هیچ محصولی در سبد خرید نیست.
زمان مطالعه1 دقیقه
می پسنـدم0
اندازه متن12
منابع خبری منطقهای و بینالمللی روز گذشته از وقوع حمله به نفتکش «فالکون» (Falcon) در آبهای خلیج عدن خبر دادند. این حادثه که ظهر روز گذشته رخ داده، باعث آتشسوزی گسترده در بخشی از کشتی شده است. براساس اطلاعات منتشر شده، این نفتکش با شماره ثبت IMO9014432 شناخته میشود و برخی منابع مدعیاند حامل محموله گاز مایع (LPG) بوده که پیشتر از بندر عسلویه بارگیری شده است.
مسیر حرکت و مقصد نهایی نفتکش
طبق اعلام منابع کشتیرانی، مبدأ حرکت نفتکش فالکون عمان بوده و مقصد نهایی آن در اسناد رسمی، جیبوتی ثبت شده است. با این حال، برخی گزارشهای غیررسمی مقصد واقعی آن را سواحل یمن عنوان کردهاند. همین نکته موجب گمانهزنیهایی مبنی بر ارتباط این کشتی با ناوگان موسوم به «ناوگان سایه ایران» شده است؛ گروهی از نفتکشها که ظاهراً با تغییر مقصد و ثبت غیرشفاف، اقدام به انتقال محمولههای انرژی در مسیرهای تحت تحریم میکنند.
مرکز تجارت دریایی انگلیس (United Kingdom Maritime Trade Operations) با صدور بیانیهای رسمی اعلام کرد که نفتکش فالکون مورد هدف یک پرتابه قرار گرفته است. این مرکز تاکنون منبع پرتابه و نوع سلاح استفادهشده را اعلام نکرده است. در واقع علت دقیق آتشسوزی هنوز مشخص نیست و احتمال وقوع انفجار داخلی ناشی از بارگیری گاز مایع نیز در دست بررسی است.
وضعیت خدمه نفتکش فالکون
براساس گزارش رسانههای منطقهای، این نفتکش دارای ۲۶ خدمه بوده که تاکنون یکی از آنها مفقود شده است. تلاشهای تیم امداد و نجات دریایی برای یافتن این فرد همچنان ادامه دارد. مالک کشتی یک شرکت خصوصی هندی بوده و بنا به اسناد ثبت بینالمللی، این نفتکش در هیچ فهرست تحریم یا لیست سیاهی قرار ندارد.
واکنش وزارت نفت ایران
در پی انتشار اخبار مربوط به این حادثه، یک منبع آگاه در وزارت نفت ایران در گفتوگویی کوتاه اعلام کرد:
«نفتکش فالکون به هیچ عنوان متعلق به وزارت نفت یا شرکت ملی نفتکش نیست.»
این مقام تأکید کرد که هیچ وابستگی رسمی میان این کشتی و ناوگان ملی ایران وجود ندارد؛ اما در عین حال درباره مبدأ بارگیری و هویت مالک واقعی محموله توضیح بیشتری ارائه نکرد.
در سپتامبر سال جاری نیز حادثه مشابهی برای نفتکش دیگری با نام «کلیپر» (Clipper) رخ داد. این کشتی حامل گاز مایع، در حالیکه در سواحل راس عیسی یمن لنگر انداخته بود، هدف حمله موشکی قرار گرفت. در آن رخداد، وزیر کشور پاکستان مدعی شد که رژیم اسرائیل پشت این حمله بوده است، زیرا بخش عمده خدمه کشتی، تبعه پاکستان بودند. شباهت مسیرها و مقصدهای اعلامشده در دو حادثه اخیر (جیبوتی در اسناد رسمی و یمن در مقصد واقعی) باعث شده برخی تحلیلگران هر دو حادثه را به ناوگان سایه ایران نسبت دهند.
الگوی تکراری در مسیر و مقصد کشتیهای LPG
ناظران امور دریایی میگویند اعلام مقصد رسمی جیبوتی برای کشتیهای حامل LPG که از بنادر ایران بارگیری میکنند، روشی است برای کاهش ریسک توقیف در مسیر. اما در موارد متعددی، از جمله نفتکش کلیپر و اکنون فالکون، مقصد نهایی پس از عبور از تنگه بابالمندب، در نزدیکی سواحل یمن تغییر یافته است. این مسیر، خطر برخورد با گروههای مسلح و درگیریهای دریایی را افزایش داده است.
نتایج اولیه و وضعیت فعلی کشتی
تا این لحظه گزارش دقیقی از میزان خسارت واردشده به نفتکش فالکون منتشر نشده است. تصاویر ماهوارهای نشان میدهد که بخش پشتی کشتی دچار سوختگی گسترده شده و عملیات اطفای حریق در جریان است. گفته میشود که بیشتر خدمه به سلامت تخلیه شده و آتش در حال کنترل است. نیروهای دریایی منطقه، شامل واحدهای امداد عمان و نیروهای گارد ساحلی یمن، در محل حضور یافتهاند.
با توجه به نحوه اصابت پرتابه و موقعیت مکانی حمله، کارشناسان احتمال میدهند که این حمله ممکن است بخشی از درگیریهای نیابتی دریایی در مسیر انتقال سوخت باشد. گرچه هیچ طرفی مسئولیت این اقدام را برعهده نگرفته، اما از آنجا که نفتکشهای مرتبط با ایران پیشتر در همین منطقه هدف قرار گرفتهاند، احتمال میرود حمله اخیر نیز با انگیزه سیاسی یا تلافیجویانه انجام شده باشد.
جمعبندی
حادثه آتشسوزی نفتکش فالکون در خلیج عدن، بار دیگر موضوع امنیت مسیرهای انتقال انرژی از خلیج فارس به دریای سرخ را به صدر اخبار برده است. اگرچه وزارت نفت ایران مالکیت آن را رد کرده، اما شباهتهای ساختاری و مسیر مشابه با نفتکش کلیپر، ظن ارتباط این دو حادثه به شبکه حملونقل غیررسمی سوخت ایران را تقویت میکند. بررسیهای دقیقتر جهت مشخص شدن علت نهایی آتشسوزی، منبع پرتابه و وضعیت خدمه مفقود، همچنان ادامه دارد.
