پاسخ تمرینهای درس دهم علوم کلاس چهارم
درس دهم: شب و آسمان
در این درس، با چیزهای جالبی که در آسمان شب میبینیم آشنا میشویم. در طول روز، خورشید را میبینیم که نور و گرمای ما را فراهم میکند. اما وقتی شب میشود، آسمان تاریک میشود و اجرام آسمانی دیگری پدیدار میشوند.
مهمترین چیزی که در شب میبینیم، ماه است. ماه نوری از خودش ندارد، بلکه نور خورشید را بازمیتاباند و به همین دلیل در آسمان میدرخشد. شکل ماه در شبهای مختلف تغییر میکند؛ گاهی به صورت هلال باریک و گاهی به صورت یک دایره کامل دیده میشود که به این حالتها «فازهای ماه» میگوییم.
ستارهها اجرام آسمانی بزرگی هستند که مانند خورشید، نور و گرمای خودشان را تولید میکنند، اما چون خیلی از ما دور هستند، به صورت نقاط کوچک و درخشانی در آسمان دیده میشوند. اگر به ستارهها دقت کنیم، میبینیم که بعضی از آنها پرنورتر و بعضی دیگر کمنورتر هستند.
گاهی چند ستاره در کنار هم، شکلهای خاصی درست میکنند که به آنها «صورت فلکی» میگوییم. مردم در گذشته از این صورتهای فلکی برای جهتیابی و دانستن زمان استفاده میکردند.
همچنین، گاهی در آسمان شب، اجرام در حال حرکتی مثل هواپیما یا شهابسنگ میبینیم. شهابسنگها ذرات کوچکی هستند که وقتی وارد جو زمین میشوند، میسوزند و رد نورانی از خود به جا میگذارند که ما آن را به عنوان «شهابstar» میبینیم.
برای مشاهده بهتر آسمان، بهتر است به جایی برویم که آلودگی نوری کمتری دارد، مثل خارج از شهر. با کمی دقت، میتوانیم زیبایی و شگفتیهای آسمان شب را بهتر ببینیم و درک کنیم.

بدن ما مانند یک خانه شگفتانگیز است که قسمتهای مختلفی دارد. هر کدام از این قسمتها کار خاصی انجام میدهند تا ما بتوانیم زندگی کنیم و کارهای روزمره خود را انجام دهیم.
در این درس، میخواهیم بیشتر با بدن خود آشنا شویم. یاد میگیریم که استخوانها چگونه از بدن ما محافظت میکنند و به ما کمک میکنند تا بایستیم و حرکت کنیم. همچنین با ماهیچهها آشنا میشویم که مانند کش های محکمی هستند که به استخوانها وصل شدهاند و باعث حرکت آنها میشوند.
دستگاه گوارش هم بخش مهمی از بدن ماست. این دستگاه غذاهایی که میخوریم را به قطعات کوچک و مفید تبدیل میکند تا بدن ما بتواند از آنها انرژی بگیرد و رشد کند.
ما با یادگیری این چیزها، میتوانیم بهتر از بدن خود مراقبت کنیم. خوردن غذای سالم، ورزش کردن و استراحت کافی به قوی و سالم ماندن این خانه شگفتانگیز کمک میکند.
درس دهم ۱۰ علوم پایه چهارم – آسمان در شب
درس دهم علوم کلاس چهارم – آسمان شب
پاسخ فعالیت صفحه ۸۴ علوم چهارم
پاسخ گفتوگو صفحه ۸۵ علوم چهارم
پاسخ گفتوگو صفحه ۸۶ علوم چهارم
پاسخ جمعآوری اطلاعات صفحه ۸۶ علوم چهارم
پاسخ فعالیت صفحه ۸۷ علوم چهارم
پاسخ گفتوگو صفحه ۸۸ علوم چهارم
پاسخ فعالیت صفحه ۸۹ علوم چهارم
پاسخ بخش فکر کنید صفحه ۸۹ علوم چهارم
پاسخ گفتوگو صفحه ۹۰ علوم چهارم
پاسخ گفتوگو صفحه ۹۱ علوم چهارم
راهنمای درس به درس علوم چهارم / درس دهم: بدن ما (۲)
جواب فعالیت صفحه ۸۴ علوم چهارم
وسایل مورد نیاز: یک نایلون بزرگ مشکی، یک نی دراز، یک خط کش، چسب نواری، و مخلوط آب و کف (مایع حبابساز)
روش کار:
۱- اول نایلون سیاه را کاملاً صاف داخل یک سینی پهن پهن کنید.
۲- حدود نصف لیوان از مایع حبابساز را روی نایلون بریزید و آن را پخش کنید. بعد خطکش را داخل مایع قرار دهید.
۳- حالا یک نی بردارید و سر آن را داخل مایع حبابساز بگذارید.
۴- یک نفس عمیق بکشید و آرام آرام داخل نی فوت کنید تا یک حباب بزرگ تشکیل شود. سعی کنید تا جایی که میتوانید هوای ششهایتان را بیرون دهید.
۵- وقتی حباب درست شد، قطر آن را با خطکش اندازه بگیرید و عدد به دست آمده را در جدول صفحه بعد یادداشت کنید.
