پاسخ تمرینهای درس دهم کتاب مطالعات اجتماعی پایهٔ چهارم
راهنمای کامل درس دهم مطالعات اجتماعی کلاس چهارم

درس دهم: گام به گام
در این درس، یاد میگیریم که چگونه کارها را به ترتیب و آرام آرام انجام دهیم. همانطور که برای رسیدن به یک جای بلند، باید از پلهها یکی پس از دیگری بالا برویم، برای یادگیری درسهای جدید هم باید گامهای کوچک و پشت سر هم برداریم.
هیچ کاری یکباره انجام نمیشود. برای مثال، وقتی میخواهیم یک درخت بکاریم، اول باید بذر آن را در خاک خوب بکاریم، سپس به آن آب بدهیم و از آن مراقبت کنیم تا کمکم رشد کند و بزرگ شود. درس خواندن هم دقیقاً همینطور است. ما اول حروف الفبا را یاد میگیریم، سپس کلمات را میخوانیم و بعد کمکم میتوانیم داستانهای کامل را بخوانیم و بفهمیم.
اگر در انجام کاری عجله کنیم یا وسط راه خسته شویم، ممکن است نتیجهی خوبی نگیریم. پس بهتر است همیشه با حوصله و به ترتیب پیش برویم تا به هدفمان برسیم.
گام به گام درس دهم مطالعات اجتماعی چهارم
درس دهم: تاریخنگاران چطور گذشته را بررسی میکنند؟
تاریخنگاران مانند کارآگاهانی هستند که در زمان سفر میکنند. آنها برای فهمیدن اتفاقات گذشته، به جای استفاده از ماشین زمان، از منابع و شواهد مختلف استفاده میکنند.
این منابع به دو دسته اصلی تقسیم میشوند:
**منابع دست اول:** اینها چیزهایی هستند که مستقیماً از گذشته به جا ماندهاند. مثل یک نامه قدیمی، یک سکه باستانی، یک عکس تاریخی یا حتی یک خاطره شخصی. این منابع مانند شاهدان عینی هستند که در همان زمان حضور داشتهاند.
**منابع دست دوم:** اینها گزارشها و تحلیلهایی هستند که بر اساس منابع دست اول نوشته شدهاند. مثلاً وقتی یک تاریخنگار کتابی بر اساس نامهها و سکههای یک دوره مینویسد، کتاب او یک منبع دست دوم است. این منابع مانند کسی هستند که داستان را از زبان دیگران تعریف میکنند.
کار تاریخنگار فقط جمعآوری این منابع نیست. آنها باید مانند یک قاضی، این شواهد را با دقت بررسی کنند و ببینند که:
– آیا این منبع واقعی و قابل اعتماد است؟
– آیا کسی آن را تغییر داده یا جعل کرده؟
– آیا میتوان با کمک چند منبع مختلف، به یک نتیجهگیری درست رسید؟
به این فرآیند، “نقد تاریخی” میگویند. هدف نهایی تاریخنگاران این است که با کنار هم گذاشتن این قطعات پازل، تصویری درست و منطقی از اتفاقات گذشته بسازند و به ما کمک کنند تا بفهمیم که چرا این رویدادها رخ دادهاند و چگونه زندگی ما را تحت تأثیر قرار دادهاند.
جواب فعالیت صفحه ۴۹ مطالعات چهارم
به عکسها نگاه کنید. این وسایلی هستند که کاوشگران در سرزمین ایلام پیدا کردهاند و امروزه در موزهها نگهداری میشوند.
الف) به نظر شما این وسایل چه چیزهایی هستند؟
پاسخ:
(1) کوزه سفالی
(2) لیوان و جام
(3) لوحی با نقشهای تصویری
(4) جام
(5) کلاهخود جنگی
(6) مهری که روی نامهها و دستورها میزدهاند.
ب) فکر میکنید باستانشناسان با بررسی این وسایل چه چیزهایی درباره تمدن ایلام میفهمند؟
پاسخ:
– آنها ارتش و نیروی نظامی داشتهاند.
– با مردمان سرزمینهای دیگر در ارتباط بودهاند و با هم نامه رد و بدل میکردهاند.
– از ظرفهای سفالی و انواع جام استفاده میکردهاند.








