرار گرفتهاند. در ایران، بخشهایی از استانهایی مانند کرمانشاه، زنجان، همدان، خراسان شمالی و همچنین قسمتهایی از کردستان، جزو این مناطق نیمهخشک کوهستانی محسوب میشوند. این نوع آبوهوا در جاهای دیگر دنیا هم دیده میشود؛ مثلاً دامنههای کوههای آند در آمریکای جنوبی، کوههای راکی در آمریکای شمالی و بلندیهای فلات تبت در آسیا نمونههای دیگری از این اقلیم هستند.
مناطق کوهستانی با آب و هوای نیمه خشک، ویژگیهای خاصی دارند. این نواحی تغییرات زیادی در دما را تجربه میکنند، بارندگی در آنها کم است، بادهای خشک میوزند و زمستانهایی سرد و تابستانهایی گرم دارند.
* میانگین دمای هوا در این مناطق معمولاً بین ۱۰ تا ۲۰ درجه است، اما در روزهای تابستان ممکن است دمای هوا تا ۳۵ درجه هم بالا برود.
* در طول سال، کمتر از ۵۰۰ میلیمتر باران میبارد که بیشتر این بارشها در فصل زمستان یا بهار اتفاق میافتد.
* میزان رطوبت هوا پایین است و در نتیجه، خشکی هوا و کمآبی، زندگی مردم و پوشش گیاهی منطقه را تحت تأثیر قرار میدهد.
این نوع آب و هوا با آب و هوای کاملاً کوهستانی فرق دارد. دلیل این تفاوت، تغییرات ارتفاع در منطقه است؛ به طوری که در ارتفاعات بالاتر، هوا سردتر میشود و بارش برف بیشتر میشود.
گیاهان در این مناطق کاملاً به مقدار باران و جنس خاک بستگی دارند. معمولاً گیاهانی که در اینجا میرویند، در برابر کمآبی و سرمای شدید مقاوم هستند.
– درختچههایی مثل بادام کوهی، ارژن، بنه و زالزالک در این نواحی زیاد دیده میشوند.
– همچنین گیاهان بوتهای و مرتعی مانند گون، کما، درمنه و آویشن نیز در این مناطق رشد دارند.
– در قسمتهایی که باران بیشتری میبارد، میتوان جنگلهای کمتراکمی از درختان بلوط یا افرا را مشاهده کرد.
این پوشش گیاهی اهمیت زیادی در استحکام خاک، جلوگیری از فرسایش زمین، تأمین خوراک دامها و حفظ گوناگونی جانداران دارد.
در مناطق کوهستانی با آبوهوای معتدل و کمبارش، جانوران گوناگونی زندگی میکنند که میتوانند خشکی، تغییرات دما و پوشش گیاهی کم را به خوبی تحمل کنند.
حیوانات مهم این منطقه عبارتاند از:
– پستانداران: کل و بز کوهی، پلنگ ایرانی، روباه، شغال، خرگوش کوهی و تشی
– پرندگان: کبک، تیهو، عقاب طلایی، شاهین، دال و زاغ کوهی
– خزندگان: مارهای سمی مثل افعی و انواع سوسمارهای مقاوم
– حشرات و بیمهرگان: عقرب زرد، عنکبوت شکارچی، مورچههای صحرایی و پروانهها
این جانداران نقش بسیار مهمی در برقراری تعادل طبیعت دارند و نگهداری از محل زندگی آنها برای سالم ماندن محیطزیست لازم است.
یکی از بزرگترین مشکلات این مناطق، کمبود آب است. در بعضی از کوهستانها، منابع آبی مانند آبهای زیرزمینی و چشمهها به اندازه کافی وجود دارد؛ اما بیشتر دشتها و زمینهای پاییندست، با کمبود مداوم آب روبرو هستند.
– رودخانههای این نواحی معمولاً از آب حاصل از ذوب شدن برفها تأمین میشوند.
– خاک این مناطق معمولاً برای کشاورزی مناسب نیست، چون مواد مغذی کمی دارد و بیشتر بافت آن شنی یا سنگی است. همین مسئله باعث میشود کشت محصولات در سطح گسترده سخت باشد.
