معنی ضرب المثل ” آه در بساط نداشتن “

همانطور که می‌دانید، ضرب‌المثل‌ها بخش مهمی از فرهنگ و زبان ما هستند و هر کدام داستان پندآموزی در خود دارند. یکی از این ضرب‌المثل‌ها، “آه در بساط نداشتن” است.

این عبارت برای توصیف حالتی به کار می‌رود که فرد در زندگی خود، هیچ غم و ناراحتی ندارد و خوشحال و بی‌دغدغه است. وقتی می‌گوییم کسی “آه در بساط ندارد”، یعنی اوضاع زندگی‌اش خوب است و چیزی برای نگرانی و شکایت کردن ندارد.

در گذشته، “بساط” به وسایل و اسباب زندگی یک فرد اشاره داشت و “آه” نماد حسرت و ناراحتی بود. پس اگر کسی در بساطش “آه” نداشت، یعنی در میان تمام دارایی‌هایش، هیچ غم و اندوهی پیدا نمی‌شد.

این ضرب‌المثل معمولاً برای بیان وضعیت مطلوب و رضایت از زندگی به کار می‌رود و آرزوی همه این است که بتوانند چنین حالتی داشته باشند؛ زندگی‌ای عاری از هرگونه دردسر و پریشانی.

در این نوشته، به بررسی مفهوم یکی از ضرب‌المثل‌های کهن و پرمعنی ایرانی می‌پردازیم. در ادامه با ما همراه باشید.

ضرب المثل آه در بساط نداشتن کنایه از چیست؟

1- این ضرب‌المثل نشان‌دهنده فقر و تنگدستی شدید است.
2- کلمه “بسط” در زبان عربی به معنی پهن کردن و گستردن است. به چیزهایی که قابلیت گسترده شدن دارند “بساط” می‌گویند؛ مثل فرش، لوازم خانه و موارد مشابه.
آه نیز به ناله‌ای گفته می‌شود که از عمق دل و در اثر غم و اندوه زیاد بیرون می‌آید.
معنای مستقیم این ضرب‌المثل این است که حتی به اندازه یک آه کشیدن هم چیزی در وسایل زندگی فرد باقی نمانده است. مفهوم پنهان آن نیز نشان‌دهنده تهی‌دستی و رنج بردن از فقر و بی‌چیزی است.
3- وقتی می‌گویند “فلانی آهی در بساطش نیست” یعنی زندگی تاکنون با او مهربان نبوده و با دشواری‌های زیادی روبرو بوده است.
4- معمولاً وقتی کسی از دیگری درخواست کمک می‌کند، به ویژه اگر کمک مالی باشد، افراد دیگر یک فرد ثروتمند را به او معرفی می‌کنند. اما اگر شخص معرفی‌شده خودش چیزی نداشته باشد، در این شرایط گفته می‌شود: آن شخص که خودش چیزی ندارد تا بتواند به من کمک کند! بهتر است من مشکلی برایش ایجاد نکنم.
5- یعنی نمی‌توانی برای دریافت کمک به او اتکا کنی.
6- این ضرب‌المثل از نظر معنایی به ضرب‌المثل “آه ندارد با ناله سودا کند” نزدیک است.

پیشنهادی: ضرب‌المثل درباره فقر

اختصاصی-آدینوشاپ