این ضربالمثل به کسی اشاره دارد که با حرفها یا کارهایش، اختلاف و درگیری را بین دیگران بیشتر میکند. مثل کسی که به آتشی که در گرفته است، هیزم بیشتری اضافه کند تا شعلهورتر شود.
این فرد معمولاً با شایعهپراکنی، حرفهای تحریکآمیز یا دامن زدن به کینهها، باعث میشود دعوا و مشکل بزرگتر شود. در واقع، او آتشبیار معرکه است؛ کسی که نه تنها درگیری را آرام نمیکند، بلکه آن را حادتر مینماید.
این عبارت معمولاً برای افرادی به کار میرود که در نقش آشتیدهنده ظاهر نمیشوند، بلکه برعکس، شرایط را برای جدال و نزاع مهیا میکنند.

در این نوشته، میخواهیم با هم معنی و مفهوم این ضربالمثل کهن ایرانی را بررسی کنیم. در ادامه با ما همراه باشید.
معنی آتش بیار معركه یعنی چه؟
۱- به کسی میگویند که خودش درگیر دعوا نیست، اما در پشت صحنه باعث شروع کدورت و درگیری میشود.
۲- معنی معرکه: معرکه به معنای میدان جنگ، جایگاه نبرد یا یک موقعیت پیچیده و آشفته است. در کاربرد دیگر، میتواند به معنای “عالی” یا “فوقالعاده” هم باشد (مثلاً وقتی میگوییم: آن غذا معرکه بود). اما در این ضربالمثل، منظور همان معنای اول است.
۳- یعنی این فرد باعث ایجاد اختلاف و دشمنی بین دیگران میشود، ولی خودش کنار میایستد و وانمود میکند که هیچ تقصیری ندارد. به چنین افرادی معمولاً “دوبهمزن” میگویند.
ریشه این ضرب المثل
در قدیم فردی بود که در تابستان، سازهای “دف” و “تنبک” را خیس میکرد تا صداى آنها بهتر و رساتر شود. به این شخص میگفتند: “دایره نمکن”.
اما در زمستان، این کار فایدهای نداشت؛ پس به جای آن، سازها را نزدیک آتش میگرفت تا خشک شوند و رطوبتشان از بین برود. در این حالت به او میگفتند: “آتشبیار”.
او خودش نواختن بلد نبود، اما کار نوازندگان به او وابسته بود. در واقع او کسی بود که زمینهساز نواختن دیگران به شمار میرفت.