به همین دلایل، برنامهریزی برای استفاده درست از آب، به کارگیری روشهای آبیاری نوین مانند آبیاری قطرهای و کشت گیاهانی که به کمآبی مقاوم هستند، بسیار مهم و ضروری است.
زندگی در این مناطق با سختیها و امکانات ویژهای روبهروست. هرچند که هوای خوش و مطبوع آن نسبت به جاهای خشک و بیابانی یک برتری مهم به شمار میرود، اما کمبود منابع طبیعی و مشکلات دسترسی به امکانات اولیه، زندگی را برای مردم محلی دشوار کرده است.
– بیشتر مردم در این نواحی از راه دامپروری، باغداری، کشاورزی دیم و همچنین تولید صنایع دستی مانند قالی و گلیم امرار معاش میکنند.
– خانهها در روستاها اغلب با مواد اولیه موجود در منطقه مثل سنگ و گل ساخته میشوند و طوری طراحی میشوند که در برابر سرما و گرما از ساکنان محافظت کنند.
– یکی از مشکلات اصلی این مناطق، کوچ روستاییان به شهرهاست که معمولاً به دلیل کمبود آب، کاهش باران یا نبود شغل مناسب رخ میدهد.
با گسترش گردشگری در مناطق کوهستانی، راهاندازی کارگاههای صنایع دستی و پشتیبانی از کشاورزی پایدار، میتوان از سرعت این کوچ به شهرها کاست.
مناطق کوهستانی با آبوهوای نیمهخشک، در برابر آسیبهای محیط زیستی بسیار آسیبپذیر هستند. فعالیتهای انسانی، چرای بیش از حد دام و تغییرات آبوهوایی میتوانند به سرعت باعث نابودی گیاهان و فرسایش خاک شوند.
– فرسایش خاک یکی از بزرگترین خطرهاست که باعث کمحاصلشدن زمین و گسترش بیابانها میشود.
– کمبود منابع آب و گرمترشدن هوا، سطح آبهای زیرزمینی را پایین برده است.
– تغییرات آبوهوایی همچنین میتواند بر پراکنش و محل زندگی انواع گیاهان و جانوران اثر بگذارد.
به همین دلایل، امروزه بیش از هر زمان دیگری به برنامههای محافظتی، کاشت گیاهان مقاوم و مدیریت جمعی منابع طبیعی نیاز داریم.
در دو منطقه معتدل و مرطوب خزری و معتدل و نیمهخشک کوهستانی، آب و هوای ملایم، تنوع زیاد گیاهان و جانوران، و امکان زندگی و فعالیتهای کشاورزی و دامپروری وجود دارد.
ویژگیهای مشترک این دو منطقه عبارتاند از:
– دمای هوا در تمام سال معتدل است.
– پوشش گیاهی با شرایط آب و هوایی منطقه سازگار است.
– محل زندگی انواع مختلفی از جانوران است.
– شرایط برای زندگی و کشاورزی به روش سنتی فراهم است.
تفاوت اصلی بین این دو منطقه، مقدار باران و رطوبت هواست. منطقه خزری بسیار مرطوب و پر باران است، در حالی که منطقه نیمهخشک کوهستانی بارش کمتری دارد و خشکتر است.
مناطق کوهستانی با آب و هوای معتدل و کمی خشک، از محیطهای مهم و در عین حال حساس سیاره ما هستند. آب و هوای ویژه، منابع محدود آب و خاک، و اهمیت این نواحی در حفظ گونههای گیاهی و جانوری و همچنین اقتصاد مردم ساکن در آن، باعث میشود که برای مدیریت آنها برنامهریزی اصولی و مطابق با دانش روز انجام شود.
با مطالعه دقیق ویژگیهای این مناطق و استفاده از تجربههای محلی همراه با روشهای مدرن، میتوان کیفیت زندگی در این مناطق را بهتر کرد و از آسیب دیدن بیشتر آن جلوگیری نمود. سرنوشت این نواحی به همکاری بین دولت، مردم بومی و سازمانهای حافظ محیط زیست وابسته است.