۶- هر کدام از اعضای گروه باید این آزمایش را به تنهایی انجام دهد و نتیجه خود را در جدول وارد کند.
| نام افراد گروه | علی | حسین | محمد | مجید |
| اندازهٔ قطر حباب به سانتیمتر | ۱ | ۳ | ۲ | ۴ |
از این آزمایش چه میآموزید؟
پاسخ: کسانی که توانستند هواى بیشتری فوت کنند، ظرفیت ریههای بزرگتری دارند و اندازه حبابهایی که درست کردند نیز بزرگتر است.
جواب گفتوگو صفحه ۸۵ علوم چهارم
در مورد جمله زیر در گروه خود گفتوگو کنید و نتیجه بحث را به کلاس ارائه دهید: «هر کسی که حبابهای بزرگتری درست کند، اندازه بدنش هم بزرگتر است.»
پاسخ: افرادی که جثه بزرگتری دارند، معمولاً ششهای بزرگتری هم دارند. به همین دلیل میتوانند هوای بیشتری در ششهای خود نگه دارند.
جواب گفتوگو صفحه ۸۶ علوم چهارم
وقتی که یک حباب درست میکنید یا یک بادکنک را از هوا پر میکنید، اولین کاری که انجام میدهید چیست؛ هوا را به درون میکشید یا به بیرون میدمید؟
پاسخ: هوا را به درون میکشید (دَم).
جواب جمع آوری اطلاعات صفحه ۸۶ علوم چهارم
در بینی هر کدام از ما، تعداد زیادی مو وجود دارد. درباره فایده این موها تحقیق کنید و نتیجه را در کلاس ارائه دهید.
پاسخ: موهای داخل بینی مانع ورود گرد و غبار به داخل بدن و ریههای ما میشوند.
جواب فعالیت صفحه ۸۷ علوم چهارم
– آیا تعداد نبض در افراد مختلف یکسان است؟
پاسخ: در افرادی که سالم هستند، تعداد تپشهای قلب با تعداد نبض برابر است.
۳– با گوشی پزشکی، به صدای قلب خود و دوستانتان به مدت یک دقیقه گوش دهید و آن را بشمارید.
– آیا بین تعداد ضربانهای قلب و تعداد نبض شما ارتباطی وجود دارد؟
پاسخ: بله، در افراد سالم، تعداد نبض در یک دقیقه با تعداد ضربان قلب در یک دقیقه برابر است.
جواب گفتوگو صفحه ۸۸ علوم چهارم
چرا پزشک نبض بیمار را میشمارد؟
پاسخ: چون از روی تعداد نبض میتواند به وضعیت سلامت قلب و نحوه تپش آن پی ببرد.
جواب فعالیت صفحه ۸۹ علوم چهارم
– قبل از دویدن و بعد از آن، تعداد نفسهایی که میکشیم چه تغییری میکند؟
پاسخ: پیش از دویدن، تنفس به صورت عادی است، اما پس از دویدن تعداد دم و بازدم بیشتر میشود.
– قبل از دویدن و بعد از آن، تعداد ضربان قلب چه تفاوتی میکند؟
پاسخ: قبل از دویدن ضربان قلب معمولی است، اما بعد از دویدن افزایش مییابد.
نتیجهگیری از این فعالیت:
با انجام فعالیتهایی مانند دویدن، هم تعداد تنفس و هم ضربان قلب بیشتر میشود.
جواب فکرکنید صفحه ۸۹ علوم چهارم
چرا هنگام ورزش کردن تپش قلب بیشتر میشود؟
پاسخ: وقتی بدن شما فعالیت زیادی دارد، سوختوساز آن افزایش پیدا میکند. در این حالت، بدن به اکسیژن و مواد غذایی بیشتری نیاز دارد و همچنین مواد زائد مانند دیاکسید کربن بیشتری تولید میکند. به همین دلیل، قلب تندتر میزند و سرعت تنفس نیز بالا میرود تا این نیازها تأمین شود.
* آیا قلب در زمان استراحت یا خواب هم میزند؟
پاسخ: بله.
جواب گفتوگو صفحه ۹۰ علوم چهارم
به تصویرهای زیر نگاه کنید. سپس با هم گفتوگو کنید و بگویید که مواد مورد نیاز سلولهای بدن، چطور به آنها میرسند.

وقتی یک لقمه غذا را در دهان میگذاریم، دندانها آن را خرد و تکهتکه میکنند. سپس غذا با بزاق دهان مخلوط شده و از طریق مری به سمت معده حرکت میکند. در معده، فرآیند گوارش ادامه پیدا میکند و غذا به شکل مایع درمیآید. این مایع غذایی بعد از آن وارد رودهی باریک میشود. در آنجا، سلولهای روده، مواد مغذی را جذب کرده و به جریان خون منتقل میکنند. در نهایت، خون این مواد را به تمام قسمتهای بدن میرساند تا سلولها از آنها استفاده کنند.
جواب گفتوگو صفحه ۹۱ علوم چهارم
کلیهها در بدن ما مانند یک تصفیهخانه طبیعی عمل میکنند. آنها مواد زائد و آب اضافی را از خون جدا کرده و ادرار تولید میکنند. پس از تولید ادرار، این مایع از طریق یک لولهی باریک که کلیه را به مثانه وصل میکند، به آرامی به سمت مثانه فرستاده میشود. وقتی مثانه پر میشود، ما احساس میکنیم که باید به دستشویی برویم. در نهایت، ادرار از طریق مجرای خروجی از بدن دفع میشود.








